# Mersin'in Aydıncık ilçesine kurulacak olan balık çiftliklerinin çevresel etkilerine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/13972 - **Veren:** Gülcan Kış (CHP, Mersin) - **Muhatap:** Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Murat Kurum) - **Veriliş tarihi:** 4 Temmuz 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 120 gün sonra, 1 Kasım 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/94bd3363-3c51-431c-ba76-019081a5b104 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-13972-mersin-in-aydincik-ilcesine-kurulacak-olan-balik-ciftliklerinin-cevresel-etkilerine-iliski > Gülcan Kış (CHP), 4 Temmuz 2024 tarihinde 7/13972 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 120 gün sonra, 1 Kasım 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Sayın Murat . © Üurg m tarafından yazılı olarak cevaplandırılması konusunda gereğini arz ederim. 28.06.2924 Gülcan Kış Mersin Milletvekili Turizmi ve doğayı olumsuz etkilediği, denizleri kirlettiği gerekçesiyle Balıkesir Edremit'ten sökülen balık çiftliklerinin, turizmin cenneti olan Mersin'in Aydıncık ilçesine kurulması kararını alma gerekçeniz nedir? Yayınlanan ÇED Raporunda, Balıkesir İlinin turizm potansiyeline ilişkin alınan karar ifade edilmiş iken, balık çiftliklerinin taşınması için uygun görülen Mersin için, ilgili bakanlığın turizm politikalarına dahil edilmediğine ve turizm bölgesi olmadığına dair alınan resmi bir karar veya rapor var mıdır? Balık çiftliklerinin kurulacağı bölgeler, turizm bölgeleri, 1.derece doğal ve arkeolojik sit alanları olarak ilan edilmiştir. Balık çiftliklerinin Mersin'in turizmine ve insan sağlığına vereceği zararlara ilişkin aylardır açıklama ve uyarı yapan sivil toplum kuruluşları, meslek odaları, yerel yöneticiler ve yöre halkının itirazlarını dikkate alacak mısınız? ÇED raporları incelendiğinde balık çiftliklerinin 20 tonun üzerinde atık üreteceği ve bu atıkların bertarafının ne şekilde olacağı ise hiçbir şekilde belirtilmediği ortada iken, atıkların sahilleri ve denizleri hızlı bir şekilde kirleteceği sonucuna rağmen bu balık çiftliklerinin kurulmasında ısrar edecek misiniz? Bakanlık olarak öncelikli görev alanınız; "doğal çevreyi korumak, çevreye yönelik tüm hizmetleri düzenleyici ve denetleyici bir anlayışla yapmak" olarak tanımlanmışken, bölgemizde kurulması planlanan balık çiftliklerinde kullanılacak çeşitli kimyasallar, ilaçlar, antibiyotikler, GDO'lu yemler ve ölü balıklar ile denizimizi çöplüğe dönüştürecek olup doğal balıkçılığı bitirecek olan balık çiftliklerinin ÇED raporlarının bilimsellikten uzak, bilgi ve hesaplamaların yanlış olduğu görüşlerine yönelik bir değerlendirmeniz var mıdır? Balık çiftliği projesi hakkında hazırlanan ÇED raporu, halkın bilgilenmesi için 10 günlüğüne askıya çıkarıldı. Ancak yöre halkına sadece 10 günlük itiraz hakkı tanınan sürecin bayram tatiline denk getirilmesi kasıtlı olarak mı yapılmıştır? Diğer yandan ilgili proje hakkında halkın katılım toplantılarının yoğun itirazlar neticesinde gerçekleşmediği halkın katılım süreçlerinin demokrasiye uygun bir ir şekilde işletildiğini düşünüyor musunuz? 7- Bilindiği üzere deniz çayırları bitkisi, Akdeniz'de yoğun olarak bulunmakla birlikte gerek iklim değişikliği gerekse denizler ekosistemi için önemli bir canlı türüdür ve Aydıncık denizalanı bu tür açısından önem arz etmektedir. Deniz bilimleri/biyolojisi konusunda uzman akademik kurum ya da kuruluşlara, balık çiftliklerinin etkileyebileceği deniz çayırı gibi özel habitatların etkilenme durumu hakkında detaylı bir akademik temelli değerlendirme raporu hazırlanmış mıdır? 8- Bakanlığınızın denizlerimize balık çiftlikleri gibi kirli yatırımlar öngermek yerine bizler için yaşamsal öneme sahip denizlerin güncel durumu ve karşı karşıya olduğu tehlikeler konusunda çalışmalar yürütmek adına sayısız infografik ve yazı ile paydaşları ve sektörleri bir araya getirecek olan ve Akdeniz'in geleceğini sürdürülebilir yaklaşım ile ele alacak olan "Deniz Atlası" çalışmaları bulunmakta mıdır? ## Bakanlığın cevabı İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLARI SORULAR IvTurizmi ve doğayı olumsuz etkilediği, denizleri kirlettiği gerekçesiyle Balıkesir Edremit'ten sökülen balık çiftliklerinin, turizmin cenneti olan Mersin'in Aydıncık İlçesine kurulması kararını alma gerekçeniz nedir? 2-Yayınlanan ÇED Raporunda, Balıkesir İli'nin turizm potansiyeline ilişkin alınan karar ifade edilmiş iken, balık çiftliklerinin taşınması için uygun görülen Mersin için, ilgili bakanlığın turizm politikalarına dahil edilmediğine ve turizm bölgesi olmadığına dâir alınan resmi bir karar veya rapor var mıdır? 3-Balık çiftliklerinin kurulacağı bölgeler, turizm bölgeleri, 1.derece doğal ve arkeolojik sit alanları olarak ilan edilmiştir. Balık çiftliklerinin Mersin'in turizmine ve insan sağlığına vereceği zararlara ilişkin aylardır açıklama ve uyarı yapan sivil toplum kuruluşları, meslek odaları, yerel yöneticiler ve yöre halkının itirazlarını dikkate alacak mısınız? 4-ÇED raporları incelendiğinde balık çiftliklerinin 20 tonun üzerinde atık üreteceği ve bu atıkların bertarafının ne şekilde olacağı ise hiçbir şekilde belirtilmediği ortada iken, atıkların sahilleri ve denizleri hızlı bir şekilde kirleteceği sonucuna rağmen bu balık çiftliklerinin kurulmasında ısrar edecek misiniz? 5-Bakanlık olarak öncelikli görev alanınız; "doğal çevreyi korumak, çevreye yönelik tüm hizmetleri düzenleyici ve denetleyici bir anlayışla yapmak" olarak tanımlanmışken, bölgemizde kurulması planlanan balık çiftliklerinde kullanılacak çeşitli kimyasallar, ilaçlar, antibiyotikler, GDO'lu yemler ve ölü balıklar ile denizimizi çöplüğe dönüştürecek olup doğal balıkçılığı bitirecek olan balık çiftliklerinin ÇED raporlarının bilimsellikten uzak, bilgi ve hesaplamaların yanlış olduğu görüşlerine yönelik bir değerlendirmeniz var mıdır? 6-Balık çiftliği projesi hakkında hazırlanan ÇED raporu, halkın bilgilenmesi için 10 günlüğüne askıya çıkarıldı. Ancak yöre halkına sadece 10 günlük itiraz hakkı tanınan sürecin bayram tatiline denk getirilmesi kasıtlı olarak mı yapılmıştır? Diğer yandan ilgili proje hakkında halkın katılım toplantılarının yoğun itirazlar neticesinde gerçekleşmediği halkın katılım süreçlerinin demokrasiye uygun bir şekilde işletildiğini düşünüyor musunuz? 7-Bilindiği üzere deniz çayırları bitkisi, Akdeniz'de yoğun olarak bulunmakla birlikte gerek iklim değişikliği gerekse denizler ekosistemi için önemli bir canlı türüdür ve Aydıncık denizalanı bu tür açısından önem arz etmektedir. Deniz bilimleri/biyolojisi konusunda oOUuzman akademik kurum ya da kuruluşlara, balık çiftliklerinin etkileyebileceği deniz çayır gibi özel habitatların etkilenme durumu hakkında detaylı bir akademik temelli değerlendirme raporu hazırlanmış mıdır? 8-Bakanlığınızın denizlerimize balık çiftlikleri gibi kirli yatırımlar öngörmek yerine bizler için yaşamsal öneme sahip denizlerin güncel durumu ve karşı karşıya olduğu tehlikeler konusunda çalışmalar yürütmek adına sayısız infografik ve yazı ile paydaşları ve sektörleri bir araya getirecek olan ve Akdeniz'in geleceğini sürdürülebilir yaklaşım ile ele alacak olan 'Deniz Atlası' çalışmaları bulunmakta mıdır? CEVAP 1,2-Proje alanı Bakanlığımızca belirlenmemekte olup, Kültür ve Turizm Bakanlığı Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü'nün 03.07.2023 tarih ve E-24090673-611.02-3928234 sayılı yazısı ile; Su Ürünleri Yetiştiricilik Sahalarının, 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu kapsamında yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda proje alanının Turizm Merkezi veya Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesi kıyısında yer almadığının tespit edildiği, proje alanının görüş verilen su ürünleri yetiştiricilik alanı sınırları içinde yer almasından dolayı sakınca bulunmadığı bildirilmiştir. 3,6-Halkın bilgilendirilmesi ve sürece katılımı toplantısı için süreç ÇED Yönetmeliği'nin gerektirdiği şekilde ilerlemiştir. Son Şekli Verilen ÇED Raporu incelenerek 12.06.2024 tarihinde Bakanlığımızca kabul edilmiş ve aynı gün ilan askı süreci başlatılmıştır. Bayram tatili 15.06.2024 tarihinde başlamış olup, halk tarafından askı sürecinde gelen itirazlar 04.07.2024 tarihinde Valilik tarafından Bakanlığımıza gönderilmiştir. Halkın bilgilendirilmesi ve sürece katılımı toplantısı ve askı sürecinde gelen tüm görüşler ÇED süreci içerinde dikkate alınmaktadır. 4-Proje sahasında metabolik atıklardan vb. dolayı ötrofikasyon riskinin belirlenmesi için su kolonunda ölçülen parametreler ile Triks İndeksi hesaplanarak her yıl izleme raporu ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğüne sunularak ötrofikasyon riski izlenecektir. İzlemeler sonucu risk tespit edilmesi durumunda Bakanlığımız/Mersin Valiliği tarafından yasaklama veya kısıtlama getirilebilecektir. 5-Ölü balıkların, 29.06.2004 tarih ve 25507 sayılı Resmi Gazete"de yayımlanarak yürürlüğe giren "Su Ürünleri Yetiştiriciliği Yönetmeliği"nin "Su Ürünleri Sağlığının ve Refahının Korunması İçin Alınacak Tedbirler" başlıklı Madde 21-b) hükümleri gereği, periyodik aralıklarla, sızdırmasız kapalı soğutmalı tanklarda karayolu ile taşınarak, balık unu ve balık yağı üretim tesislerine gönderilmesi planlanmaktadır. Su ürünleri yetiştiricilik tesislerinde kullanılan yem vb. ürünlerin üretimi ile ilgili kurumsal yapılanmada ki sorulara ilişkin bilginin, Tarım ve Orman Bakanlığı'ndan edinilmesinin doğru olacağı değerlendirilmektedir. --- **Kaynak gösterme:** Gülcan Kış (CHP, Mersin). “Mersin'in Aydıncık ilçesine kurulacak olan balık çiftliklerinin çevresel etkilerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/13972, 4 Temmuz 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-13972-mersin-in-aydincik-ilcesine-kurulacak-olan-balik-ciftliklerinin-cevresel-etkilerine-iliski (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/94bd3363-3c51-431c-ba76-019081a5b104 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.