# Bakan tarafından 3-5 Haziran 2024 tarihleri arasında Çin'e yapılan ziyarete ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/13740
- **Veren:** Lütfü Türkkan (İYİ Parti, Kocaeli)
- **Muhatap:** Dışişleri Bakanlığı (Hakan Fidan)
- **Veriliş tarihi:** 28 Haziran 2024
- **Durum:** Cevaplanmadı (TBMM: “Cevaplanmadığı Gelen Kağıtlarda İlan Edildi”)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/a9a6d9f1-6535-4a23-b99f-01906e14077a
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-13740-bakan-tarafindan-3-5-haziran-2024-tarihleri-arasinda-cin-e-yapilan-ziyarete-iliskin

> Lütfü Türkkan (İYİ Parti), 28 Haziran 2024 tarihinde 7/13740 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Dışişleri Bakanlığı. Cevaplanmadı (TBMM: “Cevaplanmadığı Gelen Kağıtlarda İlan Edildi”).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98. ve TBMM İçtüzüğünün 96. Maddeleri gereğince T.C. Dışişleri Bakanı Hakan FİDAN tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim, Saygılarımla. ( N

Bakanlığınız tarafından Çin Dışişleri Bakanlığının daveti üzerine gerçekleştirilen 3-5 Haziran 2024 tarihli Çin gezisindeki ziyaret programına Doğu Türkistan Bölgesi dahil edilmiş, ancak Uygur Türklerinin yaşadıkları sorunların yerinde tespitinden ziyade bu ziyaret turistik gezi görüntüsünde gerçekleştirilmiştir. Sürekli Avrupa ülkeleri ve Amerika Birleşik Devletleri tarafından eleştirilen ve gündemde tutulan insanlık suçlarının yaşandığı "eğitim kampları" Bakanlığınız programında yerinde ziyaret edilmemiş, soydaşlarımızın alıkonulduğu soykırım kampları görmezden gelinmiştir, Doğu Türkistan"daki yerleşim yerlerinden camilere varıncaya kadar yaşanan asimilasyonla ilgili herhangi bulgu ve olaya değinilmemiş, Batı ülkeleri kadar dahi konuya müdahil olunmamış, Uygur Türkleriyle ise Çinli yetkililerin izin verdiği ölçüde temas kurulmuştur. Söz konusu bu ziyaret Çinli yetkililere Doğu Türkistan'da yaşanan soykırıma ve asimilasyon politikaları noktasında daha çok cesaret vermiştir.

Yukarıdaki bilgiler çerçevesinde;

1. Çin ile ilişkilerimizde iki ülke arasındaki dış politikayı Çin'le olan dış ticaretimiz mi belirlemektedir? Bakanlığınızın Doğu Türkistan?'da soydaşlarımızı önceleyen politikaları bulunmakta mıdır? Bulunmaktaysa neden Çin ziyaretinde Uygur Türklerinin yaşadığı dram gündeme getirilmemiştir?

2. Uygur Türklerinin yaşadığı soykırım, Batı ülkelerinin elinde Çin'e karşı koz olarak kullanılmaktayken bu hassas meselenin Avrupa ve Amerika'nın oyuncağı edilmesine müsaade edilmiştir? Uygur Türklerine karşı samimiyetleri belli olmayan Batı ülkeleri yerine neden kendi soydaşlarımızın haklarının savunulması yönünde bayraktarlık yapamıyoruz? Türkiye'nin Çin'e karşı elini kolunu bağlayan sebepler ve gerekçeler nelerdir? i

3. Niçin Çin ziyaretinde dünya gündeminde yer alan "eğitim kamıpları" ziyaret edilmemiş, sorun yerinde gözlemlenmemiştir? Niçin istihbarat bilgileri doğrultusunda Uygur Türklerinin yaşadığı asimilasyon politikaları yerinde saptanmamış, neden bu konu Bakanlığınız tarafindan Çinli yetkililere aktarılmamıştır? Çinli yetkililerin konuyla ilgili görüşleri alınmamış, Türk tezleri savunulmamıştır? e-posta; lutfuturkkan(Otbmm. gowtr

Adres: Halkla İlişkiler Binası 2. Kat Oda No: F219 TBMM-Çankaya/ANKARA o | N 713740

4. Neden Türkiye Cumhuriyeti'nin soydaşlarımızdar yana tavrı Çin ziyaretinde gösterilmemiştir? 3 günlük Çin programı Uygur Türkleri konusunun gündeme gelmesi için yetersiz mi gelmiştir?

5. Çinli yetkililerle gerçekleştirilen görüşmelerde Çin tarafından Uygur Türklerine yönelik olan yaklaşımları gündeme getirilmiş midir? Bu konuda Çinli yeikililere Türkiye?nin hassasiyetleri sunulmuş mudur?

6) 2030 itibariyle kurulacak yeni ticaret rotalarıyla dünyadaki Çin hakimiyeti kırılmak istenmektedir. Hindistan üzerinden Avrupa'ya ulaşacak olan yeni bir ticaret rotası belirlenmiştir. Batı'nın ticari olarak Çin'e olan bağlılığını azaltacak bu hamleye karşı Çin tarafinın Türk tarafından herhangi bir beklentisi ve isteği bulunmakta . mıdır? Oluşacak yeni ticaret düzeni hakkında Bakanlığınızın Türkiye"nin çıkarlarını şimdiden gözetecek dış politikası bulunmakta mıdır?

€-posta: lutfuturkkan tbmm. gov.tr

Adres: Halkla İlişkiler Binası 2. Kat Oda No: F219 TBMM-Çankaya/ANKARA

---

**Kaynak gösterme:** Lütfü Türkkan (İYİ Parti, Kocaeli). “Bakan tarafından 3-5 Haziran 2024 tarihleri arasında Çin'e yapılan ziyarete ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/13740, 28 Haziran 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-13740-bakan-tarafindan-3-5-haziran-2024-tarihleri-arasinda-cin-e-yapilan-ziyarete-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/a9a6d9f1-6535-4a23-b99f-01906e14077a

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.