# Çocuk istismarı vakalarını önlemek için yapılan çalışmalara ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/13963 - **Veren:** Nimet Özdemir (İYİ Parti, İstanbul) - **Muhatap:** Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (Mahinur Özdemir Göktaş) - **Veriliş tarihi:** 11 Temmuz 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 138 gün sonra, 26 Kasım 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/d12ff59b-5483-4622-955c-0190a5c052e1 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-13963-cocuk-istismari-vakalarini-onlemek-icin-yapilan-calismalara-iliskin > Nimet Özdemir (İYİ Parti), 11 Temmuz 2024 tarihinde 7/13963 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 138 gün sonra, 26 Kasım 2024). ## Önerge metni N Aşağıda belirtilen sorularımın Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Sayın Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. MİR Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, adölesan doğurganlık sıralamasında Türkiye, binde 12lik bir oran ile Avrupa Birliği üyesi 27 ülke arasında 7 ülke ile birlikte ortalamanın üzerinde yer almaktadır. Konuyla ilgili olarak, 10.05.2024 tarih 7/11680 esas sayılı Soru Önergemizin Bakanlığınızca cevaplanmadığı, TBMM Gelen Kağıtlarda ilan edilmiştir. TÜİK tarafından yayımlanan yukarıdaki verilerde, Türkiye?de, Suriye kökenliler başta olmak üzere sığınmacılara ait bilgiler yer almamaktadır. Bilindiği gibi, Kayseri'de yaşanan ve Suriye?ye sıçrayan son olaylarda, küçük yaştaki çocukların taciz eylemleri olayların başlamasına neden olmuştur. Buradan hareketle; 1. Son bir yıl içerisinde adölesan doğum yapmak zorunda kalan sığınmacı çocuk sayısı ne kadardır? 2. Ülkemizdeki sığınmacı çocuklarına yönelik istismar vakalarıyla ilgili hangi hukuki işlemler uygulanmaktadır? Son bir yıl içerisinde Bakanlık tarafından takibi yapılan istismar vakalarının sayısı nedir? 3. Türkiye?deki sığınmacılar arasında yaygın olan çocuk yaşta evliliklerin önlenmesine yönelik Bakanlık tarafından hangi önlemler alınmaktadır? 4. Bakanlık sorumluluğunda bulunan yetiştirme yurtlarında sığınmacı çocuklarına" ; yönelik istismar nedeniyle misafir edilen çocuk var mıdır, var ise sayısı ne kadardır? Bakanlık © olarak söz konusu çocukların diğer çocuklarla ilişkilerinin düzenlenmesi konusunda hangi önlemler alınmaktadır? Yetiştirme yurtlarında bu kapsamda misafir edilen çocuklardan adölesan doğum tespit edilenlerin sayısı ne kadardır? 5. Sığınmacılar arasında .yaygın olan çocuk evliliklerinin önlenmesi konusunda Bakanlık tarafından hangi önlemler alınmaktadır? ## Bakanlığın cevabı İlgi yazı ekinde alınan İstanbul Milletvekili Sayın Nimet ÖZDEMİR tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/13963 Esas Numaralı soru önergesine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur. Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan Ek: 7713963 Cevap Metni (3 Sayfa) Telefon No:(312) 705 58 09 ge : İstanbul Milletvekili Sayın Nimet ÖZDEMİR'e Ait 7/13963 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni Bakanlığımız hizmetlerinin dini, dili, ırkı fark etmeksizin temel odak noktası çocuklar olup bu hizmetler ülkemizdeki tüm çocukların korunmasını, haklarının ve esenliklerinin güvence altına alınmasını amaçlamaktadır. Bu doğrultuda Bakanlığımızca çocukların ve gençlerin sağlıklı gelişimini temin etmek ve tüm risklere (ihmal, istismar, taciz, şiddet vb.) karşı bilinçli ve duyarlı nesiller yetiştirmek üzere koruyucu, önleyici ve destekleyici çalışmalar çocuğun üstün yararı ilkesi çerçevesinde yürütülmektedir. Bakanlığımızca çocuğa yönelik her türlü istismarla etkin mücadele edilmektedir. Bir çocuğun bile istismara uğramaması için çalışmalarımız devam etmektedir. Bakanlığımız tarafından erken yaşta ve zorla evliliklerle mücadele çalışmaları herhangi bir ayrım gözetilmeksizin yürütülmektedir. Erken yaşta ve zorla evliliklerle mücadele kapsamında yürütülen çalışmalar kısaca şunlardır: Bakanlığımız koruyucu ve önleyici hizmetleri tüm çocukları kapsayacak şekilde yürütülmektedir. Ülkemizde refakatsiz olarak bulunan yabancı çocuklar da dahil olmak üzere, Bakanlığımız hizmetlerinde herhangi bir ırk, din, dil vb. ayrım gözetilmeden çocuğun üstün yararı ilkesi doğrultusunda Çocuklar Güvende Programı, Sosyal Medya Çalışma Grubu, Çocukların Dijital Risklerden Korunması, Muzır İçeriklere Müdahale İhbar Platformu, Mahremiyet Eğitimleri çalışmaları gerçekleştirilmektedir. Çocuğa yönelik ihmal, istismar, şiddet vb. vakalarının önlenmesi, koruyucu ve önleyici hizmetlerin etkin bir şekilde planlanması ve uygulanabilmesi, ilk andan itibaren çocuğun yüksek yararı doğrultusunda vaka yönetiminin doğru planlanması, sağlıklı bir şekilde yürütülebilmesi ve mağdur çocuk ve ailesinin ikincil örselenmelerinin önlenmesi amacıyla nitelikli eğitimler almış, deneyimli ve farklı meslek disiplininden gelmiş Uzman Müdahale Ekipleri 81 ilimizde oluşturulmuştur. İstismara uğrayan ya da uğradığı düşünülen çocukların ikincil örselenmelerini önlemek amacıyla adli görüşmeleri ile adli ve psikiyatrik muayenelerinin yapıldığı, sosyal gereksinimlerinin karşılandığı Sağlık Bakanlığına bağlı Çocuk İzlem Merkezi (ÇİM) kurulmuştur. Mağduriyeti sebebiyle bakım tedbiri kararı verilen çocuklarımıza korunma, bakım ve psikososyal destek hizmeti vermek üzere Çocuk Evleri Sitelerimiz ihtisaslaştırılmıştır. İhtisas kuruluşlar çocukların temel gereksinimlerini karşılamak; fiziksel, duygusal, psikolojik ve sosyal ihtiyaçlarını belirleyerek gerekli müdahaleleri gerçekleştirmek, uygun ise aile ve yakın çevrelerine dönmelerini veya diğer sosyal hizmet modellerine hazır hale gelmelerini sağlamak üzere hizmet vermektedir. 2017 yılından beri özellikle erken yaşta evlilik sayılarının Türkiye ortalamasının üstünde olduğu illerde İl Eylem Planı çalışması gerçekleştirilmektedir. 2017-2019 yıllarında 19 ilde, 2022 yılında 4 ilde, 6-7 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından 5 ilde, 2024 Mayıs ayında Batman İlinde yürürlüğe giren Eylem Planı ile toplam 29 İl Eylem Planı olmuştur. İl Eylem Planları kapsamında bilinçlendirme ve farkındalık çalışmaları yapılmasına yoğunluk verilmekte; ayrıca erken yaşta evliliklerin araştırılması, görsel yazılı materyal hazırlanması, kız çocuklarının rol model kadınlarla buluşmalarının gerçekleştirilmesine yönelik hedef ve faaliyetlere yer verilmiştir. Depremlerin ardından 81 İl Müdürlüğümüzde depremzede vatandaşlara yönelik erken yaşta ve zorla evlilikler kapsamında farkındalık çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Erken Yaşta ve Zorla Evliliklerle Mücadele İl Eylem Planı kapsamında faaliyet gerçekleştirilen illerin çalışmalarının diğer illere duyurulması, çalışmalar yapılırken karşılaşılan sorunlara ilişkin karşılıklı destek sağlanarak ortak akılla sorunların çözüme kavuşturulması ve yeni projeler üretilmesi amacıyla atölye çalışmaları düzenlenmiştir. Bakanlığımız tarafından UN Women iş birliğinde 2023 yılında deprem illeri de dâhil olmak üzere İl Eylem Planı olan illerin İl Müdürlüklerinde görev yapan toplamda 100 yönetici ve meslek elemanına yönelik "Erken Yaşta ve Zorla Evliliklerle Mücadele İl Eylem Planlarının Desteklenmesi Çalıştayı" gerçekleştirilmiştir Bakanlığımız, Milli Savunma Bakanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğü hem merkez hem de taşra birimlerinde görevli personele yönelik eğitimler gerçekleştirilmektedir. Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi tarafından her yıl düzenlenen "Çocuk Suçlarının ve Kadına Yönelik Şiddetin Önlenmesi Kursu"na katılım sağlayan İl Jandarma Komutanlıklarında görev yapan personele eğitim verilmektedir. Bakanlığımız ile Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF) arasında dezavantajlı çocukların korunması, gelişim ve katılım haklarından yararlanabilmelerinin güçlendirilmesi amacıyla 2018 yılından itibaren ortak çalışma planları imzalanmakta olup, erken yaşta ve zorla evliliklerin önlenmesine yönelik faaliyetlere yer verilmiştir. UNICEF ile Bakanlığımız arasında imzalanan ortak çalışma planı kapsamında, erken yaşta ve zorla evlilik olgusunun çeşitli boyutlarda yaşandığı ülkelerde uygulanan iyi uygulama örneklerinin incelenmesi ve bu örneklerin Bakanlığımız politikalarına temel teşkil etmek amacıyla raporlanmasına yönelik bir proje yürütülmüştür. Bakanlığımızca nihai yararlanıcısı olduğu IPA-II kapsamında yürütülen "Türkiye'de Çocuk Haklarının Desteklenmesi İçin Teknik Yardım Projesi" Kasım 2021 tarihinde başlatılmıştır. Kasım 2024 tarihine kadar sürdürülecek proje kapsamında "erken yaşta evliliklerin önlenmesi" proje amaçlarından biri olarak sayılmıştır. Bu çerçevede anılan proje kapsamında erken yaşta evliliklerin önlenmesine yönelik farkındalık çalışmaları yürütülecek, farklı hedef gruplarına yönelik bilgilendirici materyaller ve kamuoyuna yönelik kamu spotları hazırlanacaktır. 4721 sayılı Medeni Kanunun 124 üncü maddesinde evlilik yaşı ile ilgili husus; "Erkek veya kadın on yedi yaşını doldurmadıkça evlenemez. Ancak, hâkim olağanüstü durumlarda ve pek önemli bir sebeple on altı yaşını doldurmuş olan erkek veya kadının evlenmesine izin verebilir. Olanak bulundukça karardan önce ana ve baba veya vasi dinlenir." şeklinde düzenlenmiştir. Evlilik yasal bir süreç olup ilgili kanunda da belirtildiği üzere 15 yaşını doldurmamışla gerçekleşen birliktelikler suç teşkil etmektedir ve ceza yasasında da cezai müeyyideleri hükme bağlanmıştır. Bu çerçevede, Bakanlığımıza intikal eden çocuğun ihmali ve istismarı ile ilgili herhangi bir bilgi veya ihbarda anında harekete geçilerek çocuklar ve aileleri hakkında gerekli sosyal inceleme yapılmakta ve uygun sosyal hizmet modellerinden yararlandırılmaktadır. Çocukları istismar eden kişiler hakkında suç duyurusunda bulunulmakta ve Bakanlığımızca olay yakından takip edilerek davalara müdahil olunmaktadır. Türk Ceza Kanunu'nun 8 inci maddesi gereği hiç kimse için ayrım yapılmaksızın Ülkemizdeki işlenen suçlara karşı mevzuat hükümleri sıkı bir şekilde uygulanmaktadır. Diğer taraftan Bakanlığımıza bağlı olarak hizmet veren çocuk bakım kuruluşları, bakım altında bulunan çocuk sayıları, çocuğa yönelik diğer hizmetler ve yararlanan çocuk sayılarını içeren kurumsal istatistiklerimiz o https:Waile.gov.tr/sgbd/arge-raporlar/ adresinde ve Bakanlığımız sosyal medya hesaplarında yer almaktadır. Soru önergesinde yer alan diğer konular, Bakanlığımız görev ve faaliyet alanında olmadığından değerlendirilememiştir. Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan --- **Kaynak gösterme:** Nimet Özdemir (İYİ Parti, İstanbul). “Çocuk istismarı vakalarını önlemek için yapılan çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/13963, 11 Temmuz 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-13963-cocuk-istismari-vakalarini-onlemek-icin-yapilan-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/d12ff59b-5483-4622-955c-0190a5c052e1 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.