# 2016'dan bu yana Van ilindeki uyuşturucu madde bağımlılığı ve ticaretine dair çeşitli verilere ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/13291
- **Veren:** Gülcan Kaçmaz Sayyiğit (DEM Parti, Van)
- **Muhatap:** İçişleri Bakanlığı (Ali Yerlikaya)
- **Veriliş tarihi:** 25 Haziran 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 136 gün sonra, 8 Kasım 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ee8f7975-5335-4cca-947a-0190543d6eda
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-13291-2016-dan-bu-yana-van-ilindeki-uyusturucu-madde-bagimliligi-ve-ticaretine-dair-cesitli-veri

> Gülcan Kaçmaz Sayyiğit (DEM Parti), 25 Haziran 2024 tarihinde 7/13291 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: İçişleri Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 136 gün sonra, 8 Kasım 2024).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın İçişleri Bakanı Ali YERLİKAYA tarafından Anayasanın 98" inci ve TBMM İçtüzüğünün 96 ncı ve 99 uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Gülcan KAÇMAZ SAYYİĞİT Van Milletvekili

Uyuşturucu madde kullanımı ve bağımlılığı, gençler başta olmak üzere toplumu tehdit eden ciddi bir soruna dönüşmüştür. Küresel bazdaki etkileri de artarken 26 Haziran tarihi Birleşmiş Milletlerce eylem ve iş birliğini arttırmak amacıyla "Uluslararası Uyuşturucu Kullanımı ve Kaçakçılığı ile Mücadele Günü" ilan edilmiştir. Çünkü toplumu çürüten uyuşturucu madde kullanımının bugün ciddi bir üretim-tedarik ve satış ağına sahip olduğu görülmektedir. Bu anlamda Türkiye'nin uyuşturucu trafiğinde bir geçiş noktası ve/ya merkez haline geldiğine ilişkin tespitler raporlara yansımaktadır. Kentler bazında ise seçim bölgem Van'da uyuşturucu ve türevlerinin ciddi bir sorun haline geldiği görülmektedir.

Van'la ilgili raporlarda Afganistan'da üretilen uyuşturucunun İran üzerinden Van'a getirildiği, Van'dan da Avrupa'ya sevk edildiği tespitine yer verilmektedir. Buna bağlı olarak Van'da da uyuşturucu madde kullanımının arttığı, bağımlılığın 10 yaşa kadar düştüğü belirtilmektedir. Özellikle uyuşturucu madde tedarikçilerine yönelik etkili adımların atılmaması, Van'daki tehdidin boyutunu büyütmektedir. Mayıs 2024'te tek bir operasyonda dahi 129 kilo uyuşturucu yakalandığı kamuoyuna yansırken bir yıl içinde ele geçirilen madde miktarı tonlarla ifade edilmektedir. Buna rağmen ele geçirilen miktarın, sadece buz dağının görünen yüzü olduğu aşikardır. Aksi takdirde uyuşturucu madde varlığının kentin birçok köşesinde kolay ve erişilebilir olması mümkün olmazdı.

Van'da uyuşturucuya karşı kapsamlı ve çoklu bir eylem planının yürütülmediği ortadadır. Bu sebeple bugün de Van'da hali hazırda kaç kişinin madde bağımlısı olduğu ve bunda etkili olan sosyo-ekonomik nedenler net olarak bilinmezken bağımlı kişilere yönelik ne tür çalışmaların yapılması gerektiğine dair somut projeler de yürütülmemektedir. Her ne kadar Alkol ve Madde Bağımlılığı Tedavi Merkezi (AMATEM) olsa da çevre illerin de varlığı düşünüldüğünde bunun nicelik ve nitelik açısından yeterli olmadığı yıllar içinde anlaşılmıştır. Siyasi iktidarın, devlet imkanlarını uyuşturucu maddeye karşı mücadelede etkin kullanması, bunun için de kentin bileşenleriyle ortak bir çalışma hattı geliştirmesi gerekiyor. Çünkü uyuşturucu madde kullanımı ve bağımlılığı ayrım gözetmeden kentin tamamını etkilemektedir.

Bu bağlamda;

1 — Van 'da uyuşturucu madde bağımlılığı ve ticareti hakkında Bakanlığınızda hangi bilgiler vardır. İstatistiksel veriler nelerdir?

2 — Van'da uyuşturucu madde bağımlısı kişi sayısı kaçtır? Van'da madde bağımlısı kişilerin sayısının 2016 yılından önerge tarihine kadar yıllara ve ilçelere göre dağılımı nedir?

3 — Van'da 2016 yılından önerge tarihine kadar tedavi edilen uyuşturucu madde bağımlısı sayısı kaçtır? Şu an tedavisi süren kaç kişi vardır? Bu amaçla hizmet veren birimler nelerdir? Tedavi kapasitesi şu an kaç kişiliktir?

4 — Van'da 2016 yılından önerge tarihine kadar uyuşturucu madde kullanımı ve ticareti nedeniyle gözaltına alınan kişi sayısı kaçtır? Hakkında soruşturma başlatılan kamu görevlisi var mıdır?

5 —2016 yılından önerge tarihine kadar Van'da ele geçirilen uyuşturucu madde miktarı ne kadardır? Bunun yıllara ve ilçelere göre dağılımı nedir?

6 — Van'da uyuşturucu madde kullanımına karşı kentin sivil toplum kuruluşları ile siyasi partilerle birlikte yürütülen projeler var mıdır? Bu amaçla yapılan çalışmalar nelerdir?

7 — Ekseriyeti Kürt olan Van'da uyuşturucu madde kullanımına karşı mücadelede Kürtçe kamu spotları kullanılmakta mıdır? Kürtçenin uyarı ve çalışmalarda etkin kullanımı neden sağlanmamaktadır?

## Bakanlığın cevabı

İlgi | : 01.07.2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1451476 sayılı yazınız.

İlgi yazı ekinde yer alan Van Milletvekili Gülcan KAÇMAZ SAYYİĞİT'e ait 7/13291 esas numaralı yazılı soru önergesi incelenmiştir.

Uyuşturucu ile mücadele, başta T.C. Anayasası olmak üzere kolluğa yetki veren ilgili mevzuat kapsamında gerçekleştirilmektedir. Uyuşturucu ile etkin mücadele edilmesi amacıyla Narkogüç, Narkotim ve Alan Denetimi gibi operasyonel projeler başarıyla sürdürülmektedir.

Bu kapsamda 112 Acil Çağrı Merkezi ve UYUMA Uygulaması aracılığıyla yapılan narkotik ihbarlarının ve bildirimlerinin analiz edilmesine, analize dayalı yoğunluk haritalarının oluşturulmasına, suçluların tespiti ve yakalanmasına, yer ve zaman odaklı mücadele planları ve stratejileri hazırlanmasına olanak sağlayan Narkotik Vaka Analiz Sistemi (NARVAS) Projesi 01.06.2022 tarihinde İstanbul ilinde başlatılmış ve 01.01.2024 tarihi itibarıyla 81 ilimizde uygulamaya konulmuştur.

Narkotik Vaka Analiz Sistemi (NARVAS) ile temel hedef; suç haritaları hazırlayarak riskli bölgeleri tespit etmek, Narko Alan Bölgeleri oluşturmak, önleyici faaliyetleri sonuç odaklı konumlandırmak, elde edilen veriler ile planlı çalışmalar yapmak ve en doğru zamanda en doğru yerde konumlanarak zehir tacirlerine göz açtırmamaktır.

Uyuşturucu ile mücadelede operasyonel çalışmalarla birlikte, toplumu mücadele sürecine katma yönünde, vatandaşlarımızın gerek narkotik suçlara ilişkin bilinçlendirilmesini gerekse mücadeleye yönelik faaliyetlerimizden bilgi sahibi olmasını sağlamak amacıyla (Narkorehber, Narkotır, Narkonokta, Narkolog, Narkoyarışma, Narko 191, Uyuma, En İyi Narkotik Polisi: Anne vb.) çalışmalar da yürütülmektedir.

Ayrıca Emniyet Genel Müdürlüğü Narkotik Suçlarla Mücadele Başkanlığı tarafından Türk Ceza Kanununun 188, 190 ve 191'inci maddeleri ile 2313 sayılı Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi Hakkında Kanun ve 3298 sayılı Uyuşturucu Maddelerle İlgili Kanuna muhalefet kapsamındaki şüpheliler ile tamamen gönüllülük esasına göre yapılan anketlerin incelenmesi: neticesinde Türkiye genelinde 2022 yılında uyuşturucuya başlama yaş ortalamasının 21,99 olduğu değerlendirilmiştir.

Uyuşturucu ile Mücadele alanında yapılan çalışmalar 2019/2 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesiyle oluşturulan ve 11 Bakanlığın dahil olduğu Bağımlılıkla Mücadele Yüksek Kurulu (BMYK)Y'nun kararları doğrultusunda tüm kurum ve kuruluşlar ile işbirliği içerisinde multidisipliner bir yaklaşımla sürdürülmektedir. Ayrıca bahse konu Genelge kapsamında oluşturulan Bağımlılıkla Mücadele İl/İlçe Koordinasyon Kurulları tarafından her il özelinde bağımlılıkla mücadele çalışmaları yürütülmektedir.

Uyuşturucu ile mücadelede kapsamında Milli Eğitim Bakanlığı ile "Okullarda Güvenli Ortamın Sağlanmasına Yönelik Koruyucu ve Önleyici Tedbirlerin Artırılmasına İlişkin İşbirliği Protokolü", Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ve Milli Eğitim Bakanlığı ile "Okullar ve Çevresinin Daha Güvenli Hale Getirilmesine Yönelik İşbirliği Protokolü", Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı ve Türkiye Belediyeler Birliği ile "Çocukların Eğitim Süreçlerinin Güvenliğine İlişkin Koruyucu ve Önleyici Hizmet ve Tedbirlerin Artırılmasına Yönelik İşbirliği Protokolü" imzalanmıştır.

Uyuşturucu ile Mücadele Strateji Belgesi ve Eylem Planı ve Metamfetamin ile Mücadele Eylem Planı kapsamında Adres : Ayrancı Mahallesi Selimiye Cad. No:17 Çankaya/ANKARA Ayrıntılı Bilgi : 0312 462 17 82-83 ulusal ve UNODC, EMCDDA, INCB, EUROPOL gibi kuruluşlar ile uluslararası boyutta, her türlü doğal veya sentetik uyuşturucu maddeler ve bunların üretiminde kullanılan ara kimyasalların; kaçakçılığını, üretimini, kullanımını, dağıtımını ve sokak düzeyinde satışını engellemek maksadıyla, işbirliği içerisinde çalışmalara devam edilmektedir. i Bahse konu protokoller kapsamında; öğrencilerin madde bağımlılığı ve diğer zararlı alışkanlıklara karşı korunması amacı ile diğer kurumlarla koordineli bir şekilde okullar ve çevresinde kafe, internet salonu, market, büfe, park, bahçe vb. kamuya açık alanlarda genel asayiş uygulamaları ve denetimler aralıksız yapılmaktadır.

Uyuşturucu ile Mücadele Strateji Belgesi ve Eylem Planı, Bağımlılık ile Mücadele Yüksek Kurulu koordinasyonunda kurumlar arası iş birliği ile hazırlanmaktadır. 2024-208 yıllarını kapsayacak şekilde hazırlık çalışmaları devam eden Uyuşturucu ile Mücadele Strateji Belgesi ve Eylem Planı; daha önceki eylem planları, ülkemizde ve dünyadaki iyi uygulama örnekleri, il değerlendirme toplantıları, 81 il, 906 ilçede 43.738 kişinin katılımıyla yapılan Bağımlılıkla Mücadelede "Ben Olsaydım" temalı il/ilçe Çalıştayları ve Bağımlılıkla Mücadele Şurası'nın sonuç verileri ile 64 farklı üniversitede görev yapan 126 akademisyenin katılımıyla düzenlenen "Bağımlılık ile Mücadele Çalıştayı" kararları göz önünde bulundurularak güncel ihtiyaçlar ve bu ihtiyaçları giderecek çözüm önerilerini içermektedir.

Ayrıca geleceğimizin teminatı olan gençlerimizi zehirlemeye çalışan ve torbacı olarak tabir edilen sokak satıcıları ile etkin mücadele edilmesi amacıyla Emniyet Genel Müdürlüğü Narkotik Suçlarla Mücadele Başkanlığı koordinesinde "NARKOGUÇ" ve "NARKOÇELİK" operasyonları gerçekleştirilmektedir.

Terör örgütünün uyuşturucu ticaretinden sağladığı geliri engellemek için "NARKO-TERÖR" operasyonları kesintisiz icra edilmektedir.

Ülke genelinde Türk Ceza Kanunu'nun 188 ve 19'inci maddeleri kapsamında 2022 yılında (ilk 7 ay) 130.916 operasyon gerçekleştirilmiş, 169.328 şahıs gözaltına alınmış ve 15.556 şahıs tutuklanmıştır. 2023 yılında (ilk 7 ay) 121.393 operasyon gerçekleştirilmiş, 154.768 şahıs gözaltına alınmış ve 16.478 şahıs tutuklanmıştır. 2024 yılının aynı döneminde 174.011 operasyon gerçekleştirilmiş, 210.609 şahıs gözaltına alınmış ve 19.640 şahıs tutuklanmıştır.

Bu kapsamda operasyon, gözaltı ve tutuklu sayıları açısından 2024 yılının ilk 7 ayı ile 2023 yılının aynı dönemi karşılaştırıldığında; operasyon sayısında 643,35, gözaltı sayısında "436,08 ve tutuklu sayısında "419,19 oranında artış sağlanmıştır.

Van ili genelinde Türk Ceza Kanunu'nun 188 ve 19'inci maddeleri kapsamında 2022 yılında (ilk 7 ay) 749 operasyon gerçekleştirilmiş, 1.115 şahıs gözaltına alınmış ve 198 şahıs tutuklanmıştır. 2023 yılında (ilk 7 ay) 675 operasyon gerçekleştirilmiş, 880 şahıs gözaltına alınmış ve 231 şahıs tutuklanmıştır. 2024 yılının aynı döneminde 658 operasyon gerçekleştirilmiş, 772 şahıs gözaltına alınmış ve 133 şahıs tutuklanmıştır.

Ayrıca 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nda düzenlenen "Kamunun Sağlığına Karşı Suçlar"a ilişkin Cumhuriyet Başsavcılıklarında soruşturma evresinde açılan ve karara bağlanan dosya, şüpheli ve suç sayıları ile ceza mahkemelerinde açılan ve karara bağlanan dosya, sanık ve suç sayılarına ait istatistiklere (Adalet Bakanlığı'nın https://www-.adlişicil.adalet.gov.tr adresinden ulaşılabilmektedir.

Vatandaşlarımızı zehirleyen uyuşturucu tacirleriyle, sokak satıcılarıyla ve organize suç örgütleriyle mücadelemiz kararlılıkla sürdürülmektedir.

Ali YERLİKAYA Bakan Adres : Ayrancı Mahallesi Selimiye Cad. No:17 Çankaya/ANKARA Ayrıntılı Bilgi : 0312 462 17 82-83

---

**Kaynak gösterme:** Gülcan Kaçmaz Sayyiğit (DEM Parti, Van). “2016'dan bu yana Van ilindeki uyuşturucu madde bağımlılığı ve ticaretine dair çeşitli verilere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/13291, 25 Haziran 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-13291-2016-dan-bu-yana-van-ilindeki-uyusturucu-madde-bagimliligi-ve-ticaretine-dair-cesitli-veri (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ee8f7975-5335-4cca-947a-0190543d6eda

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
