# 20 Haziran 2024 tarihinde Diyarbakır'ın Çınar ilçesi ile Mardin'in Mazıdağı ilçesi arasındaki arazide meydana gelen yangına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/13276 - **Veren:** Çiçek Otlu (DEM Parti, İstanbul) - **Muhatap:** Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı (Alparslan Bayraktar) - **Veriliş tarihi:** 24 Haziran 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 52 gün sonra, 15 Ağustos 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c08b0c97-7472-45f5-8ff4-01904f465588 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-13276-20-haziran-2024-tarihinde-diyarbakir-in-cinar-ilcesi-ile-mardin-in-mazidagi-ilcesi-arasind > Çiçek Otlu (DEM Parti), 24 Haziran 2024 tarihinde 7/13276 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 52 gün sonra, 15 Ağustos 2024). ## Önerge metni Aşağıda belirtilen sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan BAYRAKTAR tarafından Anayasanın 98. ve İçtüzüğün 96. ve 99. Maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. i G-oklu Çiçek OTLU İstanbul Milletvekili Diyarbakır Çınar ile Mardin Mazıdağı ilçeleri arasında 20 Haziran 2024 tarihinde gece çıkan yangın sonucunda 15 kişi yaşamını yitirmiş, 78 kişi yaralanmıştır. Yangında, yüzlerce küçükbaş hayvan telef olmuştur. Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Kırsal Kalkınma Dairesi Başkanlığı, 66 kilometrelik alanın yangından etkilendiğini belirtmiştir. Resmi kurumlar, yangın başladığında, yangının anız yakılması sonucu meydana geldiğini açıklamıştır. Son tespitlere göre; Çınar ilçesinde 7.900 dekar tarım alanı yanmıştır. Bunun 6.789 dekarında anız, 1.111 dekarında ise hasadı yapılmamış buğday ekilidir. 924 küçükbaş hayvan telef olurken, tedavi edilemeyecek durumda ağır yaralı 83 küçükbaş hayvan Et ve Süt Kurumuna kesime gönderilmiştir. Mardin'de 7.000 dekarlık tarım alanı yanmıştır. Bunun 4.000 dekarı hasadı yapılmamış buğday alanı, 3.000 dekarı anızdan oluşmaktadır. Köylülerin bazı sulama ekipmanları zayi olmuştur. Görgü tanığı köylüler ise yangının elektrik telleri nedeniyle çıktığını söylemişlerdir. Dicle Elektrik Dağıtım A.Ş. (DEDAŞ) ise yangının ilk tanıklarından olan ve "elektrik tellerinden çıktı" diyen İ.E. hakkında suç duyurusunda bulunmuştur. Elektrik Mühendisleri Odası Diyarbakır Şubesi, Çınar ile Mazıdağı ilçeleri arasında çıkan yangına dair yaptığı inceleme sonucunda; yangın bölgesinde anız olmadığını, iletim hatlarında birçok noktada eklerin ve liflenmelerin olduğunu, direkteki OG sigortalarının yerinde olmadığını, bunun yerine iletkenlerle bypass edildiğini, bu bağlantıların gevşeklikten dolayı arka sebebiyet verebileceğini, hatların geçtiği güzergahlarda yangına karşı bir önlem alınmadığını, şebekelerin bakım onarımının yapılmadığını, teknik işletme sorumluluğu hizmetlerden oyararlanılmadığını o açıklamıştır. e Diyarbakır Başsavcılığı'nın başlattığı soruşturmada çıkan ön raporda, yangının elektrik kaynaklı olduğu tespiti edilmiştir. DEDAŞ, hukuksuz ve keyfi uygulamaları, altyapı yatırımlarını yapmaması ve sorumluluklarını yerine getirmemesi nedeniyle yıllardır birçok mağduriyetlere neden . olmaktadır. DEDAŞ'ın elektrik dağıtımı ve buna bağlı işlemleri, kamusal denetime tabii olmasına karşın etkin denetimleri yapılmamaktadır. 8 Haziran 2023 tarihinde de Karabudak kırsal mahallesinde de yangın çıkmış, yangının elektrik direklerinden çıktığına dâir tespitler, bilirkişi raporuyla da kayıtlara geçmiştir. Bilirkişi raporunda, "İletkenlerin izolatöre bağlantı noktalarının soğuk ve sıcaktan etkilenerek zamanla deforme olması veya gevşemesi durumunda ısınmalara, aşırı ısınmada kıvılcım çıkarmaktadır" denilmiştir. Bu bağlamda; İ-Elektrik dağıtım şebekesini güvenli bir şekilde işletmekle yükümlü olan Dicle Elektrik Dağıtım A.Ş. elektrik verdiği hattın tekniğe uygun olarak yapılmasını neden sağlamamaktadır? İletim hatlarının yenilenmesi neden yapılmamaktadır? 2-2023 yılında DEDAŞ aynı elektirik tellerinin bulunduğu bölgede yangın çıktığı, köylülerin kendi imkanıyla yangını söndürdüğü Bakanlığınızın bilgisi dahilinde midir? 3-DEDAŞ'ın sorumluluğunun raporlarla, mahkeme kararlarıyla sabit olmasına rağmen bir çözüm üretilmemesi nedeniyle yangının ve ölümlerin meydana geldiği iddiasına ilişkin açıklamanız var mıdır? 4-Yangın çıkan alanda iletim hatlarında birçok noktada eklerin ve liflenmelerin olduğu, direkteki OG sigortalarının yerinde olmadığı, bunun yerine iletkenlerle bypass edildiği, hatların geçtiği güzergahlarda direklerin etrafında yangına karşı bir önlem alınmadığı Bakanlığınızın bilgisi dahilinde midir? Yangın çıkan alanda gerekli incelemeler yapılmakta mıdır? 5-Bakanlığınız denetleme ve düzenleme yetkisini neden kullanmamaktadır? Neden DEDAŞ'ın sorumluluklarını yerine getirmesi sağlanmamaktadır? 6-DEDAŞ"ın etkin denetimini yapmayan kamu görevlileri hakkında soruşturma açılacak mıdır? 7-Yangına neden olan elektrik tellerini bu şekilde bırakan DEDAŞ yetkilileri hakkında herhangi bir idari işlem yapılmış mıdır? 8-Ormanları, tarım alanlarını, halk sağlığını ve güvenliğini tehlikeye atan durumlara karşı özel dağıtım şirketleri etkin bir şekilde denetlemekte midir? 9-DEDAŞ hakkında Bakanlığınıza son 5 yılda kaç şikayet yapılmıştır? Şikayetler işleme alınmış mıdır? ## Bakanlığın cevabı 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ve ilgili ikinci mevzuat çerçevesinde elektrik dağıtım şirketleri, dağıtım faaliyeti kapsamında dağıtım tesislerinin bakımlarını ve onarımlarını gerçekleştirmekle yükümlüdür. 18/11/2020 tarihli ve 31308 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Elektrik Dağıtım . Şirketlerinin Planlı Bakım Harcamalarının Tarife Hesaplamalarında Dikkate Alınmasına İlişkin Usul ve Esaslarda, planlı bakım faaliyetlerinin sınıflandırılması, bütçelendirilmesi ve bütçe kullanımının izlenmesine yönelik düzenlemeler tanımlanmıştır. Söz konusu Usul ve Esaslar çerçevesinde, 2021- 2025 uygulama döneminde yıllık planlı bakım bütçesini eksik kullanan şirketler için eksik kalan tutarlar katlı olarak şirketlerden tarife düzenlemelerinde geri alınmakta olup, şirketlerin planlı bakım faaliyetlerini aksatmadan yapmaları sağlanmaktadır. Yangının çıktığı iddia edilen Diyarbakır İli Çınar İlçesi Köksalan 102 ada 59 nolu parselde bulunan 2396463 CBS numaralı direk ile bu direğin bulunduğu şebekemize en son 11.12.2023 tarihinde bakım işlemleri gerçekleştirilmiştir. Ayrıca elektrik dağıtım Şirketleri uygulama dönemi bazında EPDK tarafından onaylanan yatırım planları çerçevesinde dağıtım şirketleri yatırımlarını yapmakla yükümlüdürler. Bu çerçevede ilgili elektrik dağıtım şirketinin 2013-2023 yıllarına ait yatırım harcamaları kapsamında beyan edilen yatırım harcama tutarı Haziran 2024 fiyatlarıyla 29.883.689.201 TL'dir. Herhangi bir arıza durumunda vatandaşlarımız tarafından elektrik dağıtım şirketlerine gerek çağrı merkezi kanalı ile gerekse de TEDAŞ Mobil uygulama ile arıza kaydı bırakılabilmekte, iletilen bu arıza ihbarlarına ilgili elektrik dağıtım şirketi tarafından öncelikli olarak müdahale edilerek arızalar giderilmektedir. TEDAŞ mobil üzerinden yapılan ihbarların belli süre içerisinde giderilememesi durumunda ise cezai işlem uygulanmaktadır. Bununla birlikte lisanslarında belirtilen bölgede dağıtım hizmeti veren elektrik dağıtım şirketleri, Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş. (TEDAŞ) tarafından 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu kapsamında periyodik olarak denetlenmekte, icra edilen denetimler neticesinde tanzim edilen inceleme ve denetim raporları da gereği için Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'na (EPDK) gönderilmektedir. Fatura şikayetlerine ilişkin hususlar da dahil olmak üzere söz konusu raporların 6446 sayılı Kanun ve ikincil mevzuat kapsamında değerlendirilmesi neticesinde mevzuata aykırı faaliyetleri sabit görülen elektrik dağıtım şirketleri hakkında idari yaptırımlar uygulanmaktadır. Öte yanda; konuyla ilgili Cumhuriyet Savcılığı tarafından inceleme başlatılmış olup, bu incelemenin sonucuna göre gerekli işlemler tesis edilecektir. Ayrıca TEDAŞ'ın sahada yapacağı tespitlerin EPDK'ya ulaşması akabinde de EPDK tarafından gerekli idari incelemeler de gerçekleştirilecektir. 8 Haziran 2023 tarihinde Diyarbakır ilimizin Çınar ilçesinin Karabudak kırsal mahallesinde ortaya çıkan yangınla ilgili olarak; bilinmeyen nedenden dolayı ortaya çıkan mezkur yangınla ilgili bölgede faaliyet gösteren ilgili elektrik dağıtım şirketine ihbar gelmesi üzerine şirket tarafından bölgeye ekipler yönlendirilmiş, ekipler tarafından bölgedeki röle kayıtları üzerinde yapılan incelemelerde ise yangının çıkış saatinde herhangi bir arıza meydana gelmediği tespit edilmiştir. Bununla birlikte yangınla ilgili hukuki süreç devam etmekte olup, yangının elektrik sebebiyle çıktığına ilişkin kesinleşmiş bir hüküm bulunmamaktadır. --- **Kaynak gösterme:** Çiçek Otlu (DEM Parti, İstanbul). “20 Haziran 2024 tarihinde Diyarbakır'ın Çınar ilçesi ile Mardin'in Mazıdağı ilçesi arasındaki arazide meydana gelen yangına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/13276, 24 Haziran 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-13276-20-haziran-2024-tarihinde-diyarbakir-in-cinar-ilcesi-ile-mardin-in-mazidagi-ilcesi-arasind (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c08b0c97-7472-45f5-8ff4-01904f465588 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.