# Hayvan haklarıyla ilgili yapılacak düzenlemelere ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/13511 - **Veren:** Ayhan Barut (CHP, Adana) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 28 Haziran 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 87 gün sonra, 23 Eylül 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/be5ac388-1cbe-4ebc-b358-01905eb9d3b4 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-13511-hayvan-haklariyla-ilgili-yapilacak-duzenlemelere-iliskin > Ayhan Barut (CHP), 28 Haziran 2024 tarihinde 7/13511 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 87 gün sonra, 23 Eylül 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın T.C. Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ve talep ederim. Saygılarımla. Ülkemizde son günlerde iktidar tarafından gündeme getirilen sokak hayvanlarıyla ilgili yasal düzenleme teklifi çokça tartışılıyor. İçerisinde 'Uyutma' gibi ifadelerle kabul edilemez hükümlerin olduğu yasa teklifinin Meclis'e gelmesi öngörülüyor. Bu anlamda açık ve net olarak ifade etmek gerekir ki; Türkiye'de sokak hayvanları sahipsiz ve çaresiz, insanlarımız mağdur ve zor durumda. Bu acılar artık son bulsun, herkesin gördüğü soruna çözüm bulunsun istiyoruz. Bilimsel yöntemlerle, sokak hayvanları için sağlıklı bir ortamda yeterli sayıda kısırlaştırma merkezi kurulmalıdır. İnsanlarımızın güvenliği ile sokak hayvanlarının rehabilitasyonu birbirinden ayrı düşünülmemelidir. Yaşam bütünlüğü içinde gerekli yasal düzenlemeler dahil her adım atılmalıdır. Yaşamı savunanların sesine artık kulak verilmesi gerekiyor. Hayvanlara yapılan kötü muamele ve cezaların etkisiz kalması nedeniyle, toplum vicdanı sürekli kanıyor. Sahipsiz sokak hayvanlarının neden olduğu sorunlar yüzünden de halkımız mağdur oluyor. Bu çıkmaz son bulmalıdır, bu açmazdan kurtulmak gerekir. Bu bağlamda; 1. Hayvan hakları, toplumsal yaşam ve insanlarımızın güvenliği açısından ele alındığında mevcut 5199 Sayılı Yasanın hükümlerinin etkisiz kaldığını düşünüyor musunuz? 2. Hayvan Hakları Yasası konusunda bakanlık olarak düşünceniz nedir, bu söz konusu yasanın etkin bir biçimde adının değiştirilerek uygulanması hususunda düşüncelerinizi paylaşabilir misiniz? pi 3. Kamuoyunda son dönemde yaşanan hayvan hakları konusundaki 'Uyutma' tabiri ve benzer kabul edilemez nitelikteki yasal teklif hususunda kamuoyunda oluşan haklı tepkiyi dikkate alacak mısınız? 4. 15 Ekim 1978 tarihinde UNESCO binasında kabul Evrensel Hayvan Hakları Beyannamesi'ne sahip çıkacak misınız? 5. Hayfanların eşya ya da mal olarak kabul edilmediği, canlı olarak ele alınması hususlarını dahil eşlerek, hayvanlara kötü muamele, işkence, cinsel istismar gibi tüm kötülüklere yönelik ceza sürelerini arttırmayı istiyor musunuz? 6. Yaşanan sorunların tüm boyutlarıyla ele alınıp çözüm bulunması için Meclis çatısı altında Hayvan Hakları Araştırma Komisyonu kurulması konusunda ne düşünüyorsunuz? ## Bakanlığın cevabı Hayvanlara verilen değer kapsamında onların refahını gözeten ilk yasal düzenleme olan 5199 sayılı "Hayvanları Koruma Kanunu" 2004 yılında kabul edilmiştir. Yaşanan ve gelişen süreç içerisinde 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'nda değişiklik öngören 7527 sayılı "Hayvanları Koruma Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" 02.08.2024 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Kanun değişikliği ile; İnsan, hayvan ve çevre sağlığının bütüncül olarak gözetilmesi amaçlanmıştır. e Sahipli ve sahipsiz hayvan tanımları netleştirilmiş, sahipsiz köpeklerin belediyelerce hayvan bakımevlerine alınarak rehabilite edilmesi ve sahiplendirilmesi öngörülmüştür. Amaç; başıboş hayvanların hayvan bakımevlerine alınması ve rehabilite edilerek sahiplendirilmesi ile hem hayvanlara daha iyi yaşam şartlarının sağlanması; hem de başıboş köpeklerin sokaklarda kontrolsüz üremesi ve insan-hayvan çatışmasının engellenmesidir. e Sahipli ve sahipsiz tüm hayvanların kayıt altına alınmasına yönelik hükümlere yer verilmiştir. Böylece tüm hayvanların takibi sağlanarak sahipli hayvanların sokağa terk edilmelerinin önüne geçilmesi amaçlanmış ve bu maksatla hayvanını sokağa terk edenlere uygulanacak idari yaptırım hayvan başına 60.000 TL'ye yükseltilmiştir. e Sahipsiz veya güçten düşmüş hayvanların en hızlı şekilde yerel yönetimlerce kurulan hayvan bakımevlerine götürülecektir. Bakanlığımız veri sistemine kaydedilen ve rehabilite edilen bu köpekler, sahiplendirilinceye kadar hayvan bakımevlerinde barındırılacaktır. e Kanun değişikliğinde, köpeklerden insan ve hayvanların hayatı ve sağlığı için tehlike teşkil eden ve olumsuz davranışları kontrol edilemeyen, bulaşıcı veya tedavi edilemeyen hastalığı bulunanlara Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'nun ilgili hükümlerinin uygulanması gerektiği belirtilmiştir. Ülkemizin 2003 yılında kabul ettiği Ev Hayvanlarının Korunmasına Dair Avrupa Sözleşmesi kapsamında belirtilen sahipsiz hayvan popülasyonunun kontrol altına alınması işlemleri için yerel yönetimler yetkilendirilmiştir. Bu düzenlemeler ile insan, hayvan ve çevre sağlığının korunması amaçlanmıştır. Büyükşehir belediyeleri, il belediyeleri ve nüfusu yirmi beş bini aşan belediyeler 31.12.2028 tarihine kadar hayvan bakımevlerini kurmakla ve mevcut bakımevlerinin koşullarını iyileştirmekle yükümlü kılınmıştır. e Yerel yönetimlerin hayvan bakımevleri kurmak da dahil sahipsiz hayvanlara ilişkin iş ve işlemlerini yürütmelerinde gerekli kaynağı ayırmaları ve bu kaynağı belirtilen amaçla kullanmaları için hükümler yer almıştır. Bakanlığımızca yayımlanan 2013/8 ve 2013/16 sayılı "Geçici Hayvan Bakımevi Yapımı İle İlgili Ödenek Tahsisi Hakkında" Genelgeler kapsamında hayvan bakımevi yapımı için 63 ilde 118 yerel yönetime mali destek sağlanmıştır. 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'nun 19'uncu maddesi ve Bakanlığımızca yayımlanan 2017/3 sayılı "Sokak Hayvanlarının Kısırlaştırılması ile İlgili Ödenek Tahsisi" Genelgesi kapsamında sahipsiz hayvanları kısırlaştırarak mikroçip, kulak küpesi numarası ve fotoğrafı ile Bakanlığımız veri tabanına (HA YBİS) kaydeden yerel yönetimlere 2023 yılında 28.952.100 TL mali destek sağlanmıştır. 2024 yılında sahipsiz hayvanların kısırlaştırılmasının desteklenmesi maksadıyla 45 milyon TL ödenek ayrılmıştır. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** Ayhan Barut (CHP, Adana). “Hayvan haklarıyla ilgili yapılacak düzenlemelere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/13511, 28 Haziran 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-13511-hayvan-haklariyla-ilgili-yapilacak-duzenlemelere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/be5ac388-1cbe-4ebc-b358-01905eb9d3b4 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.