# Elektrik ve su fiyatlarına yapılan zammın tarımsal üretime etkilerine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/14031
- **Veren:** Cavit Arı (CHP, Antalya)
- **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı)
- **Veriliş tarihi:** 4 Temmuz 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 49 gün sonra, 22 Ağustos 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/287e4684-15d6-4fea-9b0e-01907dc7173b
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-14031-elektrik-ve-su-fiyatlarina-yapilan-zammin-tarimsal-uretime-etkilerine-iliskin

> Cavit Arı (CHP), 4 Temmuz 2024 tarihinde 7/14031 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 49 gün sonra, 22 Ağustos 2024).

## Önerge metni

7 Grup Başkanlığı

C H Pp Tarh:..03. Temmuz 2024

Sn: o 5659 14031

Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olar yanıtlanmasını arz ederim. 03.07.2024

Av. Cavit Antalya Milletvekili

Yüksek mazot, gübre, ilaç fiyatları altında ezilen çiftçilerimiz her geçen gün yapılan zamlarla daha zor günler geçirmektedir. Üretimin desteklenmesi gerekirken iktidar çiftçilerin tarladan uzaklaşması için elinden geleni yapmaktadır. Batı Antalya Sulama Birliğince yönetilen, Elmalı Ovası'na su temin eden Çayboğazı Barajı sulama ücretleri 2023 yılında önce dekarda 216 TL iken daha sonra Cumhurbaşkanlığı Kararı ile 110 TL olarak belirlenmişti. Ancak bu yıl 2024 için temin edilen suyun dekar başına 475 TL olarak açıklanması ve desteklerin kesilmesi tarımsal üretime ve çiftçimize büyük zarar verecektir.

Aynı şekilde Kumluca ve Korkuteli'nde de çitçimiz ve üreticimiz bu konuda son derece mağdur duruma düşmüş; tarlasından, bahçesinden, toprağından koparılır hale getirilmiştir. Örneğin Kumluca'da Ruhsatlı kuyu 2023 yılında 22,5 TL iken, 2024 Yılında 45 TI.'ye çıkarılmış, Ruhsatsız kuyu 277 TL iken 2024 yılında 554 TL'ye Kanal suyu 554 Tİ"den 1108 TLye, Alan dışı ise 1108 TL"den 2216 TL'ye çıkarılmıştır.

Korkuteli'nde ise geçen yıl 200 TL olan su ücreti bu yıl 650 TL ye çıkarılmıştır. Bu da yetmezmiş gibi kartlı sisteme geçiyoruz diyerek maliyetinin kat kat üzerinde 750 TL kart bedeli çiftçimizden istenilmektedir. Tarla ve bahçelerin sulama fiyatlarına ülkemizin neredeyse genelinde, tüm sulama bedellerinde "0100'ün üzerinde fahiş zam yapılması çiftçilerin maliyetlerini önemli ölçüde artırmıştır.

İlaç, gübre, mazot, tohum bu kadar pahalıyken birde suya gelen zam ve buna ilaveten EPDK tarafından; enerji üretim maliyetlerinde yaşanan artış nedeniyle 1 Temmuz 2024 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere, elektrik fiyatlarında, mesken abone grubu için yüzde 38, tarımsal faaliyetler abone grubu için yüzde 30 belirlendi. Bu zam kararı, özellikle yaz aylarının yaklaşması ve sulama ihtiyacının artmasıyla birlikte çiftçilerin maliyetlerini önemli ölçüde artıracak ve çiftçilerimiz zaten artan girdi maliyetleriyle mücadele ederken, sulama fiyatlarına ve tarımsal faaliyetlerle ilgili elektriğe yapılan zam ile çiftçilerimizin üretim maliyetlerini daha da yükseltecek; çiftçimiz, üreticimiz artık üretemez hale gelecektir.

Ekonomik krizle birlikte çiftçinin artan maliyeti çiftçinin üretimden kaçışını hızlandırmaktadır. İktidar, tarımdaki yapısal sorunlara dair kalıcı çözüm üretmek yerine, var olan yapısal sorunların daha da derinleşmesine yol açacak yanlış politikalarda ısrarını sürdürmektedir. Mevcut iktidarın tarım politikaları çiftçiyi üretime teşvik eden değil tam tersi olarak çiftçiyi tarımsal üretimden uzaklaştırmaktadır.

Bu bağlamda;

I. Zaten üretimden yeterli verimi sağlayamayan çiftçimize, zor günler yaşatan bu zam karalarının alınırken çiftçilerin maliyet artışları neden dikkate alınmamaktadır ve ivedi olarak alınan zam kararlarının geri alınması ve desteklerin artırılarak devam ettirilmesi elzemdir. Bu konuda bir çalışmanız bulunmakta mıdır?

2. Sulamaya ve elektriğe dair son yapılan zamlardan sonra çiftçimizin üretimde ve tarımsal sulamaya ulaşmada zorlanması üretim Kalitesini etkileyecektir, bu konuda nasıl bir önlem almayı düşünüyorsunuz? i

3. Çiftçilerimiz tarımsal üretimde büyük oranda destek alması gerekirken; mazot, gübre, ilaç fiyatları altında ezilen ve tarım kredilerini ödeyemeyen çiftçilere, tarımsal üretime dair fahiş zamların yapılmasındaki amaç ve bu aşırı fiyat artışının gerekçesi nedir?

4. Bazı çiftçiler bu yapılan son zamlarla tarlalarını ve bağlarını sulamamayı düşünmektedir. Bu anlayış neticesinde tarımsal üretim durursa bu açığı nasıl kapatmayı düşünüyorsunuz?

## Bakanlığın cevabı

Ülkemizde tarımsal üretimi artırmak, verim ve kaliteyi yükseltmek, sürdürülebilirliği sağlamak, kayıtlılığı artırmak ve çevreye duyarlı alternatif tarım tekniklerinin geliştirilmesine yönelik çiftçilere tarımsal desteklemeler verilmekte ve projeler yürütülmektedir.

Bu minvalde tarımda kullanılan suyun etkin kullanımını sağlamak üzere, Bakanlığımızca 2007 yılından itibaren bireysel tarla içi modern sulama sistemlerine hibeye esas mal alım tutarı 3 milyon TL>yi geçmemek üzere "050 oranında hibe desteği sağlanmaktadır.

Sulamada enerji ihtiyacının karşılanması amacıyla güneş enerjili sulama sistemi kurulması ve tarımsal sulama amaçlı güneş enerji sistemlerine 9050 hibe desteği verilerek elektrik yerine güneş enerjisi ile sulama yapılmasına imkân sağlanmaktadır.

8038 ve 8039 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararları kapsamında 01.01.2024-31.12.2026 tarihleri arasında Ziraat Katılım Bankası A.Ş. ile T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerinden 28 farklı konuda W625-96100 aralığında Hazine faiz/kâr payı destekli yatırım ve işletme kredi/finansmanı kullanımı yapılabilmektedir.

Bu doğrultuda;

Basınçlı sulama sistemleri ve tarımsal yenilenebilir enerji yatırımlarına "0100 faiz/kâr : " payı desteği, e Hayvancılık, kanatlı sektörü ve su ürünleri sektöründe yatırım. ve: işletme kredi/finansman kullandırımlarında yenilenebilir/atık enerji kullanımına ilave *05 faiz/kâr payı desteği, e Bitkisel üretim konularında işletme kredi/finansman kullandırımlarında basınçlı sulama sistemi kullanımında ilave 4010 faiz/kâr payı desteği,

Kapalı ortamda bitkisel üretim konusunda yatırım ve işletme kredi/finansman kullandırımlarında yenilenebilir/atık enerji kullanımına ilave 9420 faiz/kâr payı desteği, yatırımlarda yağmur suyu hasatı değerlendirildiğinde ilave 9010 faiz/kâr payı desteği sağlanmaktadır. e Ayrıca, işletme kredi/finansmanı kapsamında "tarımsal elektrik bedeline" 5 milyon TL üst limite kadar 90100 faiz/kâr payı desteği sağlanmaktadır.

6172 sayılı Sulama Birlikleri Kanunu kapsamında kurulmuş "Kamu Tüzel Kişiliğine" haiz sulama birliklerince; tesislerin işletme, bakım, onarım, yönetim ve yenileme hizmetlerinin yapılması, sulama suyunun hizmet sahasının mansap noktasına kadar akış güvenliğinin sağlanması, mevcut su potansiyeline göre gerçek ihtiyaçlar nispetinde mücbir bir sebep olmadıkça talep edilen suyun tüm birlik üyelerine ulaştırılmasının sağlanması, sulama sezonu içinde ortaya çıkabilecek arızaların sulamayı aksatmayacak ve su kullanıcılarını mağdur etmeyecek sürede giderilmesi, tarımsal konularda faaliyet gösteren kurumlarla iş birliği yaparak araştırma, geliştirme ve eğitim çalışmalarında bulunulması, tesisin geliştirilmesi ve yeni projeler yapılması gibi faydalar sunulmaktadır.

Su kullanım hizmet bedellerindeki revizyon çalışmaları ilgili mevzuat kapsamında kâr gayesi güdülmeden birliğin bütçe denkliği esas alınarak belirlenmektedir.

TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı

Sulama Birliği sahasında kalan ve sulama birliğine üye olarak birlik ile sözleşme yapan üreticilerimize;

"* Yağmurlama ve damla sulama indirimi 050"ye kadar, e Kendi imkânları ile sulama yapanlara *050"ye kadar, e İkinci ürün indirimi 9620'ye kadar, e Erken ödemeyi teşvik amacı ile erken ödemelerde TÜFE oranı kadar indirim uygulanmaktadır.

İbrahim YUMAKLI
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Cavit Arı (CHP, Antalya). “Elektrik ve su fiyatlarına yapılan zammın tarımsal üretime etkilerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/14031, 4 Temmuz 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-14031-elektrik-ve-su-fiyatlarina-yapilan-zammin-tarimsal-uretime-etkilerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/287e4684-15d6-4fea-9b0e-01907dc7173b

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
