# Son 20 yılda iş kazaları nedeniyle hayatını kaybedenlere dair verilere ve alınacak önlemlere ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/13368
- **Veren:** Talat Dinçer (CHP, Mersin)
- **Muhatap:** Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (Vedat Işıkhan)
- **Veriliş tarihi:** 28 Haziran 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 84 gün sonra, 20 Eylül 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/2fd13de2-89e5-40a0-96b4-01906cf2577c
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-13368-son-20-yilda-is-kazalari-nedeniyle-hayatini-kaybedenlere-dair-verilere-ve-alinacak-onlemle

> Talat Dinçer (CHP), 28 Haziran 2024 tarihinde 7/13368 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 84 gün sonra, 20 Eylül 2024).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Prof. Dr. Sn: Vedat IŞIKHAN tarafından Anayasa'nın 98. ve TBMM İçtüzüğü" nün 96. Maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim. 25/06/2024 i

İnsan ve toplum hayatında vazgeçilmez bir yer tutan "Madencilik" sektörü, tarih boyunca gelişmiş ülkelerin sahip oldukları teknoloji ve refah düzeyine ulaşmalarında en etkin rol oynayan faktörlerden biri olmuştur. Madencilik, özellikle tarım ile birlikte toplumların hammadde ihtiyaçlarını sağlayan iki temel üretim alanlarından birisi konumundadır.

Madencilik sektörü insanlık tarihi açısından en eski sektörlerden biri olmasına rağmen maalesef televizyon ve gazetelerde madencilerle ilgili konu çoğu kez madenlerde yaşanan patlamalar ve ortaya çıkan can kayıplarıyla ilgili haberleri canımız yanarak izlemekteyiz.

İş güvenliği ve işçi lehine düzenlemeler içermeyen kanunun, işleticilere avantaj sağlaması dikkat çekiyor ve bu da maalesef iş kazalarının ard arda gelmesine, büyük oranda can kayıplarına neden olmaktadır.

HİÇ BİR MADEN CAN KAYBINDAN DAHA DEĞERLİ DEĞİLDİR.

Bu bilgiler doğrultusunda

1. Yüksek risk taşıyan, teknik elamanın gözetim ve denetim olmaksızın, tamamen ilkel koşullarda çalışan maden işletmelerindeki faaliyetler durdurulmalıdır. İşletmelerde iş sağlığı ve güvenliği yerine getiremeyeceği anlaşılan işletmelerin ruhsatlarını iptal etmeyi düşünüyor musunuz? Var ise kaç ruhsattan kaç tanesi iptal edildi?

2. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) istatistikleri değerlendirildiğinde son 20 yıl içerisinde kaç kişi İş kazasından hayatını kaybetti, kaç kişi iş göremez durumunda, kaç kişi meslek hastalığından hayatını kaybetti?

Dünyanın en büyük kömür üreticilerinden birisi olan ABD 100 milyon ton üretim başına 1 ile 6 kişi yaşamını yitirmiştir. Türkiye'de ise 2000 yılında 100 milyon ton üretim başına 710 kişi 2008 yılına gelindiğinde 722 kişi hayatını kaybetmiştir. Ülkemizde oranın bu kadar yüksek olması, denetimsiz ve kontrolsüz işletmeler mi, sanal ruhsat ile açılan işletmeler mi, iş sağlığı güvenliğini yak saymak mı sizce nedir?

Maalesef ülkemizde iş kazaları(iş cinayetleri)artmaktadır. Ekonomik boyutu ile incelendiğinde ise çalışan iş yaparken aklının işte olması gerekirken asgari ücretle geçinmeye çalışması ne kadar iş kalitesini ve yaşam standartlını artırır. Bu konuda bir düzenleme yapmayı düşünüyor musunuz? İşletmelere iş sağlığı ve güvenliği uzmanları ne kadar bir sürede denetim yapıyor, bu denetlemelerde periyodik olarak yapılıyor mu? uygun olmayan kaç işletme ceza aldı veya kapatıldı?

## Bakanlığın cevabı

İlgi (o : 04.07.2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1453564 sayılı yazınız.

İlgi yazınız ile Mersin Milletvekili Sayın Talat DİNÇER tarafından yöneltilen 7/13368 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.

"Bakanlığımız, iş sağlığı ve güvenliği alanında yaşanan sorunlara kalıcı çözümler getirilmesi amacıyla yüksek standartlara sahip bir mevzuat alt yapısının oluşturulması için yoğun çaba sarf etmiş, bu kapsamda 30/06/2012 tarihinde 6331 sayılı "İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nu, 19/09/2013 tarihinde ise "Maden İşyerlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Y. önetmeliği 'ni yayınlanmıştır.

Bunun yanı sıra, madencilik sektöründe güvenlik kültürünü artırmak, çalışma şartlarını iyileştirmek, sürdürülebilir güvenli madencilik için maden işletmelerimizde güvenli bir çalışma ortamı tesis ederek çalışanın refah ve mutluluğunu sağlamak amacıyla Madencilik Sektöründe İş Sağlığı ve Güvenliğinin Geliştirilmesi Projesi (MİSGEP) hayata geçirilmiştir.

Dünyanın en büyük kömür üreticilerinden biri olan ABD'de kömür üretimi genellikle yer üstü üretim yöntemiyle (Açık İşletme) yapılmaktadır. Ülkemizde ise kömür üretiminin büyük bir kısmı yeraltı üretim yöntemiyle yapılmaktadır. Kömür üretimi kendine has tehlikeleri barındırmaktadır. Maden gazları / Grizu patlamaları, kömür tozu patlamaları, havalandırma termal konfor, yangın, gürültü, titreşim, tahkimat ve maden göçükleri, patlayıcı madde kullanımı, elekirik, su baskını, malzeme ve insan nakliyesi gibi kendine has tehlikeler barındırmaktadır. Yer üstü üretim yöntemlerinden ve metal madenlerinden bu yönüyle ayrılmaktadır.

Bakanlığımızca yürütülen teftişler; geçmiş yıllara ait istatistiki veriler, ulusal politikalar ve ihtiyaçlar göz önünde bulundurularak, çalışma hayatının riskleri ve öncelikleri ile Bakanlığımızın kaynakları dikkate alınmak suretiyle programlı teftişler ve program dışı teftişler şeklinde yürütülmektedir. Programlı teftişler, çalışma hayatındaki sorunların değerlendirilmesi ve önceliklendirilmesi sonucu belirlenen alanlarda veya sektörlerde yahut özel bir risk grubu hedeflenerek belirlenen işyerlerinde çalışma hayatı ile ilgili mevzuat hükümlerinin tamamının veya bir kısmının uygulanmasının denetlenmesi amacıyla gerçekleştirilen teftişlerdir. İncelemelerden oluşan program dışı teftişler ise programlı teftişler dışında kalan ihbar, şikâyet vb. talepler üzerine veya Bakanlığımıza intikal eden evraklardan teftiş hizmetiyle bağdaşır nitelikte olanların teftiş programına alınması sonucu gerçekleştirilmektedir.

Ayrıca, iş kazalarına ilişkin veriler Sosyal Güvenlik Kurumu resmi internet sayfasında

(www.sgk.gov.tr) yayımlanmaktadır."

Prof. Dr. Vedat #İKHAN

Bakan Çankaya / ANKARA Tel: (0312) 296 71 68

Telefnn: (2191 706 &NMN

---

**Kaynak gösterme:** Talat Dinçer (CHP, Mersin). “Son 20 yılda iş kazaları nedeniyle hayatını kaybedenlere dair verilere ve alınacak önlemlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/13368, 28 Haziran 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-13368-son-20-yilda-is-kazalari-nedeniyle-hayatini-kaybedenlere-dair-verilere-ve-alinacak-onlemle (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/2fd13de2-89e5-40a0-96b4-01906cf2577c

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
