# Son on yılda madencilik alanında faaliyet gösteren yabancı şirketlere dair verilere ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/13594 - **Veren:** Ünal Karaman (AK Parti, Konya) - **Muhatap:** Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı (Alparslan Bayraktar) - **Veriliş tarihi:** 27 Haziran 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 49 gün sonra, 15 Ağustos 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/a5c18b23-b7d8-4e87-9507-01905d8a33f0 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-13594-son-on-yilda-madencilik-alaninda-faaliyet-gosteren-yabanci-sirketlere-dair-verilere-iliski > Ünal Karaman (AK Parti), 27 Haziran 2024 tarihinde 7/13594 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 49 gün sonra, 15 Ağustos 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Sayın Alparslan BAYRAKTAR tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 14.06.2024 Konya Milletvekili Resmi Gazete'de yayınlanan ilanda Bakanlığınız Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü tarafından 545 adet maden sahası için ihale yapılacağı bilgisi paylaşılmıştır. Son yirmi iki yılda yüzbinlerce maden arama ruhsatının yerli ve yabancı şirketlere kontrolsüzce verildiği bilinmektedir. Ülkemizde yoğun bir şekilde maden arama faaliyeti yürüten yabancı şirketler, altın başta olmak üzere çıkardıkları kıymetli madenleri ülkelerine götürürken Türkiye'ye ise, kaybettiğimiz canlar, kirlenen çevre ve katledilen doğa kalmaktadır. Ülkemizdeki yabancı maden şirketlerinin bir yandan topraklarımızı talan ederken diğer yandan bunun için teşvik aldığı, milyonlarca dolarlık faaliyetlerine rağmen zarar ettiklerini beyan ederek kurumlar vergisi ödemedikleri iddia edilmektedir. Bu durum Türk milletinin ekonomik refahı, temiz bir çevrede yaşama hakkı ve gelecek nesilleri için büyük bir tehdittir. Bu bilgiler çerçevesinde; 1. Haziran 2024 itibarıyla ülkemiz genelinde verilmiş olan maden arama ruhsat sayısı kaçtır? Verilmiş olan ruhsatların kapsadığı alanın yüzölçümü ne kadardır? 2. Ülkemizde yabancı şirketlere verilmiş olan maden arama ruhsat sayısı ve yüzölçümü ne kadardır? 3. Ülkemizde yabancı ortakla kurulmuş olan şirketlere verilen maden arama ruhsat sayısı ve yüzölçümü ne kadardır? 4. Haziran 2024 itibarıyla orman arazisi ve tarımsal arazi vasfındaki kaç metrekare alan için maden arama ruhsatı verilmiştir? Bakanlığınız çevremiz ve geleceğimizi tehdit eden bu uygulamadan vazgeçmeyi düşünmekte midir? 5. Son 10 yılda ülkemizde madencilik faaliyeti yürüten yabancı şirketler teşviklerden faydalanmış mıdır? Faydalanmışsa, bu teşviklerden faydalanan şirket sayısı ve aldıkları teşvik miktarı nedir? 6. Son 10 yılda ülkemizde madencilik faaliyeti yürütüp zarar beyan eden yabancı ve yabancı ortaklı şirket sayısı kaçtır? 7. Son 10 yılda yabancıların ülkemizde madencilik faaliyeti yürütmek amacıyla Türk Ticaret Kanunu'na göre kurdukları şirket sayısı kaçtır? 8. 6 Şubat Depremlerinin ardından depremden etkilenen illerimizde toplamda kaç maden arama ruhsatı verilmiştir? Bu ruhsatların illere göre dağılımı nasıldır? İlgili illerden maden arâma ruhsatı alan kaç yabancı ve yabancı ortaklı şirket vardır? ## Bakanlığın cevabı Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından Bakanlığımıza gönderilen soru önergelerinin cevaplandırılması sürecinde TBMM"ye doğru, güncel ve detaydan arındırılmış net bilgiler arz edilmesi hususlarına dikkat edilmekte, bu çerçevede dinamik bir yapı arz eden ve bu yönleri sebebiyle de sürekli olarak yenilenmesi gereken verilerin en güncel hali, ilgili kurum/kuruluşlarımızın internet adreslerinde yayımlanmaktadır. Bu çerçevede madencilik sektörüne ilişkin olarak; yıllar itibariyle ruhsat müracaatları sayıları, terk ve iptal edilen ruhsat sayıları, maden grubuna göre Ülkemiz geneli ruhsat sayıları ve denetlenen saha sayıları gibi detaylı bilgilere Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü (MAPEGY'nün hitps://Www.mapeg.gov.tı/ internet adresindeki "Bilgi Merkezi" sekmesinden ulaşılabilmektedir. Maden sahalarında arama ve işletme ruhsat süreçlerinden sonra ruhsat sahipleri tarafından madencilik faaliyetlerine başlanabilmesi için "işletme izni" alınması gerekmekte olup, mevcut sahaların çok küçük bir alanına tekabül eden ve fiili olarak madencilik faaliyetinin yürütüldüğü alanı ifade eden işletme izinli alanlarda faaliyete başlanabilmesi için izin alanına yönelik olarak Maden Kanunu'nun 7'nci maddesinde belirtilen; mülkiyet izninin (orman/mera/tapulu arazi vb.), ÇED Belgesi'nin, İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatı'nın ve ilgili Bakanlık/Kurumlardan alınması zorunlu olan diğer tüm izinlerin (Sit, Milli Parklar, Turizm Bölgeleri Alanları ve Merkezleri ile Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgeleri ve duyarlı bölgeler için vb.) tamamlanması gerekmektedir. Yapılacak olan madencilik faaliyetinin çevreye olan etkilerinin yerel halkla beraber ilgili kurumlarca etraflıca değerlendirildiği söz konusu izin süreçlerini tamamlayamayan hiçbir ocağın açılmasına ise Bakanlığımızca müsaade edilmemekte olup, bu bağlamda tek. başına arama ve/veya işletme ruhsatına sahip olunması fiili olarak madencilik faaliyetlerinin başlatılabilmesi için yeterli olmamaktadır. Bu bilgiler ışığında; 06.02.2023-19.07.2024 tarihleri arasında 6 Şubat 2023 depremlerinden etkilenen illerimizde düzenlenen arama ruhsat sayılarının il ve kişi bazlı dağılımı aşağıdaki tabloda yer almaktadır. li ii © | KamuTüzel Özel Hukuk | Özel Hukuk İl Adı /Kişi Türü Gerçek Kişi Kişiliği Tüzel Kişisi Tüzel Kişisi Genel Toplam (Yabancı) (Yerli) Adana 12 - - 26 38 Adıyaman 3 - - 15 18 Diyarbakır 2 - - 33 35 Elazığ 1 1 1 23 26 Gaziantep - - - 8 8 Hatay 2 - - 17 19 Kahramanmaraş 7 - - 21 28 Malatya 5 2 - 27 34 Osmaniye 2 2 - 5 9 Şanlıurfa - - o. 2 2 Genel Toplam 34 5 1 177 217 , YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN CEVAPLAR | DJA)M (O KAAS A? Ülkemizde 2024 yılı Haziran ayı itibariyle toplam ruhsat alanı 7.124.130 hektarı kapsayan toplam 5.030 adet arama ruhsatı düzenlenmiştir. Özel hukuk tüzel (yabancı) kişisine ait 119 adet arama ruhsatı bulunmakta olup, söz konusu ruhsatların toplam ruhsat alanı 138.220 hektardır. Madencilik faaliyetleri 3213 sayılı Maden Kanunu'nun "Maden teşvik tedbirleri" başlıklı 9uncu maddesi kapsamında mevzuatın öngördüğü şartları taşıyan yatırımcılar bu teşviklerden faydalanabilmektedir. 3213 sayılı Maden Kanunu'nun tanımlar bölümünde devlet hakkı; "Maden istihracı ile sağlanacak gelirden Devlet payına düşen ve ödeme yükümlülüğü ruhsat sahibine ait olan kısım" şeklinde tanımlanmış olup, buna göre ruhsat sahipleri madenin istihracı (çıkarılması) suretiyle elde ettikleri gelirden (kârdan değil) devlet hakkını ödemekle yükümlü bulunmaktadır. Bu yönüyle devlet hakkı şirketlerin kârlarıyla ilgili olmayıp çıkarılan maden üzerinden tahakkuk ettirilen bir devlet alacağıdır. Yine mezkur Kanun'un 14üncü maddesinin beşinci fıkrasında yer alan "... İşletme izni olan maden ruhsatlarından her yıl en az ruhsat bedeli kadar Devlet hakkı alınır." hükmü gereği maden ruhsat sahiplerinin zarar edip-etmediğine bakılmaksınız her yıl en az ruhsat bedeli kadar devlet hakkı ödemekle yükümlü olduğu mevzuatta hüküm altına alınmıştır. Önergede yer alan ve diğer bakanlıkların görev alanına giren hususlara ilişkin bilgilerin (gelir-kurumlar vergisi gibi) ise ilgili kurum/kuruluşlardan alınmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir. --- **Kaynak gösterme:** Ünal Karaman (AK Parti, Konya). “Son on yılda madencilik alanında faaliyet gösteren yabancı şirketlere dair verilere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/13594, 27 Haziran 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-13594-son-on-yilda-madencilik-alaninda-faaliyet-gosteren-yabanci-sirketlere-dair-verilere-iliski (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/a5c18b23-b7d8-4e87-9507-01905d8a33f0 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.