# 2002'den bu yana meydana gelen orman yangınlarıyla ilgili çeşitli verilere ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/14036 - **Veren:** Gökhan Günaydın (CHP, İstanbul) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 11 Temmuz 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 74 gün sonra, 23 Eylül 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/eb1a6319-7204-4620-ad7d-0190a1bfa729 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-14036-2002-den-bu-yana-meydana-gelen-orman-yanginlariyla-ilgili-cesitli-verilere-iliskin > Gökhan Günaydın (CHP), 11 Temmuz 2024 tarihinde 7/14036 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 74 gün sonra, 23 Eylül 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'nci ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını talep ederim. Saygılarımla. oç. Dr söken GÜNAYDIN tanbul (Milletvekili CHP Grup Başkanvekili 20 Haziran 2024 tarihinde, Diyarbakır ili Çınar ilçesi Köksalan Kırsal Mahallesi'nde başlayan ve Mardin'in Mazıdağı ilçesindeki köyleri etkisi altına alan yangında 15 vatandaşımız hayatını kaybetti. Müdahalenin geç yapılması maalesef kayıplarımızın sayısını artırdı. Bakanlık olarak yaptığınız açıklamaya göre yangın sonucunda Diyarbakır'da 1.111 dekar hasadı yapılmamış tarla, 6.789 dekar anız şeklindeki arazi olmak üzere toplam 7.900 dekar, Mardin'de ise 4000 dekanının hasadı yapılmamış tarla, 3000 dekanının ise anız şeklindeki arazi olmak üzere toplam 7000 dekar arazinin yangından etkilendi. Bu alan içinde bulunan birçok hayvan can verirken ve çiftçilerin alanda bulunan tarımsal sistem ve araçlarında ağır hasar oluştu. Her ne kadar basında yangının "anız yakma" nedeniyle çıktığı iddiaları yer alsa da Diyarbakır Başsavcılığı'nın başlattığı soruşturma kapsamında hazırlanan bilirkişi ön raporunda, yangının kopan elektrik hatlarından kaynaklandığı ortaya çıktı. 30 Haziran günü ise İzmir'in Selçuk ve Menderes ilçelerinde 8'i orman, 8'i kırsal alanda olmak üzere toplam 16 noktada yangın çıkarken; ülke genelinde 30'u kırsal 14'ü ormanlık alan olmak üzere toplam 44 yangın çıktı. Yine resmi verilere göre haziranda Türkiye'nin kırsal alanlarında toplam 1120 yangın çıktı. Bu yangınlardan en fazla tarım sektörü ve çiftçilerimiz etkilenmektedir. Son 5 yıllık istatistiğe baktığımızda 2019-2023 yılları arasında 13.619 adet orman yangınında 200.125 hektar ormanın yandığı görülmektedir. Orman Genel Müdürlüğü verilerine göre, geçen yılın aynı döneminde 84 orman yangını kaydedilirken, bu yıl sayı yaklaşık beş kat artarak 399'a ulaştı. Yangınlar nedeniyle geçen yıl 41 hektar ormanlık alan zarar görmüşken, bu yıl bu alan 2 bin 548 hektar olarak kayıtlara geçti. En önemlisi de 1-21 Haziran arasında geçen yıl 155 orman dışı noktada yangın olduğu açıklanırken bu yıl sayı 551'e yükseldi. Ancak buna rağmen Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından kapsamlı bir yangın analizi hala yapılmamıştır. Anayasanın 169. Maddesinde "Yanan ormanların yerinde yeni orman yetiştirilir, bu yerlerde başka çeşit tarım ve hayvancılık yapılamaz...orman sınırlarında daraltma yapılamaz" denilmektedir. Anayasanın bu amir hükmüne rağmen yanan ormanların ne kadarının imara açıldığı ne kadarının maden sahası yapıldığı veya tekrar ağaçlandırıldığı ile ilgili resmi kayıtlara ulaşmak mümkün görülmemektedir. Bü bağlamda; 1. Son beş yılda yaşanan orman yangınlarının tarım sektörü ve üretici çiftçilere etkisi ne olmuştur? Bakanlığınız bu kapsamda bir çalışma yapmış mıdır? 2. 2002-2023 yılları arası ile 2024 yılından bugüne kadar yanan orman arazilerinin üzerine hangi konutlar, oteller yapılmış, hangilerine maden işletme ruhsatı verilmiştir? 3. 2002-2023 yılları arası ile 2024 yılından bugüne kadar yanan ormanların yangın sonrası fotoğrafı ile aynı yerlerin bugünkü hava fotoğrafını beraber yayınlamayı düşünüyor musunuz? Bu orman alanlarında yerleşim, konut, otel, tatil köyü, maden sahası varsa bunların mülkiyetleri kime aittir? 4. 2002-2023 yılları arası ile 2024 yılından günümüze kadar yanan ormanlık alanların miktarı ne kadardır? Bunların ne kadarı tekrar ağaçlandırılmıştır? Yıllara ve illere göre çıkan orman yangınları istatistiği neden yayımlanmamaktadır? 6. 2002-2023 yılları arası ile 2024 yılından günümüze kadar çıkan orman yangınlarının sebepleri kategorik olarak nelerdir? 7. Bakanlık olarak yangın analizi yapmayı düşünüyor musunuz? Orman yangınlarına ilişkin Acil Eylem Planı hazırladınız mı? 8. Yeni yangınların olmaması için ne gibi acil önlemeler alacaksınız? Özellikle haziran-temmuz ve ağustos aylarında bakanlığınızın vatandaşları uyararak daha dikkatli olmaya yöneltecek ne gibi somut önlemleri vardır? 9. Mevcut önlemlerin dışında örneğin yangın riskinin yüksek olduğu bölgelerde cep telefonlarına yangın uyarısının gelmesi; kırsal alanda köylerde camilerden duyuru yapılması; elektrik nakil hatlarının bakımının yapılması ve altlarındaki kur otların temizlenmesi ve Jandarma Genel Komutanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğü'nün de katkılarıyla kritik meteorolojik koşullarda denetimlerin artırılması konularında bakanlığınızın bir çalışması var mıdır? , 10. Özellikle Muğla, Aydın ve Antalya'da önceki yıllarda yangın geçirmemiş, sık ve altında maki bulunan ormanlara ilişkin özel önlem aldınız mı? 11. Arozözlerin 7/24 riskli bölgelerde konuşlandırılması, helikopterlerin sürekli havada dolaşması, vatandaşların bilinçlendirilmesi ve tahliye planları yapılması konusunda bakanlığınızın bir çalışması var mıdır? 12. Haziran ayı boyunca çıkan yangınlarda havadan hangi müdahale yöntemleri kullanılmıştır? Kullanılan araçlar yangının kaçıncı dakikasında bölgeye ulaşmıştır? Havadan müdahalede kullanılan helikopter sayısı kaçtır? Yangının maliyeti göz önünde bulundurulduğunda bu sayının yeterli olduğunu düşünüyor musunuz? 13. Bakanlık olarak yurt genelinde 58 yeni yangın söndürme havuz ve göleti inşa edileceğini açıkladığınız halde bunların yapım işleri ihalelerini tasarruf gerekçesiyle iptal ettiğiniz doğru mu? Doğru ise bugüne kadar kaç ihaleyi iptal ettiniz? ## Bakanlığın cevabı Orman ve orman kaynaklarının korunması, geliştirilmesi ve genişletilmesi, ekosistem bütünlüğü içinde topluma sağlayacağı faydaların sürdürülebilir şekilde artırılması Orman Genel Müdürlüğümüzün (OGM) görevleri arasındadır. 2024 yılında ülke genelinde 105 adet helikopter, 27 adet uçak ve 14 adet İnsansız Hava Aracı (İHA) orman yangınlarıyla havadan mücadele kapsamında kullanılmak üzere hazırlanmıştır. 184'ü akıllı kule olmak üzere 776 gözetleme kulesi, 1.686 arazöz, 2.655 ilk müdahale aracı, 831 iş makinesi yangınlara karşı hizmet vermektedir. Araç ve ekipmanların yangın dönemi içerisinde meteorolojik veriler değerlendirilerek yangın risk durumu haritasına göre proaktif dağılımları yapılmaktadır. İHA ile tüm riskli alanlar sürekli olarak izlenmektedir. Her yıl olduğu gibi bu yıl da orman yangınları yönünden hassas bir dönem olan yaz ayları gelmeden önce, vatandaşlarımızın orman yangınlarına karşı duyarlılığının artırılması, halkta farkındalık, bilinçlendirme oluşturması ve orman yangınlarının önlenmesine yönelik olarak yıllık eylem planı kapsamında eğitim ve bilinçlendirme faaliyetleri yapılmış, fiziki tedbirler alınmıştır. Bu kapsamda; e" 15.481 köyde 334.242 köylü vatandaşımıza, 34.560 çoban, avcı ve arıcıya, 6.345 okulda 667.803 öğrenciye, yöresel etkinliklerle 164.132 vatandaşımıza, 259.761 kamu görevlisine ve 25.160 askeri personele orman yangınlarıyla ilgili farkındalık eğitimi verilmiştir. Kamu spotları hazırlanarak görsel, yazılı ve sosyal medyada gösterimleri yapılmıştır. e ÖOrmanlarımızın yangınlara ve biyotik zararlılara karşı daha dirençli olması için yanıcı madde azaltımına yönelik teknik çalışmalar ve orman bakımları yapılmıştır. "e Ülkemiz ormanlarının içerisinde başta yangınla mücadele olmak üzere, üretim, bakım, koruma ve diğer ormancılık faaliyetlerinde kullanılan yaklaşık 230 bin km orman yolunun bakımı yapılmış ve ulaşılabilir hale getirilmiştir. Yerleşim yerleri arasında ulaşımı sağlayan ve orman içerisinden geçen yangın riski yüksek yolların kenarlarında, bakım budama, seyreltme ve temizlik çalışmaları ile yangınla mücadele tesisleri, yangın emniyet yol ve şeritlerinin bakımları yapılmıştır. e Hava ve kara araçlarımızın yangınlara daha kısa sürede ve daha etkin bir şekilde müdahale edebilmesi için inşa edilen 4.744 havuz ve gölet kullanıma hazır hale getirilmiştir. Yangınlara müdahale edecek şekilde arazözler, ilk müdahale araçları ve ekipler 1.600 farklı noktada konuşlandırılmıştır. e İhtiyaç halinde kullanılmak üzere orman köylerine traktörler ile birlikte çalışan yangın tankları dağıtılmaktadır. Bakanlığımız, orman yangınlarına karşı ilgili kurum ve kuruluşlar ile iş birliği içerisinde çalışmakta olup Jandarma Genel Komutanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğü'nün katkılarıyla meteorolojik riskli dönemlerde denetimler artırılmaktadır. TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı Bakanlığımızca her yıl yangın riskinin yüksek olduğu bölgelerde cep telefonlarına yangın uyarısı gönderilmekte, köy camilerinden duyuru yapılmaktadır. Anayasa"mızın 169, maddesince orman alanları güvence altına alınmıştır. Yanan alanlar Orman Genel Müdürlüğümüzce yeniden ağaçlandırılmaktadır. Ülkemizde yanan hiçbir orman alanı imara ve yapılaşmaya açılmamıştır. Orman yangınlarıyla mücadele çalışmaları "Tasarruf Tedbirleri Genelgesi" kapsamı dışında tutulmuştur. Orman Genel Müdürlüğümüzün kurumsal internet sayfasında orman yangını sonrası ağaçlandırmalara ait örnek fotoğraflar yayınlanmakta olup yanan alanlara ait incelemeler uydu fotoğrafları üzerinden de yapılabilmektedir. İl ve yıl bazında orman yangınlarının çıkış sebepleri, orman yangınlarından etkilenen alanlara ilişkin istatistiki veriler Orman Genel Müdürlüğümüzün kurumsal internet sayfasında kamuoyunun bilgisine sunulmaktadır. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** Gökhan Günaydın (CHP, İstanbul). “2002'den bu yana meydana gelen orman yangınlarıyla ilgili çeşitli verilere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/14036, 11 Temmuz 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-14036-2002-den-bu-yana-meydana-gelen-orman-yanginlariyla-ilgili-cesitli-verilere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/eb1a6319-7204-4620-ad7d-0190a1bfa729 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.