# Batman Valiliğince toplantı ve gösteri yürüyüşlerinin yasaklanmasına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/13885 - **Veren:** Zeynep Oduncu Kutevi (DEM Parti, Batman) - **Muhatap:** İçişleri Bakanlığı (Ali Yerlikaya) - **Veriliş tarihi:** 10 Temmuz 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 57 gün sonra, 5 Eylül 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/23a00569-91b6-48b6-acaa-01909c83c328 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-13885-batman-valiligince-toplanti-ve-gosteri-yuruyuslerinin-yasaklanmasina-iliskin > Zeynep Oduncu Kutevi (DEM Parti), 10 Temmuz 2024 tarihinde 7/13885 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: İçişleri Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 57 gün sonra, 5 Eylül 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın, İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya tarafından Anayasanın 98 ve İç Tüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Zeynep Oduncu Batman etvekili Anayasası'nın 34. Maddesine göre "Herkes, önceden izin almadan, silahsız ve saldırısız toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkına sahiptir". Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 11. maddesinde ise, "Toplanma ve örgütlenme özgürlüğü" düzenlenmiştir. Bu kapsamda toplantı ve gösteri hakkı, demokratik toplumların temel kriterlerinden biri olup hem ulusal mevzuatta güvence altına alınmış hem de uluslararası sözleşmelerde ifade özgürlüğünün en temel parçası olarak kabul görmüştür. Ancak mevzuatlardaki güvencelere rağmen Türkiye'de toplantı ve gösteri düzenleme hakkının kullanımı özellikle valiliklerce alınan keyfi kararlarla, her geçen gün daha fazla kısıtlanmaktadır. Alınan bu keyfi kararlar rutinleşirken, bu yasaklarla vatandaşların demokratik haklarının kullanmaları keyfi bir biçimde engellenmektedir. Resmi makamların birincil sorumluluğu, barışçıl toplantı hakkını korumak ve toplantı boyunca kamu düzenini sağlamaktır. Ancak özellikle Kürt nüfusunun yoğun olduğu kentlerde bu sorumluluğun suiistimal edildiği görülmektedir. Nitekim 3 Haziran 2024'te Hakkâri Belediyesi bakanlığınızca kayyım atanması kararı sonrasi en az 12 ilde valiliklerce her türlü toplantı ve gösteri yürüyüşlerinin yasaklanmasına dair kararlar alınmıştır. Son olarak Batman Valiliği'nin 8 Temmuz günü vermiş olduğu kararla, kentte düzenlenecek olan basın açıklaması, oturma eylemi ve anket yapılmasının, çadır ve stant kurulmasının/açılmasının, imza kampanyası • düzenlenmesinin, bildiri, broşür ve el ilanı dağıtılması ve her türlü protesto eylemi 15 gün süreyle yasaklanmıştır. Bu bağlamda; 1. Anayasal bir özgürlük olmasına rağmen Batman'dan toplantı ve gösterilerin 15 gün süreyle yasaklanmasının gerekçesi nedir? 2. Anayasaya aykırı şekilde alınan yasak kararlarıyla ilgili bakanlığınız tarafından yapılan bir inceleme var mıdır? 3. Temmuz 2015'ten bu yana Batman ilinde hangi tarihlerde, kaç gün süreyle eylem ve etkinlik yasağı kararı alınmıştır? 4. Temmuz 2015'ten bu yana Batman'da bu eylemler gerekçe gösterilerek, Türk Ceza Kanunu'nun 265'inci maddesindeki "görevi yaptırmamak için direnme" suçlamasıyla kaç kişiye dava açılmıştır? 5. Temmuz 2015'ten bu yana Batman'da bu eylemler gerekçe gösterilerek kaç kişiye "Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri kanununa muhalefet etmek" suçlamasıyla dava açılmıştır? 6. Valiliklerce alınan bu kararlar gerekçe gösterilerek, Temmuz 2015'ten bu yana kaç etkinlik ve eyleme müdahale edilmiştir. Bu müdahaleler sırasında kaç kişi gözaltına alınmış, kaç kişi tutuklanmıştır? Bu eylemlere müdahalelerde kaç kişi yaralanmıştır? 7. Kimi yasak kararlarında eylem ve etkinlik yapmak isteyenlerin görüntülerinin kayıt altına alınmasının gerekçesi nedir? Kayıt altına alınan bu görüntüler daha sonra imha edilmekte midir? İmha edilmeyen görüntülerin arşiv kayıtlarında tutulmasının gerekçesi nedir? 8. Bu yasaklama kararlarını önlemek ve güvence altına alınan hakların etkin kullanımını sağlamak için bakanlığınız ne tür çalışmaları bulunmaktadır? ## Bakanlığın cevabı : 17.07.2024 tarihli ve 1459047 sayılı yazınız. İlgi yazı ekinde yer alan Batman Milletvekili Zeynep ODUNCU 'ya ait 7/13885 sayılı yazılı soru önergesi incelenmiştir. 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu'nun 11/A fıkrasında; "Vali, il sınırları içinde bulunan genel ve özel bütün kolluk kuvvet ve teşkilatının amiridir. Suç işlenmesini önlemek, kamu düzen ve güvenini korumak için gereken tedbirleri alır. Bu maksatla Devletin genel ve özel kolluk kuvvetlerini istihdam eder, bu teşkilat amir ve memurları vali tarafından verilen emirleri derhal yerine getirmekle yükümlüdür." ve 11/C fıkrasında "(...) Vali, kamu düzeni veya güvenliğinin olağan hayatı durduracak veya kesintiye uğratacak şekilde bozulduğu ya da bozulacağına ilişkin ciddi belirtilerin bulunduğu hâllerde on beş günü geçmemek üzere (...) yasaklayabilir. " hükmü bulunmaktadır. 2911 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunun 11 inci maddesi "(...) Toplantı ve gösteri yürüyüşlerinde katılımcıların ve konuşmacıların ses ve görüntüleri kolluk tarafından yapıldığı belli olacak şekilde kaydedilebilir. Elde edilen kayıt ve görüntüler şüphelilerin ve suç delillerinin tespiti dışında başka bir amaçla kullanılamaz." uyarınca iş ve işlemler yürütülmektedir. 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu ile 2911 sayılı Kanunun 17 nci maddesi hükümleri doğrultusunda Batman ilinde 2015 yılından günümüze kadar ilgili makamlara yapılan etkinlik başvurularından 94 4,23*ünün kamu düzeni ve güvenliğinin sağlanması amacıyla uygun görülmediği anlaşılmıştır. Bu kapsamda; demokratik hukuk devleti ve evrensel hukukun temel ilkelerine riayet edilerek kamu düzeninin tesis edilmesi, vatandaşlarımızın can ve mal güvenliklerinin sağlanması, temel hak ve doğrultusunda karar alınmaktadır. Ali YERLİKAYA Bakan Telefon No: (312)422 42 72 Faks No: (312)425 3430 Şef Ki? Ali YERLİKAYA Bakan --- **Kaynak gösterme:** Zeynep Oduncu Kutevi (DEM Parti, Batman). “Batman Valiliğince toplantı ve gösteri yürüyüşlerinin yasaklanmasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/13885, 10 Temmuz 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-13885-batman-valiligince-toplanti-ve-gosteri-yuruyuslerinin-yasaklanmasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/23a00569-91b6-48b6-acaa-01909c83c328 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.