# 2022 ve 2023 yıllarında illere göre bebek ölüm hızına dair verilere ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/13908
- **Veren:** Kayıhan Pala (CHP, Bursa)
- **Muhatap:** Sağlık Bakanlığı (Kemal Memişoğlu)
- **Veriliş tarihi:** 10 Temmuz 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 77 gün sonra, 25 Eylül 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6e793018-f2d5-4548-b90d-01909ce9e1d6
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-13908-2022-ve-2023-yillarinda-illere-gore-bebek-olum-hizina-dair-verilere-iliskin

> Kayıhan Pala (CHP), 10 Temmuz 2024 tarihinde 7/13908 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Sağlık Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 77 gün sonra, 25 Eylül 2024).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 96 ve 99*uncu maddelerine uygun olarak, T.C. Sağlık Bakanlığına iletilmesi ve Bakan Kemal Memişoğlu tarafından yazılı olarak yanıtlanması için gereğinin yapılmasını arz ederim. 09/07/24

Prof.Dr. Kayıhan PALA Bursa Milletvekili

TÜİK tarafından Haziran 2024"te açıklanan ölüm istatistiklerine göre, ülkemizde, bin canlı doğum başına düşen bebek ölüm sayısını ifade eden Bebek Ölüm Hızı (BÖH), 2022 yılında binde 9,2 iken 2023 yılında ne yazık ki binde 10,0'a yükselmiştir.

TÜİK verilerine göre 2023 yılında Bebek ölüm hızı 2022 yılına göre 51 ilde artış göstermiş, bir ilde (Giresun) aynı kalmış, 29 ilde azalmıştır.

Bebek ölüm hızının artış gösterdiği 51 ilden 11'i 6 Şubat Kahramanmaraş depremlerinden etkilenen illerdir. Hem depremden etkilenen illerde hem de depremden etkilenen iller dışında kalan 40 ildeki Bebek Ölüm Hızı artışı endişe vericidir. Bu bağlamda;

1. 6 Şubat Kahramanmaraş depremlerinde yaşamını yitiren bebek sayılarının, depremden etkilenen illere göre dağılımı nedir?

2. Kahramanmaraş depremlerinden etkilenen illerde 2023 yılında yaşamını yitiren bebeklerden (illere göre) deprem sırasında ve deprem sonrasında yaşamını yitiren bebeklerin sayısı nedir?

3. Bebek ölüm hızının 2023 yılında 2022 yılına göre en fazla artış gösterdiği ilk on beş il sırasıyla Adıyaman, Kahramanmaraş, Hatay, Ardahan, Gümüşhane, Malatya, Edirne, Kilis, Bartın, Yalova, Iğdır, Karabük, Burdur, Uşak ve Diyarbakır?dır. Görüldüğü gibi bu illerden 6'sı depremden etkilenen iller iken diğer 9u depremin etkilemediği illerden oluşmaktadır. a. Depremden etkilenen illerde (Adıyaman, Kahramanmaraş, Hatay, Malatya, Kilis, Diyarbakır) bebek ölüm hızındaki artışın nedenleri nedir? Bu illerde erken neonatal ölüm hızları nedir? b. Diğerillerde bebek ölüm hızındaki artışın nedenleri nedir?

4. TÜİK tarafından açıklanmayan bebek ölümlülüğüyle ilgili hızlardan;

2023 yılında ve 2022 yılında illere göre "Perinatal Ölüm Hızı" nedir?

2023 yılında ve 2022 yılında illere göre "Erken Neonatal Ölüm Hızı" nedir?

2023 yılında ve 2022 yılında illere göre "Geç Neonatal Ölüm Hızı" nedir?

2023 yılında ve 2022 yılında illere göre "Neonatal Ölüm Hızı" nedir? e. 2023 yılında ve 2022 yılında illere göre "Postneonatal Ölüm Hızı" nedir?

5. Türkiye'de 2023 yılında ve 2022 yılında illere ve hane halkı refah düzeyine göre bebek ölüm hızları nedir?

6. Türkiye'de 2023 yılında 29 ilde bebek ölüm hızı 2022 yılına göre azalmışken, 51 ilde artış göstermesinin nedenleri nelerdir? Bakanlığınızın bu konuda herhangi bir incelemesi ve/veya raporu var mıdır?

7. Türkiye'de bebek ölüm hızının artış göstermesi endişe vericidir. Bakanlığınızın bebek ölümlerini azaltmak için herhangi bir eylem planı var mıdır? i mes p

## Bakanlığın cevabı

Bursa Milletvekili Sayın Kayıhan PALA tarafından verilen "Beş yaş altı çocuk ölüm hızı oranlarına ilişkin" 7/13907-7/13908 sıra sayılı yazılı soru önergelerinin cevabı ilişikte sunulmaktadır. Arz ederim.

Prof. Dr. Kdma/MEMİŞOĞLU Sağlı anı

TÜİK tarafından Haziran 2024'te açıklanan ölüm istatistiklerine göre, ülkemizde, bin canlı doğum başına düşen bebek ölüm sayısını ifade eden Bebek Ölüm Hızı (BÖH), 2022 yılında binde 9,2 iken 2023 yılında ne yazık ki binde 10,0'a yükselmiştir.

TÜİK verilerine göre 2023 yılında Bebek ölüm hızı 2022 yılına göre 51 ilde artış göstermiş, bir ilde (Giresun) aynı kalmış, 29 ilde azalmıştır.

Bebek ölüm hızının artış gösterdiği 51 ilden İl'i 6 Şubat Kahramanmaraş depremlerinden etkilenen illerdir. Hem depremden etkilenen illerde hem de depremden etkilenen iller dışında kalan 40 ildeki Bebek Ölüm Hızı artışı endişe vericidir.

Bu bağlamda;

SORULAR:

1. G Şubat Kahramanmaraş depremlerinde yaşamım yitiren bebek sayılarının, depremden etkilenen illere göre dağılımı nedir?

2. Kahramanmaraş depremlerinden etkilenen illerde 2023 yılında yaşamım yitiren bebeklerden (illere göre) deprem sırasında ve deprem sonrasında yaşamım yitiren bebeklerin sayısı nedir?

3. Bebek ölüm hızının 2023 yılında 2022 yılına göre en fazla artış gösterdiği ilk on beş il sırasıyla Adıyaman, Kahramanmaraş, Hatay, Ardahan, Gümüşhane, Malatya, Edime, Kilis, Bartın, Yalova, Iğdır, Karabük, Burdur, Uşak ve Diyarbakır'dır. Görüldüğü gibi bu illerden 6'sı depremden etkilenen iller iken diğer 9'u depremin etkilemediği illerden oluşmaktadır. a. Depremden etkilenen illerde (Adıyaman, Kahramanmaraş, Hâtay, Malatya, Kilis, Diyarbakır) bebek ölüm hızındaki artışın nedenleri nedir? Bu illerde erken neonatal ölüm hızları nedir? b. Diğer illerde bebek ölüm hızındaki artışın nedenleri nedir?

4. TÜİK tarafından açıklanmayan bebek ölümlülüğüyle ilgili hızlardan; a. 2023 yılında ve 2022 yılında illere göre "Perinatal Ölüm Hızı" nedir? b. 2023 yılında ve 2022 yılında illere göre "Erken Neonatal Ölüm Hızı" nedir? c. 2023 yılında ve 2022 yılında illere göre "Geç Neonatal Ölüm Hızı" nedir? d. 2023 yılında ve 2022 yılında illere göre "Neonatal Ölüm Hızı" nedir? e. 2023 yılında ve 2022 yılında illere göre "Postneonatal Ölüm Hızı" nedir?

5. Türkiye'de 2023 yılında ve 2022 yılında illere ve hane halkı refah düzeyine göre bebek ölüm hızları nedir?

6. Türkiye'de 2023 yılında 29 ilde bebek ölüm hızı 2022 yılına göre azalmışken, 51 ilde artış göstermesinin nedenleri nelerdir? Bakanlığınızın bu konuda herhangi bir incelemesi ve/veya raporu var mıdır?

7. Türkiye'de bebek ölüm hızının artış göstermesi endişe vericidir. Bakanlığınızın bebek ölümlerini azaltmak için herhangi bir eylem planı var mıdır?

CEVAPLAR:

TÜİK tarafından Haziran 2024 de açıklanan ölüm istatistiklerine göre bebek ölümlerinde meydana gelen artış 2023 yılında ülkemizi derinden etkileyen deprem felaketinden kaynaklanmaktadır.

TÜİK tarafından açıklanan bebek ölüm sayısı, 2022 yılında 9 555 iken 2023 yılında 9 575'e, beş yaş altı ölüm sayısı ise 2022 yılında 11 615 iken, 2023 yılında 13 944'e yükselmiştir.

Bir önceki yıla göre oluşan artışın altında yatan en önemli sebep, 6 Şubat 2023 tarihinde gerçekleşen ve 11 ilimizi etkileyen büyük deprem felaketidir.

Bebek ölümlerini önlemek için kapsamlı programlar oluşturulmuş olup sürekli programların güncelliği sağlanmakta veya yeni programlar eklemekteyiz. Bu programlardan bazılar;

Bebek Ölümlerini Önlemek İçin Yürütülen Çalışmalar;

GSS

15-49 Yaş Kadın İzlemi Programı

Evlilik Öncesi Danışmanlık Programı

Evlilik Öncesi Tarama Programları

Üreme Sağlığı Hizmet İçi Eğitimleri Programı

Gebe Bilgilendirme Sınıfı Programı

Misafir Anne Uygulaması Programı

Doğum Öncesi Bakım Programı

Acil Obstetrik Bakım (AO0B) Programı

Anne Dostu Hastane Programı

Vitamin Mineral Desteği Programı

Riskli Gebeliklerin Yönetimi/Önlenmesi Programı

Hastane Doğumları ve Sezaryen Ameliyatlarını İzleme Programı Bağışıklama, Aşılama Çalışmaları

Anne Sütünün Teşviki ve Bebek Dostu Sağlık Kuruluşları Programı Tamamlayıcı Beslenme Programı

D Vitamini Eksikliği Önleme ve Kontrol Programı

Demir Gibi Türkiye Programı

Bebek Çocuk Ergen İzlemleri

Yenidoğan Metabolik ve Endokrin Hastalık Tarama Programı Yenidoğan Canlandırma Eğitimi (NRP)

Temel Yenidoğan Bakımı Eğitimi

Yenidoğan Yoğunbakım Güncelleme Eğitimi

Çocuk Acil ve Yoğunbakım Eğitimleri

Çocuk güvenliğinin sağlanması programı

K vitamini uygulaması

Antenatal steroid uygulaması

Doğum Bildirim Sistemi dir.

Bebek ve çocuk ölümlerine dair tüm istatistikler TÜİK tarafından açıklanmaktadır. Göstermiş olduğunuz ilgiye teşekkür ederim.

---

**Kaynak gösterme:** Kayıhan Pala (CHP, Bursa). “2022 ve 2023 yıllarında illere göre bebek ölüm hızına dair verilere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/13908, 10 Temmuz 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-13908-2022-ve-2023-yillarinda-illere-gore-bebek-olum-hizina-dair-verilere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6e793018-f2d5-4548-b90d-01909ce9e1d6

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
