# Kıyı alanlarının korunması ve kamuya açık tutulması için yapılan çalışmalara ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/13373 - **Veren:** Evrim Rızvanoğlu Emir (DEVA Partisi, İstanbul) - **Muhatap:** Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Mehmet Özhaseki) - **Veriliş tarihi:** 13 Haziran 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 127 gün sonra, 18 Ekim 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6387f598-b86c-48af-bd1b-0190158fd932 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-13373-kiyi-alanlarinin-korunmasi-ve-kamuya-acik-tutulmasi-icin-yapilan-calismalara-iliskin > Evrim Rızvanoğlu Emir (DEVA Partisi), 13 Haziran 2024 tarihinde 7/13373 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 127 gün sonra, 18 Ekim 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki soruların Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı tarafından Anayasanın 98. ve TBMM içtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Kıyı alanlarının korunması ve kamuya açık tutulması Anayasa ve kanunlarla güvence altına alınmıştır. Ancak son yıllarda kıyılarımızda yaşanan işgaller ve bu işgallerin yeterince denetlenememesi, kamu yararını zedelemekte ve çevresel sorunlara yol açmaktadır. Ayrıca yaşanan işgaller, kamu yararını gözeten yasal düzenlemelerin etkisiz kalmasına neden olmakla birlikte, vatandaşların kıyılardan eşit ve adil faydalanmasını da engellemektedir. Kıyılardaki fuzuli işgallerin tespiti ve ecrimisil uygulamaları, kamu idaresinin sorumluluğunda olup, işgallerin derhal sonlandırılması ve kamuya ait alanların geri kazanılması gerekmektedir. Bakanlığınız tarafından da kıyı işgallerinin tespiti için WhatsApp ihbar hattı kurulduğu kamuoyuna yansımıştır. Bu girişim, vatandaşların ihbarlarını kolayca iletebilmeleri açısından önemli bir adım olmakla birlikte, yeterli değildir. Teknolojik imkanların artmasiyla birlikte, dronelar marifetiyle ve yapay zekâ kullanılarak bu işgallerin tespiti daha kolay hale gelmiştir. Bu teknolojiler, geniş kıyı şeritlerinde anlık ve detaylı veri sağlayarak, yasadışı işgalleri hızla tespit edebilir. Buna rağmen, kıyı işgallerine göz yumulması ve sadece ihbarlar üzerinden işlem yapılması kabul edilemez bir durumdur. Kamu idaresinin bu teknolojileri aktif olarak kullanarak denetim ve müdahale kapasitesini artırması gerekmektedir. Bu nedenle, son beş yılda kıyı işgallerinin durumu, alınan önlemler ve elde edilen gelirlerin incelenmesi, kamuoyunu bilgilendirmek ve kamu yararını korumak adına büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda; 1. Son beş yılda Kıyı Kanunu ve bu kanuna göre kıyı kenar çizgisi uygulamalarını ihlal eden işgallerin sayısı kaçtır? Bu işgallerin illere göre dağılımı nedir? 2. Son beş yıl içinde kıyı işgalleri sonucunda kamu kurumları tarafından tespit edilen İ fuzuli işgallerin kaçının işgaline son verilmiştir? a, 3. Kıyı işgallerinde işgalciye uygulanan ecrimisil tahakkukları sonrasında işgalin derhal sonlandırılması gerektiği halde, işgale devam eden yerler bulunmakta mıdır? İşgali sonlandırılmayan fuzuli işgallerle yapılan kira sözleşmeleri sonucunda ne kadar gelir elde edilmiştir? Kıyıların işgali konusunda WhatsApp ihbar hattınıza ulaşan şikâyet sayısı kaçtır? Bu şikâyetler ve yapmış olduğunuz incelemeler sonucunda nasıl bir yol haritası izlenmektedir? WhatsApp ihbar hattı dışında kıyı işgallerinin tespiti için hangi. yeni nesil teknolojilerden faydalanılmaktadır? Dronelar ve yapay zekâ teknolojileri kullanılarak kıyı işgallerinin tespit edilmesi daha kolay hale gelmişken, hala işgallere göz yumulmasının sebepleri nelerdir? Teknolojik imkânlar varken kıyı işgallerinin devam etmesi, denetim ve müdahale mekanizmalarındaki eksiklikleri göstermektedir. Bu konuda Bakanlığınız aldığı tedbirler nelerdir? Ecrimisil tahakkuk ettirildikten sonra bu tahakkuklara karşı açılan davaların sonucunda idare davaların ne kadarını kazanmıştır ya da kaybetmiştir? Tahakkuk ettirilen ecrimisil tutarlarından tahsili geçmiş alacak tutarı ne kadardır? Bu tutarların ne kadarı affa uğramıştır? ## Bakanlığın cevabı İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLAR SORULAR Kıyı alanlarının korunması ve kamuya açık tutulması Anayasa ve Kanunlarla güvence altına alınmıştır. Ancak son yıllarda kıyılarımızda yaşanan işgaller ve bu işgallerin yeterince odenetlenememesi, kamu yararını zedelemekte ve çevresel sorunlara yol açmaktadır. Ayrıca yaşanan işgaller, kamu yararını gözeten yasal düzenlemelerin etkisiz kalmasına neden olmakla birlikte, vatandaşların kıyılardan eşit ve adil faydalanmasını da engellemektedir. Kıyılardaki fuzuli işgallerin tespiti ve ecrimisil uygulamaları, kamu idaresinin sorumluluğunda olup, işgallerin derhal sonlandırılması ve kamuya ait alanların geri kazanılması gerekmektedir. Bakanlığınız tarafından da kıyı işgallerinin tespiti için Whats App ihbar hattı kurulduğu kamuoyuna yansımıştır. Bu girişim, vatandaşların ihbarlarını kolayca iletebilmeleri açısından önemli bir adım olmakla birlikte, yeterli değildir. Teknolojik imkanların artmasıyla birlikte, droneler marifetiyle ve yapay zekâ kullanılarak bu işgallerin tespiti daha kolay hale gelmiştir. Bu teknolojiler, geniş kıyı şeritlerinde anlık ve detaylı veri sağlayarak, yasadışı işgalleri hızla tespit edebilir. Buna rağmen, kıyı işgallerine göz yumulması ve sadece ihbarlar üzerinden işlem yapılması kabul edilemez bir durumdur. Kamu idaresinin bu teknolojileri aktif olarak kullanarak denetim ve müdahale kapasitesini artırması gerekmektedir. Bu nedenle, son beş yılda kıyı işgallerinin durumu, alınan önlemler ve elde edilen gelirlerin incelenmesi, kamuoyunu bilgilendirmek ve kamu yararını korumak adına büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda; I- Son beş yılda Kıyı Kanunu ve bu Kanun'a göre kıyı kenar çizgisi uygulamalarının ihlal eden işgallerin sayısı kaçtır? Bu işgallerin İllere göre dağılımı nedir? 2- Son beş yıl içinde kıyı işgalleri sonucunda kamu kurumları tarafından tespit edilen fuzuli işgallerin kaçının işgaline son verilmiştir? 3- Kıyı işgallerinde işgalciye uygulanan ecrimisil tahakkukları sonrasında işgalin derhal sonlandırılması gerektiği halde, işgale devam eden yerler bulunmakta mıdır? 4- İşgali sonlandırılmayan fuzuli işgallerle yapılan kira sözleşmeleri sonucunda ne kadar gelir elde edilmiştir? 5- Kıyıların işgali konusunda Whats App ihbar hattınıza ulaşan şikâyet sayısı kaçtır? Bu şikâyetler ve yapmış olduğunuz incelemeler sonucunda nasıl bir yol haritası izlenmektedir? 6- Whats App İhbar Hattı dışında kıyı işgallerinin tespiti için hangi, yeni nesil teknolojilerden faydalanılmaktadır? 7- Droneler ve yapay zekâ teknolojileri kullanılarak kıyı işgallerinin tespit edilmesi daha kolay hale gelmişken, hala işgallere göz yumulmasının sebepleri nelerdir? 8- Teknolojik imkânlar varken kıyı işgallerinin devam etmesi, denetim ve müdahale mekanizmalarındaki eksiklikleri göstermektedir. Bu konuda Bakanlığınız aldığı tedbirler nelerdir? 9- Ecrimisil tahakkuk ettirildikten sonra bu tahakkuklara karşı açılan davaların sonucunda idare davaların ne kadarının kazanmıştır yada kaybetmiştir? 10- Tahakkuk ettirilen ecrimisil tutarlarından tahsili geçmiş alacak tutarı ne kadardır? Bu tutarlarının ne kadarı affa uğramıştır? CEVAPLAR 17.04.1990 tarihli ve 20495 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 3621 sayılı Kıyı Kanunu'nun 13. maddesinde "Bu Kanun kapsamında kalan alanlardaki uygulamaların kontrolu; Belediye ve mücavir alan sınırları içinde Belediye, dışında ise Valilikçe yürütülür. İlgili Bakanlıkların teftiş ve kontrol yetkileri saklıdır." denilmektedir. 03.08.1990 tarihli ve 20594 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Kıyı Kanunu'nun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin Kontrol başlıklı 19. maddesinde "Kıyılarda, doldurma ve kurutma yoluyla kazanılan alanlarda ve sahil şeritlerindeki uygulamalar ve bunların kontrolü, belediye ve mücavir alan sınırları içinde Belediyeler, bu alanlar dışında Valiliklerce yürütülür. İlgili Bakanlıkların teftiş ve kontrol yetkileri saklıdır. Yapılan işlemlerden Bakanlığa bilgi verilir. Kanun kapsamında kalan alanlar Belediye veya Valiliklerce imar mevzuatına aykırı yapılanmaların önlenmesi amacıyla sürekli denetim altında tutulur. Bu amaçla gerekli tüm önlemler Valilik ve Belediyelerce alınır. " hükmü bulunmaktadır. Kıyı işgallerinin bulunduğuna dair vatandaş talepleri ilgili idarelerine de yapılabildiği gibi zaman zaman Bakanlığımıza da iletilmektedir. Bakanlığımız tarafından söz konusu talepler incelenmekte, mevzuat kapsamında gereği yapılmak üzere ilgili idarelerine iletilmektedir. 3621 sayılı Kıyı Kanunu'nun 13'üncü maddesi uyarınca bu Kanun kapsamında kalan alanlardaki Oo uygulamaların kontrolü belediye ve mücavir alan sınırları içinde Belediyesince, dışında ise Valiliklerce yürütülmekte olup, 14"üncü maddesi uyarınca da bu Kanun kapsamında kalan alanlarda ruhsatsız yapılar ile ruhsat ve eklerine aykırı yapılar hakkında 3194 sayılı İmar Kanunu'nun ilgili hükümleri uygulanmakta, yine imar mevzuatına aykırı yapılara ilişkin iş ve işlemler Belediye ve mücavir alan sınırları içinde Belediyesince, dışında ise Valiliklerce yürütülmektedir. --- **Kaynak gösterme:** Evrim Rızvanoğlu Emir (DEVA Partisi, İstanbul). “Kıyı alanlarının korunması ve kamuya açık tutulması için yapılan çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/13373, 13 Haziran 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-13373-kiyi-alanlarinin-korunmasi-ve-kamuya-acik-tutulmasi-icin-yapilan-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6387f598-b86c-48af-bd1b-0190158fd932 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.