# Hatay'ın Antakya, Defne ve Samandağ ilçelerindeki rezerv alan belirleme çalışmalarına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/13384
- **Veren:** Ahmet Şık (TİP, İstanbul)
- **Muhatap:** Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Mehmet Özhaseki)
- **Veriliş tarihi:** 28 Haziran 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 112 gün sonra, 18 Ekim 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/bb11ab16-89ee-4904-99c3-01905f0cd11b
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-13384-hatay-in-antakya-defne-ve-samandag-ilcelerindeki-rezerv-alan-belirleme-calismalarina-ilis

> Ahmet Şık (TİP), 28 Haziran 2024 tarihinde 7/13384 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 112 gün sonra, 18 Ekim 2024).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı i tarafından Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yanıtlanmasını arz ederim. KR. Ob: '202N

6 ve 20 Şubat Depremleri sonrası Kasım 2023'de Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda ve 375 sayılı Kanun "Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ile kabul edilen "rezerv alan" kavramına dair deprem illerinde belirsizlik sürmektedir.

Basında Hatay'ın Antakya tarihi kent merkezindeki sit alanını ve Elektrik, Gazi, Cumhuriyet Mahalleleri, Defne ilçesinde Akdeniz, Armutlu Mahalleleri, Samandağ ilçesinde farklı bölgeleri gösteren rezerv alan haritaları dolaşımdadır. Son olarak Samandağ'ın çarşı merkezinin 6306 sayılı yasada "rezerv alan" değişikliği yapılmadan önce rezerv alan ilan edilmesine yapılan itiraz sonucunda Adana Bölge İdare Mahkemesi, kararın bilirkişi raporuna göre verilmesi . yönünde karar vermiştir.

14 Haziran tarihinde, Samandağ Belediyesi'nin basına ve kamuoyuna duyurduğu üzere; Çevre,

Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yetkilendirildiğini söyleyen GEDAŞ (Genel Değerleme A.Ş.) isimli şirketin Samandağ/Cumhuriyet Mahallesi'nde kimi "işaretlemeler yaptığı ve bu işaretlemelerin rezerv alan çalışmaları kapsamında olduğu, ancak ilgili Bakanlık'ın söz konusu ilçenin belediyesine bilgi vermediği duyurulmuştur. Halkta ve yerel yönetimde Samandağ'da hangi bölgelerin rezerv alan ilan edildiği, sürecin nasıl işlediği ile ilgili şeffaf bilgi bulunmamaktadır.

Bu bağlamda;

I- Kamuoyunun şeffaf bilgilendirilmesi kapsamında, 6 ve 20 Şubat Depremleri sonrası © Kasım 2023'de Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun ile, Hatay'da belirlenen rezerv alanların koordinatlarının bilgisi ilgili sürecin paydaşı olması gereken ilçe belediyeleri ile paylaşılmış mıdır? Paylaşılmadıysa neden paylaşılmadığı kamuoyuna açıklanacak mıdır?

2- Samandağ ilçesinde Bakanlığınız tarafından görevlendirildiğini iddia eden GEDAŞ isimli şirket, Samandağ'da ne kapsamda görevlendirilmiştir? Konuyla ilgili ilgili belediyeye bilgi verilmiş midir?

Samandağ, Defne ve Antakya ilçelerinde Bakanlığınızın rezerv alan belirleme kriterleri nelerdir? Rezerv alanları belirlenirken, deprem ve diğer doğal afet riskleri nasıl göz önünde bulundurulmuştur? Bu risklerin değerlendirilmesi için hangi bilimsel ve teknik veriler kullanılmıştır?

Rezerv alanlarının uzun vadeli kullanım planları nelerdir? Bu planlar sürdürülebilirlik ilkelerine uygun olarak mı hazırlanmıştır?

Rezerv alan belirleme sürecinde yerel halkın görüş ve önerileri nasıl alınmaktadır? Halkın bu süreçte etkin katılımı nasıl sağlanmaktadır? Rezerv alan ilanları hakkında yapılan itirazlar dikkate alınmış mıdır ve alınacak mıdır?

Samandağ, Defne, Antakya ilçelerinde ilan edilen rezerv alanların yeniden tasarlanmasına çalışan Türkiye Tasarım Vakfı ve paydaşlarına söz konusu görev nasıl

• verilmiştir? Sürecin akışı nasıl olacaktır? Yapılan çalışmalar hangi kurum tarafından i denetlenmektedir?

Türkiye Tasarım Vakfi (TTV), T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ve Kültür ve Turizm Bakanlığı ile yapılan protokollerin kapsamı nedir? Antakya kent merkezi için İngiliz Fostert Partners mimarlık şirketine hazırlatılan Master Plan'in hizmet alımı nasıl yapılmıştır?

. 6 Şubat Depremlerinin etkilediği 11 ilde, şu ana kadar kaç adet deprem konutu i inşa ve teslim edilmiştir? Teslim koşulları nelerdir? İnşa edilen ya da inşa edilmesi planlanan deprem konutlarının yer seçimi hangi kıstaslarla belirlenmiştir?

Kasım 2023 tarihinde Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun'da yapılan değişiklikle riskli yapı tespiti kararlarına itirazlarla ilgili kısıtlamalara gidilmiş, riskli yapıların Bakanlığınızın internet sayfasında 15 gün ilanı ve karara itiraz muhtarlıktaki 15 gün askıda kalma süresi sayılması değişikliği ile itiraz süresi kısaltılmıştır. Depremden etkilenen kentlerde, 6 Şubat 2023 depremlerinin üzerinden 509 gün geçmiş olmasına rağmen, hayatın normale dönemediği kentlerde, belirlenen bu itiraz sürelerinin uzatılması düşünülmekte midir? 6306 Sayılı yasada bu anlamda bir değişiklik yapılması planlanmakta mıdır?

10- Riskli alan ve yapı ilanında 15 gün sürenin kaçırılması, kentsel dönüşüm sürecinde açık arttırmaya katılınmaması halinde satın alma hakkının Kentsel Dönüşüm Başkanlığı, Belediye ve İl Özel İdarelere verilmesi ile amaçlanan nedir? Bu sürecin sonunda vatandaş ile pay sahibi olan ilgili kurumun mülkiyet ilişkisi nasıl düzenlenecektir? Kentsel Dönüşüm Başkanlığı, Belediye ve İl Özel İdarelerin satın aldığı paylarla ilgili tasarrufu nasıl belirlenecektir?

11- Deprem bölgesinde kimi alanda 7452 sayılı Kanun kapsamında yerinde dönüşüm, kimi . alanda ise 6306 sayılı Kanun kapsamında rezerv uygulaması bulunmaktadır. Bu İki yasanın uygulanması içerik ve süreç açısından farklılık göstermektedir. Hangi mevzuata göre uygulama yapılacağı kararı hangi kıstasa göre alınmaktadır, tercih önceliği nedir?

Süreç neden iki farklı uygulama şeklinde devam etmektedir?

## Bakanlığın cevabı

İLİŞKİN SORULAR VE CEVABI

SORULAR

6 ve 20 Şubat Depremleri sonrası Kasım 2023'de Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararmamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ile kabul edilen "rezerv alan" kavramına dair deprem illerinde belirsizlik sürmektedir.

Basında Hatay'ın Antakya tarihi kent merkezindeki sit alanını ve Elektrik, Gazi, Cumhuriyet Mahalleleri, Defne ilçesinde Akdeniz, Armutlu Mahalleleri, Samandağ ilçesinde farklı bölgeleri gösteren rezerv alan haritaları dolaşımdadır. Son olarak Samandağ'ın çarşı merkezinin 6306 sayılı yasada "rezerv alan" değişikliği yapılmadan önce rezerv alan ilan edilmesine yapılan itiraz sonucunda Adana Bölge İdare Mahkemesi, kararın bilirkişi raporuna göre verilmesi yönünde karar vermiştir. i

14 Haziran tarihinde, Samandağ Belediyesi'nin basına ve kamuoyuna duyurduğu üzere; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yetkilendirildiğini söyleyen GEDAŞ (Genel Değerleme A.Ş.) isimli şirketin Samandağ/Cumhuriyet Mahallesi'nde kimi işaretlemeler yaptığı ve bu işaretlemelerin rezerv alan çalışmaları kapsamında olduğu, ancak ilgili Bakanlık'ın söz konusu ilçenin belediyesine bilgi vermediği duyurulmuştur. Halkta ve yerel yönetimde Samandağ'da hangi bölgelerin rezerv alan ilan edildiği, sürecin nasıl işlediği ile ilgili şeffaf bilgi bulunmamaktadır. Bu bağlamda;

1. Kamuoyunun şeffaf bilgilendirilmesi kapsamında, 6 ve 20 Şubat Depremleri sonrası Kasım 2023'de Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun ile, Hatay' da belirlenen rezerv alanların koordinatlarının bilgisi ilgili sürecin paydaşı olması gereken ilçe belediyeleri ile paylaşılmış mıdır? Paylaşılmadıysa neden paylaşılmadığı kamuoyuna açıklanacak mıdır?

2. Samandağ ilçesinde Bakanlığınız tarafından görevlendirildiğini iddia eden GEDAŞ isimli şirket, Samandağ'da ne kapsamda görevlendirilmiştir? Konuyla ilgili ilgili belediyeye bilgi verilmiş midir?

3. Samandağ, Defne ve Antakya ilçelerinde Bakanlığınızın rezerv alan belirleme kriterleri nelerdir? Rezerv alanları belirlenirken, deprem ve diğer doğal afet riskleri nasıl göz önünde bulundurulmuştur? Bu risklerin değerlendirilmesi için hangi bilimsel ve teknik veriler kullanılmıştır?

4. Rezerv alanlarının uzun vadeli kullanım planları nelerdir? Bu planlar sürdürülebilirlik ilkelerine uygun olarak mı hazırlanmıştır?

5. Rezerv alan belirleme sürecinde yerel halkın görüş ve önerileri nasıl alınmaktadır? Halkın bu süreçte etkin katılımı nasıl sağlanmaktadır? Rezerv alan ilanları hakkında yapılan itirazlar dikkate alınmış mıdır ve alınacak mıdır?

6. Samandağ, Defne, Antakya ilçelerinde ilan edilen rezerv alanların yeniden tasarlanmasına çalışan Türkiye Tasarım Vakfı ve paydaşlarına söz konusu görev nasıl verilmiştir? Sürecin akışı nasıl olacaktır? Yapılan çalışmalar hangi kurum tarafından denetlenmektedir?

7. Türkiye Tasarım Vakfı (TTV), T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ve Kültür ve Turizm Bakanlığı ile yapılan protokollerin kapsamı nedir? Antakya kent merkezi için İngiliz Fostert Partners mimarlık şirketine hazırlatılan Master Plan'ın hizmet alımı nasıl yapılmıştır? 8) 6 Şubat Depremlerinin etkilediği 11 ilde, şu ana kadar kaç adet deprem konutu inşa ve teslim edilmiştir? Teslim koşulları nelerdir? İnşa edilen ya da inşa edilmesi planlanan deprem konutlarının yer seçimi hangi kıstaslarla belirlenmiştir?

9) Kasım 2023 tarihinde Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun'da yapılan değişiklikle riskli yapı tespiti kararlarına itirazlarla ilgili kısıtlamalara gidilmiş, riskli yapıların Bakanlığınızın internet sayfasında 15 gün ilanı ve karara itiraz muhtarlıktaki 15 gün askıda kalma süresi sayılması değişikliği ile itiraz süresi kısaltılmıştır. Depremden etkilenen kentlerde, 6 Şubat 2023 depremlerinin üzerinden 509 gün geçmiş olmasına rağmen, hayatın normale dönemediği kentlerde, belirlenen bu itiraz sürelerinin uzatılması düşünülmekte midir? 6306 Sayılı yasada bu anlamda bir değişiklik yapılması planlanmakta mıdır?

10) Riskli alan ve yapı ilanında 15 gün sürenin kaçırılması, kentsel dönüşüm sürecinde açık arttırmaya katılınmaması halinde satın alma hakkının Kentsel Dönüşüm Başkanlığı, Belediye ve İl Özel İdarelere verilmesi ile amaçlanan nedir? Bu sürecin sonunda vatandaş ile pay sahibi olan ilgili kurumun mülkiyet ilişkisi nasıl düzenlenecektir? Kentsel Dönüşüm Başkanlığı, Belediye ve İl Özel İdarelerin satın aldığı paylarla ilgili tasarrufu nasıl belirlenecektir?

11) Deprem bölgesinde kimi alanda 7452 sayılı Kanun kapsamında yerinde dönüşüm, kimi. alanda ise 6306 sayılı Kanun kapsamında rezerv uygulaması bulunmaktadır. Bu İki yasanın uygulanması içerik ve süreç açısından farklılık göstermektedir. Hangi mevzuata göre uygulama yapılacağı kararı hangi kıstasa göre alınmaktadır, tercih önceliği nedir? Süreç neden iki farklı uygulama şeklinde devam etmektedir?

CEVAP

Söz konusu deprem afetleri sonrası bölgede oluşan hasarların giderilmesine yönelik; Rezerv Yapı Alanı Uygulamaları, Yerinde Dönüşüm Uygulamaları ve Yeni Yerleşim Alanlarında Toplu Konut Üretilmesi Uygulamaları olmak üzere Bakanlığımız ve ilgili kuruluşları, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı ve hak sahiplerinin de katılımı ile başlıca 3 (üç) adet uygulama gerçekleştirilmektedir.

Bu uygulamalardan Bakanlığımız, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) koordinasyonunda yeni yerleşim alanlarında Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ) tarafından inşa çalışmaları süratle devam etmekle birlikte, 6306 sayılı Kanun kapsamında anılan depremden en fazla zarar gören Hatay, Kahramanmaraş, Adıyaman, Malatya, Gaziantep, Osmaniye İllerimiz başta olmak üzere kent merkezlerinde hasarın yoğun şekilde yaşandığı alanların inşa ve ihyasına yönelik dönüşüm uygulamaları Bakanlığımız koordinasyonunda devam etmektedir.

Ayrıca, 7452 sayılı Kanunun Ek 1 inci maddesi ve 7700 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi kapsamında; konutunu veya işyerini kendi parselinde/yerinde yeniden yapılmasını tercih eden malikler için yerinde dönüşüm uygulamalarında hibe ve kredi desteklerinin sağlanmasına yönelik iş ve işlemler de eş zamanlı olarak sürdürülmektedir. Söz konusu uygulamalar eşliğinde önümüzdeki süreç dâhilinde gerek yeni yerleşim alanlarında AFAD ve TOKİ koordinasyonunda inşa edilen konutların hak sahiplerine sunulması, gerek yerinde dönüşüm uygulamaları neticesinde üretilen dirençli yapıların şehirlerimize ve depremzedelere kazandırılması, gerekse depremden etkilenen kent merkezlerinin yürütülen kentsel dönüşüm uygulamaları ile inşa ve ihya faaliyetleri sonucunda; vatandaşlarımızın deprem felaketinin olumsuz etkilerinden kurtarılarak, kalıcı konut ve ticarethanelerine kavuşması sağlanacak, afetten etkilenen şehirlerimizde gündelik hayata dönüş süratle tesis edilecektir.

---

**Kaynak gösterme:** Ahmet Şık (TİP, İstanbul). “Hatay'ın Antakya, Defne ve Samandağ ilçelerindeki rezerv alan belirleme çalışmalarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/13384, 28 Haziran 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-13384-hatay-in-antakya-defne-ve-samandag-ilcelerindeki-rezerv-alan-belirleme-calismalarina-ilis (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/bb11ab16-89ee-4904-99c3-01905f0cd11b

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
