# Bakanlık tarafından çevre kirliliğini azaltmak için alınan önlemlere ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/13376 - **Veren:** Ayşe Sibel Yanıkömeroğlu (İYİ Parti, İstanbul) - **Muhatap:** Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Mehmet Özhaseki) - **Veriliş tarihi:** 28 Haziran 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 126 gün sonra, 1 Kasım 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/dc0e592f-5f20-41d9-b4bb-01905f05c581 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-13376-bakanlik-tarafindan-cevre-kirliligini-azaltmak-icin-alinan-onlemlere-iliskin > Ayşe Sibel Yanıkömeroğlu (İYİ Parti), 28 Haziran 2024 tarihinde 7/13376 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 126 gün sonra, 1 Kasım 2024). ## Önerge metni • Aşağıdaki sorularımın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını saygılarımla arz ederim. Artan nüfus, plansız kentleşme, yeterli denetim yapılmaması ve caydırıcı cezaların verilmemesi nedenleriyle çevre kirliliği her geçen gün artmaktadır. Özellikle ormanlık alanlarda, deniz, göl ve akarsu kenarlarında bırakılan çöpler doğaya ve canlılara zarar vermektedir. Bu bağlamda; 1. Ormanlık alanlara, deniz, göl ve akarsu kenarlarına çöp bırakılmasının engellenmesi adına Bakanlığınızca ne gibi çalışmalar yürütülmektedir? 2. Ormanlık alanlara, deniz, göl ve akarsu kenarlarına bırakılan çöplerin denetimi ve temizliği ne sıklıkla yapılmaktadır? 3. Çevreyi kirletenlerin tespiti nasıl yapılmaktadır? 4. Çevreyi kirletenlere yönelik ne gibi caydırıcı cezalar verilmektedir? 5. Çevreyi koruma, temiz tutma, çöp bırakmama konusunda halkı bilinçlendirmek adına Bakanlığınızca yürütülen çalışmalar nelerdir? ## Bakanlığın cevabı İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLAR SORULAR Artan nüfus, plansız kentleşme, yeterli denetim yapılmaması ve caydırıcı cezaların verilmemesi nedenleriyle çevre kirliliği her geçen gün artmaktadır. Özellikle ormanlık alanlarda, deniz, göl ve akarsu kenarlarında bırakılan çöpler doğaya ve canlılara zarar vermektedir. Bu bağlamda; I- Ormanlık alanlara, deniz, göl ve akarsu kenarlarına çöp bırakılmasının engellenmesi adına Bakanlığınızca ne gibi çalışmalar yürütülmektedir? 2- Ormanlık alanlara, deniz, göl ve akarsu kenarlarına bırakılan çöplerin denetimi ve temizliği ne sıklıkla yapılmaktadır? 3- Çevreyi kirletenlerin tespiti nasıl yapılmaktadır? 4- Çevreyi kirletenlere yönelik ne gibi caydırıcı cezalar verilmektedir? 5- Çevreyi koruma, temiz tutma, çöp bırakmama konusunda halkı bilinçlendirmek adına Bakanlığınızca yürütülen çalışmalar nelerdir? CEVAPLAR 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 8'inci maddesine göre; her türlü atık ve artığı, çevreye oZzarar verecek şekilde, ilgili Yönetmeliklerde belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama vermek, depolamak, taşımak, uzaklaştırmak ve benzeri faaliyetlerde bulunmak yasaktır. 2872 sayılı oÇevre Kanunu" nun 11. maddesi gereği Büyükşehir Belediyeleri (o ve Belediyeler evsel okatı atık bertaraf tesislerini kurmak, kurdurmak, işletmek veya işlettirmekle yükümlüdür. Ülkemizde evsel katı atıkların toplanması, taşınması ve geri kazanılması ile çevre ve insan sağlığına olumsuz etki yapmadan nihai bertarafina ilişkin yükümlülük, yetki ve sorumluluklar 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15'inci maddesinin (g) bendi gereği Belediyelerin oyükümlülüğündedir. Buna göre Belediyeler; katı atıkların toplanması, taşınması, ayrıştırılması, geri kazanımı, ortadan kaldırılması ve depolanması ile ilgili bütün hizmetleri yapmak ve yaptırmakla görevlidir. Ayrıca Belediyeler düzensiz döküm sahalarının rehabilitasyonundan da sorumludur. Sıfır Atık Projesi kapsamında sıfır atık hareketinin yaygınlaştırılması, ayrı toplama bilincinin kazandırılması, sürdürülebilir (üretim ve tüketim ile çevre dostu tüketim alışkanlıklarının kazandırılması, farkındalık oluşturulması amacıyla kurum / kuruluşlarla işbirliği halinde eğitim ve farkındalık çalışmaları yürütülmektedir. Sıfır atık konusunda eğitim alan kişi sayısı 21 milyona (2017-2024 yılları ) ulaşmıştır. Kirletici kaynakların kontrol altına alınarak su kalitesinin iyileştirilmesi amacıyla alıcı ortamda ve kirletici kaynaklardaki izlemelerimize ve denetimlerimize titizlikle devam etmekteyiz. Bakanlığımızca kirliliğin yerinde tespitine yönelik çalışmalarımızdan kurulu kapasitesi 5000 m/gün ve üzeri olan atıksu arıtma tesisleri sürekli 7/24 online izlenerek veriler (o Bakanlığımız Sürekli İzleme Merkezi (SİM) veri tabanına aktarılmaktadır. Sürekli İzleme Merkezi (SİM) üzerinden, uzaktan otomatik numune aldırma yöntemi ile bu tesislerde 7/24 teknolojik denetim yapılmaktadır. Ayrıca, 2872 sayılı Çevre Kanunu ve bu Kanun'a istinaden çıkarılan mevzuatlar kapsamında Bakanlığımız merkez ve taşra teşkilatında görevli denetim personelleri tarafından ani, birleşik ve şikâyet üzerine denetimler yapılmakta olup, Çevre Kanunu'na aykırı faaliyet gösteren veya kirliliğe sebebiyet verdiği tespit edilen kurum, kuruluş ve işletmelere, 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 20. maddesine göre idari yaptırımlar uygulanmakta, 19. maddesine görede çevre ve insan sağlığı için tehlike yaratan işletmelerin faaliyeti kısmen veya tamamen, süreli veya süresiz olarak durdurulmaktadır. • Ayrıca fiilin diğer Kanunlara göre suç oluşturması halinde Türk Ceza Kanunu ile diğer Kanunların uygulanması için adli makamlara suç duyurusunda bulunulmaktadır. Vatandaşlarımız, Bakanlığımız ve İl Müdürlüklerimize çevre kirliliği ile ilgili şikayet ve ihbarları CİMER, ALO 181 hattına başvurarak ya da dilekçe ile yapabilmektedirler. Bu kapsamda e-Denetim sistemi üzerinde oyapılan incelemede son beş yılda Bakanlığımız ve İl Müdürlüklerimiz tarafından 251.912 denetim gerçekleştirilmiş, denetimler sonucunda 24.956 tesise 3.181.334.554 TL idari yaptırım uygulanmış olup, 1.701 tesise faaliyeti durdurma kararı verilmiştir. --- **Kaynak gösterme:** Ayşe Sibel Yanıkömeroğlu (İYİ Parti, İstanbul). “Bakanlık tarafından çevre kirliliğini azaltmak için alınan önlemlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/13376, 28 Haziran 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-13376-bakanlik-tarafindan-cevre-kirliligini-azaltmak-icin-alinan-onlemlere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/dc0e592f-5f20-41d9-b4bb-01905f05c581 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.