# Van Gölü'nde yaşayan inci kefalinin korunması talebine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/13808 - **Veren:** Zülküf Uçar (DEM Parti, Van) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 4 Temmuz 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 49 gün sonra, 22 Ağustos 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/37d51e12-f08b-42cd-80e2-019081bcdaa5 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-13808-van-golu-nde-yasayan-inci-kefalinin-korunmasi-talebine-iliskin > Zülküf Uçar (DEM Parti), 4 Temmuz 2024 tarihinde 7/13808 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 49 gün sonra, 22 Ağustos 2024). ## Önerge metni Aşağıda sıralamış bulunduğum sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından Anayasanın 98 ve İç Tüzüğün 96. ve 99. maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. DUA Dünyada sadece Van Gölü'nde yaşayan endemik balık türü İnci Kefalinin ürüme dönemi olan 15 Nisan-15 Temmuz tarihleri arasında Van Gölü havzasında avlanma yasağı uygulanarak balık türünün neslini sürdürmesi amaçlanmaktadır. Bu kapsamda balıkların üremesinin önündeki riskler ortadan kaldırılmak istenmektedir. Ancak basına yansıyan verilere göre Devlet Su İşleri Van Bölge Müdürlüğü İnci Kefalinin en önemli üreme sahası olan Akköprü Deresi'nde iş makineleriyle kontrolsüz çalışmalar yapmış ve balıkların bıraktığı yumurtalara büyük zarar vermiştir. İnci kefali tuzlu ve sodalı suda yaşayabilen bir balık türü ve bu dönemde neslini sürdürmek için gölden tatlı su yataklarına doğru göç etmektedir. Dere ve akarsulardan Van Gölü'ne akan tatlı suların akışının tersine yüzerek farklı tatlı sulara geçen inci kefalleri, yumurtalarını bu tatlı su yataklarına bırakarak yeniden göle dönmektedir. Yumurtaların dere yataklarına bırakılmasından sonra yavru inci kefalleri de annelerinin izinden göle dönerek yolculuğu sonlandırmakta ve bir üreme sezonunu daha böylece tamamlamış olmaktadır. Ancak bahsi geçen temizlik çalışmasının bir sonucu olarak Akköprü Deresinde bırakılan yumurtalar bu döngüyü tamamlayamamıştır. Devlet Su İşleri eliyle yapılan çalışmanın bir balık katliamı olduğuna dikkat çeken Van Çevre Tarihi Eserleri Koruma Araştırma ve Geliştirme Derneği Başkanı Ali Kalçık, İnci Kefalinin üreme dönemi olduğunu ve en önemli üreme alanının da göle doğru akan, tatlı su taşıyan Akköprü Deresi gibi dere yatakları olduğunu belirterek, yapılan kontrolsüz çalışmanın balıklara verdiği zararı işaret etmektedir. Bu bağlamda; 1. Yukarıda aktarılan iddialar hakkında elinizdeki veriler nelerdir? 2. Bakanlığınıza bağlı Devlet Su İşleri Müdürlüğünce yürütülen çalışmanın İnci Kefalinin yumurtlama dönemine denk gelmesi karşısında, çalışma boyunca alınan tedbirler nelerdir? 3. Bakanlığınızca bu konunun denetimi yapılmış mıdır? 4. İnci Kefalinin üreme alanında yapılan kontrolsüz temizlik çalışmasında sorumluların tespiti ve yaptırım uygulanması için bakanlığınızca herhangi bir çalışma yapılmış mıdır? Yapılması düşünülmekte midir? 5. DSİ'nin yaptığı temizlik çalışmasında İnci Kefalinin üreme şartlarında meydana gelen zararın bilançosu ortaya çıkarılmış mıdır? 6. DSİ faaliyetlerinin ekosisteme zarar vermeyecek standartlarda yapılması yönünde çalışmalarınız söz konusu mudur? 7. Bu konuda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile yaptığınız ortak çalışmalar veya koordinasyon mevcut mudur? ## Bakanlığın cevabı Van ili Tuşba ilçesi İskele Caddesi, Akköprü Deresi, toprak mahsulleri ofisi önünden geçmekte olan derenin geçişini sağlayan menfezlerin, yetersiz kesit nedeniyle suyun akışını zorlaştırması ve dere yatağı üzerinde bulunan 3 adet menfezin tamamen rusubatla dolmasına, etrafa kötü koku yayan farklı türlerde atık malzemelerin de birikmesine sebep olmuştur. Dere yatağı üzerinde bulunan ve akarsuyun geçişini sağlayan menfezlerin önünün lokal temizliği yapılmıştır. Derelerdeki kirliliği azaltmak amacıyla iş makinaları ile temizlik çalışması yapılmaktadır. Temizlik çalışmalarında kullanılan iş makinaları dere yatakları ve canlı yaşamını olumsuz etkilemeyecek şekilde seçilmektedir. Bu çalışma ile dere yataklarındaki temizlik ile kirlilik yükünü azaltmak, canlı popülasyonunun artması ve ekosistemin korunması hedeflenmektedir. Bakanlığımızca ekonomik ve ekolojik öneme haiz su ürünleri kaynaklarını korumak, sürdürülebilirliği sağlamak, kayıtlılığı artırmak ve çevreye duyarlı üretimi gerçekleştirmek amacıyla su ürünleri avcılığına ilişkin yükümlülük, sınırlama ve yasaklar düzenlenmiştir. Periyodik aralıklarla balıkçılarımıza yasal mevzuat ve idari yaptırımlar konusunda eğitimler verilmekte, kamuoyunu bilgilendirmek, bilinçlendirmek ve farkındalık oluşturma minvalinde . çalışmalar yürütülmektedir. Mevzuat kapsamında, yasadışı, kayıt dışı ve kural dışı balıkçılığı engellemek: amacıyla; idari para cezaları, balıkçılık lisanslarının geçici veya kalıcı olarak iptali, ürünlere, av araçlarına ve gemilere el konulması, hapis cezası gibi caydırıcı yaptırımlar uygulanmaktadır. Bakanlığımız, Sahil Güvenlik Komutanlığı ve diğer yetkili kurumlar tarafından Van Gölü'nde, balıkçı gemilerinde, karaya çıkış noktalarında, perakende satış noktalarında, soğuk hava depolarında ve nakliye güzergâhlarında özellikle balığın üreme döneminde kontrol ve denetimler gerçekleştirmektedir. Dünyada sadece Van Gölü Kapalı Havzası'nda yaşayan, endemik türümüz olan inci kefali (Chalcalburnus tarichi) balığının korunması ve bölge halkına ekonomik ve kültürel katkılarının devam edebilmesi amacıyla Van Valiliği koordinasyonunda ve Van İl Tarım ve Orman Müdürlüğümüz sekretaryasında oluşturulan "İnci Kefali Koordinasyon Kurulu" çalışmalarını . sürdürmektedir. İnci kefali (Chalcalburnus tarichi) balığı popülasyonunun kısa ve uzun vadede korunması amacıyla bilimsel verilere dayalı olarak 15 Nisan-15 Temmuz dönemini kapsayan dönemde av yasağı, avlanılabilir asgari boy ve avlanma araçlarına ilişkin bölgesel sınırlandırmalar getirilmiştir. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** Zülküf Uçar (DEM Parti, Van). “Van Gölü'nde yaşayan inci kefalinin korunması talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/13808, 4 Temmuz 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-13808-van-golu-nde-yasayan-inci-kefalinin-korunmasi-talebine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/37d51e12-f08b-42cd-80e2-019081bcdaa5 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.