# Milli parklardaki çevre kirliliğinin önlenmesi için yürütülen çalışmalara ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/13322 - **Veren:** Öznur Bartin (DEM Parti, Hakkari) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 25 Haziran 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 38 gün sonra, 2 Ağustos 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ea95f589-28f0-4e50-a56d-0190535e9ce0 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-13322-milli-parklardaki-cevre-kirliliginin-onlenmesi-icin-yurutulen-calismalara-iliskin > Öznur Bartin (DEM Parti), 25 Haziran 2024 tarihinde 7/13322 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 38 gün sonra, 2 Ağustos 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından Anayasanın 98'inci, İçtüzüğün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Türkiye'nin en yüksek ikinci zirvesi olan Uludurok'un Cilo Dağları'nın eteklerinde yer alan Cennet ve Cehennem Vadisi, yerli ve yabancı turistlerin ilgi odağı haline gelmiştir. 2020 yılında Milli Park ilan edilen vadide, karların erimesiyle oluşan akarsuların oluşturduğu doğal güzellik, doğaseverleri cezbetmektedir ancak bünyesinde 20 bin yıllık buzulları barındıran Cennet ve Cehennem Vadisi, ziyaretçilerden geriye kalan atıklardan dolayı çöplüğe dönüşmektedir. Her yıl binlerce doğaseveri ağırlayan Cennet ve Cehennem Vadisi'ne ziyaretçiler tarafından bırakılan çöpler çevreye zarar vermekte ve yıllardır yaşanan benzer manzaralar doğa severler tarafından büyük tepki toplamaktadır. Bu bağlamda; 1. Milli parklarda çöp toplama ve bertarafı için uygulanan politikalar ve prosedürler nelerdir? 2. Milli parklarda temizlik hizmetleri nasıl organize edilmektedir ve bu hizmetler kim tarafından yürütülmektedir? 3. Milli parklarda ziyaretçilere yönelik çöp yönetimi ve çevre koruma bilincini artırmak için hangi bilgilendirme ve eğitim çalışmaları yapılmaktadır? 4. Milli parklarda çöp atılması durumunda uygulanan yaptırımlar nelerdir? Çöp atılmasını önlemek amacıyla ne tür denetimler ve kontroller yapılmaktadır? 5. Milli parklarda geri dönüşüm imkanları nelerdir? Ziyaretçilere geri dönüşüm yapmaları için hangi kolaylıklar sağlanmaktadır? Milli parklarda sürdürülebilir atık yönetimi stratejileri uygulanmakta mıdır? 7. Milli parklarda çöp sorununu minimize etmek için gelecekte hayata geçirilecek projeler ve planlar nelerdir? ## Bakanlığın cevabı 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu ile yönetilen alanlarımız hazırlanan gelişme planları çerçevesinde yönetilmektedir. Gelişme planlarına iki koruma bölgesi, iki kullanma bölgesi tanımlanmakta olup ziyaretçilerin kullanımına açık olan sürdürülebilir koruma bölgesi ve kontrollü kullanım bölgesi olarak planlanır. Milli parklarda kullanıma açık alanlar kontrollü kullanım bölgeleri içerisinde yer alır. Bu bölgeler Bakanlığımız tarafından yönetilebildiği gibi ihale edilerek özel işletmecilere, belediyelere ve il özel idareleri sorumluluğunda da yönetilebilmektedir. Korunan alanlarımızda, ziyaretçilerin yoğun olarak kullanacağı günübirlik kullanım alanları ve yürüyüş yollarından (dağcı yürüyüş yolu ve yürüyüş güzergahları) alt yapıları tamamlanan alanlar hizmete açılmaktadır. Günübirlik kullanım alanları, yürüyüş yolları vb. tesisler işletmecilik ve bakım konuları itibarıyla ihaleye konu edilmektedir. Benzer alanlarımız, özel işletmeler, belediyeler veya il özel idareleri tarafından da işletilmektedir. Plan ve proje aşamasında, üzerinde kapalı sistem çöp ünitelerinin bulunduğu alanlar tanımlanmakta, alanda bulunan çöplerin bertarafı alanın işletmecisi tarafından yapılmaktadır. Ziyaretçilere çevre koruma bilinci konularında bilgilendirme çalışmalarının yapılması ve farkındalık oluşturulması için eğitim planları yapılmaktadır. Korunan alanın sürdürülebilirliği açısından alan içerisinde eğitici ve uyarıcı faaliyetler yapılmaktadır. Ayrıca atıkların alanda oluşturduğu etkiyi azaltmak ve farkındalık yaratmak amacıyla sivil toplum kuruluşları ile çöp toplama etkinlikleri de planlar doğrultusunda yapılmaktadır. İşletmeye konu alanlarda belirli aralıklarla denetimler yapılarak gerekli uyarılar yapılmakta ve yaptırımlar uygulanmaktadır. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** Öznur Bartin (DEM Parti, Hakkari). “Milli parklardaki çevre kirliliğinin önlenmesi için yürütülen çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/13322, 25 Haziran 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-13322-milli-parklardaki-cevre-kirliliginin-onlenmesi-icin-yurutulen-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ea95f589-28f0-4e50-a56d-0190535e9ce0 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.