# Emekli, dul ve yetim maaşlarının artırılması talebine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/13961 - **Veren:** Gülderen Varli (DEM Parti, Van) - **Muhatap:** Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (Mahinur Özdemir Göktaş) - **Veriliş tarihi:** 4 Temmuz 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 56 gün sonra, 29 Ağustos 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/bfe48140-b17e-40f5-ab27-019081c265a0 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-13961-emekli-dul-ve-yetim-maaslarinin-artirilmasi-talebine-iliskin > Gülderen Varli (DEM Parti), 4 Temmuz 2024 tarihinde 7/13961 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 56 gün sonra, 29 Ağustos 2024). ## Önerge metni TEN HALKLARIN EŞİTLİK VE DEMOKRASİ PARTİSİ GRUP BAŞKANLIĞI say ve pi 6184 m, TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞP'NA Aşağıdaki sorularımın Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ tarafından Anayasa'nın 98'inci, İçtüzüğün 96"ncı ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.04.07.2024 Gülderen V İ Van Milletvekili Türkiye de bir yandan yaşanan ekonomik kriz devam ederken Hazine ve Maliye Bakanı tasarruf tedbirlerini uygulamaya başladıklarını belirtmiştir. Diğer yandan yaşanan krize karşı asgari ücrete ilişkin sorulara da "Gelişmekte olan ülkelerde en yüksek asgari ücret bizde, Türkiye'de asgari ücret düşük değil" diyerek açıklama yapmıştır. Hazine ve Maliye Bakanı basına yansıyan bu açıklamalardan sonra Birleşik Kamu İş Konfederasyonu, haziran ayı açlık ve yoksulluk sınırına ilişkin yaptığı açıklamada; açlık sınırının mayıs ayına göre 648 lira daha arttığını ve 20 bin 574 liraya çıktığını, yoksulluk sınırının ise 2 bin 64 lira artarak 61 bin 417 liraya yükseldiğini açıklamıştır. Yılın ilk altı aylık döneminde ise açlık sınırı 4 bin 91 lira, yoksulluk sınırı ise yüzde 14 bin 580 lira arttığı yapılan açıklamada yer almıştır. Açıklanan tasarruf paketi, geçinemeyen yurttaşlar ve açlık sınırının asgari ücretin üstünde olmasına rağmen bazı kurumların yaptığı harcamalar da gündemden düşmemektedir. Masraf ve tasarruf konusu söz konusu olurken yaptığı harcamalarla gündemden düşmeyen Diyanet İşleri Başkanlığı'nın 2024 yılının ilk çeyreğinde 31,8 milyar TLlik, ilk altı ayında ise 19,1 milyar TL harcama gerçekleştirdiği basına da yansımıştır. Merkezi bütçe kalemleri incelendiğinde neredeyse tüm bakanlıklardan daha fazla bütçe ayrılan Diyanet İşleri Başkanlığı'nın dört ayda yaptığı harcama günlük 265 milyon 284 bin TLye denk gelmektedir. Diyanet İşleri Başkanlığı?nın basına yansıyan, harcama iddiaları ile beraber ülkede emekli, dul ve yetim maaşlarına yapılan zam oranları açlık sınırının çeyreğine bile denk gelmemektedir. Aldığı maaşla geçinemediğini belirten emeklinin maaşına göre belirlenen dul ve yetim maaşı yurttaşların ifadelerine göre haftalık mutfak masrafına bile yetmemektedir. 2024 yılı ocak ayı zamlı dul ve yetim maaş tablosuna göre; yüzde 25 hissesi olan bir yurttaş 2.500 TL, yüzde 50 oranında hissesi olan bir kişi 5.000 TL, yüzde 75 oranında dul ve yetim aylığı alan bir kişi 7.500 'TL maaş almaktaydı. Açıklanan yeni Temmuz zammı ve TÜİK enflasyon oranı kapsamında yüzde 25 hissesi olan bir vatandaşın 3.118, yüzde 50 oranında hissesi olan bir kişinin 6.236 TL, yüzde 75 oranında dul ve yetim aylığı alan bir kişinin ise 9.354 TL alacağı basına yansıyan rakamlar arasındadır. Bu bağlamda; : 1. Bakanlığınız tarafından emekli, dul ve yetim maaşları ile geçinemiyoruz diyen yurttaşlara ilişkin bir çalışmanız var mı? 2. Ekonomik krizden dolayı tasarruf tedbirlerini açıklayan Hazine ve Maliye Bakanlığı ve emekli, dul ve yetimlerin maaşını belirleyen Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı olarak sokakta geçinemiyoruz diyen yurttaşların farkında mısınız? 3. Aldığı emekli maaşı ile aylardır et yiyemiyorum diyen yurttaş ve Diyanet İşleri Başkanlığı'nın iddiaya göre 6 aylık harcamasının toplum tarafından "izahı değil mizahı yapılırken" bakanlık olarak yansıyan tabloya ilişkin bir açıklamanız olacak mı? 4. Açlık sınırının aydan aya arttığı Türkiye'de bakanlığınız tarafından yurttaşların yaşam hakkının gasp edildiğinin farkında mısınız? 5. "Gelişmekte olan ülkelerde en yüksek asgari ücret bizde, Türkiye'de asgari ücret düşük değil" diyerek açıklama yapan Hazine ve Maliye Bakanlığı?na katılıyor musunuz? 6. Var olan ekonomik krizle beraber emekli, dul ve yetim maaşlarına ilişkin yaşanan gerçek enflasyona göre düzenleme yapılmamasının gerekçesi nedir? Emekli, yetim dul ve asgari ücrete halka yansıyan ekonomik kriz verilerine göre zam yapılmazken her gün farklı kalemlerde yer alan tüketim ürünlerine neden zam yapılmaktadır? Aile Sosyal ve Hizmetler Bakanlığı olarak buna dair sessiz kalmanızın gerekçesi nedir? ## Bakanlığın cevabı İlgi yazı ekinde alınan Van Milletvekili Sayın Gülderen VARLİ tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/13961 Esas Numaralı soru önergesine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur. Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan İDE Van Milletvekili Sayın Gülderen VARLİ""ye Ait 7/13961 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni Bakanlığımızca Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma (SYD) Vakıfları aracılığıyla ihtiyaç sahibi vatandaşlarımıza yönelik olarak başta 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu olmak üzere 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun ve diğer mevzuat hükümleri doğrultusunda sosyal yardım programları yürütülmektedir. Söz konusu mevzuatta yer alan şartları taşıyan vatandaşlarımız sosyal yardım programlarından faydalanabilmektedir. Bakanlığımızca, mevcut sosyal yardımlarla desteklenen dezavantajlı vatandaşlarımızın yanında sosyal yardım programı özelinde belirlenen şartları taşımadığı için bu yardımlardan faydalanamayan belirli bir gelir seviyesinin altındaki vatandaşlarımızın da desteklenmeleri amacıyla Aile Destek Programı hayata geçirilmiştir. Bakanlığımızca hayata geçirilen Aile Destek Programı özelinde 3294 sayılı Kanun kapsamında olup hane içindeki kişi başına düşen geliri, net asgari üretin 1/3'ünden az olan hanelerden memurlar, noterler, muhtarlar, yurt dışında çalışanlar ve özel sandık/lar kapsamındaki kişiler hariç olmak üzere tüm çalışanlarımız ve emeklilerimiz (SSK, BAĞKUR, Emekli Sandığı) Aile Destek Programıyla desteklenmektedir. Bununla birlikte hanede sosyal güvencesi olan birey bulunmayan, 3294 sayılı Kanun kapsamında ihtiyaç sahibi olan ve son resmi nikahlı eşini kaybetmiş kadınlara yönelik Eşi Vefat Etmiş Kadınlara Yönelik Düzenli Nakit Yardım Programı; 3294 sayılı Kanun kapsamında ihtiyaç sahibi olan annesi, babası veya her ikisi de vefat etmiş çocuklar içinse Öksüz ve Yetim Yardımı Programı da yürütülmektedir. SYD Vakıflarına yapılan yardım başvuruları, yetkili karar organları olan Vakıf Mütevelli Heyeti tarafından 3294 sayılı Kanun çerçevesinde değerlendirilerek karara bağlanmaktadır. Diğer taraftan Bakanlığımızca 2022 sayılı Kanun kapsamında 9640 ve üzeri oranda engelli raporu olan, sosyal güvencesi olmayan ve hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık geliri, asgari ücretin aylık net tutarının 1/3'ünden az olan Türk vatandaşlarına Engelli Aylığı; 18 yaşından küçük özel gereksinim düzeyi en az hafif düzeyde olan veya 9640 ve üzeri oranda engelli olan yakını bulunan ve hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık geliri, asgari ücretin aylık net tutarının 1/3*ünden az olan Türk vatandaşlarına Engelli Yakını Aylığı bağlanmaktadır. 2022 sayılı Kanun kapsamındaki yaşlı ve engelli aylıklarına ilişkin artışlar, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu doğrultusunda, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan Mali ve Sosyal Haklar Genelgesinde yer alan memur aylık katsayısına göre belirlenmekte, artış oranı söz konusu gösterge artışı oranında uygulanmaktadır. Soru önergesinde yer alan diğer konular, Bakanlığımız görev ve faaliyet alanında olmadığından değerlendirilememiştir. Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan --- **Kaynak gösterme:** Gülderen Varli (DEM Parti, Van). “Emekli, dul ve yetim maaşlarının artırılması talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/13961, 4 Temmuz 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-13961-emekli-dul-ve-yetim-maaslarinin-artirilmasi-talebine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/bfe48140-b17e-40f5-ab27-019081c265a0 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.