# Van Gölü'nde yaşayan inci kefali türünün korunması için alınan önlemlere ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/14041 - **Veren:** Mahmut Dindar (DEM Parti, Van) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 11 Temmuz 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 42 gün sonra, 22 Ağustos 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/39b75222-5957-4dc0-abac-0190a2109349 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-14041-van-golu-nde-yasayan-inci-kefali-turunun-korunmasi-icin-alinan-onlemlere-iliskin > Mahmut Dindar (DEM Parti), 11 Temmuz 2024 tarihinde 7/14041 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 42 gün sonra, 22 Ağustos 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasanın 98? inci ve TBMM İçtüzüğünün 96" ncı ve 99" uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim. Mahmut DİNDAR Van Milletvekili Van Gölü'nde yaşayan ve Van Gölü havzasında çoğalan "Van İnci Kefali Balığı" (Chalcalburnus tarichi) tür olarak korunması gereken önemli bir varlığımızdır. Bu kapsamda özellikle üreme dönemlerinde kaçak avcılığın önlenmesi, avcılık dönemlerinde aşırı avlanmanın önüne geçilmesi ve Van Gölü'nün kirletilmemesi İnci Kefali balığının tür olarak devam için gereklidir. Dünyada sadece Van Gölü'nün sodalı suyunda yaşayabilen İnci Kefali balığı; üreme alanı olan akarsu ve dere yataklarına göç ederek tatlı sularına yumurtalarını bırakmaktadır. Her yıl 15 Nisan - 15 Temmuz tarihlerinde inci kefali balığının avlanması, bulundurulması, satışı ve nakli yasak olduğunu ve yasaklara uymayanlar hakkında idari para cezalarının uygulanacağı ilgili kurumlarca kamuoyuna duyurulmaktadır. Ancak hem kaçak avcılığın tam olarak önlenmemesi hem de bilinçsiz avlanmanın yaygın olması ve Van Gölü'nün aşırı kirletilmesi bu türün yaşam alanlarını kısıtlamaktadır. Hem inci kefali balığının hem de bu çevre havzada yaşayan/üretilen diğer balık türlerinin yaşam alanlarını tehdit eden diğer bir faktör de suyun debisini ve miktarını mevsimsel olarak etkileyen HES barajlarıdır. Van'da Erciş ve Muradiye başta olmak üzere Van Gölü ile bağlantılı yüzden fazla dere ve akarsu bulunmaktadır. Bu derelerin evsel ve sanayi atıklarından arındırılması, HES'ler nedeniyle azalan su seviyesinin özellikle üreme-yumurtlama mevsiminde belli bir düzeyin altına düşürülmemesi; tehdit altındaki inci kefali balığının korunması için önemlidir. Bu bağlamda: 1. İnci Kefali Balığı (Chalcalburnus tarichi) türüne ilişkin temel güncel istatistikler nelerdir? 2. Van Gölü'nde kaç balıkçı avcılık yapmaktadır? Yıllık toplam av miktarı ne kadardır? Bilinçli avcılık amacıyla balıkçılara yönelik verilen eğitimler ve destekler nelerdir? 3. Avcılıkta kullanılan gemi ve benzeri araçların gölü kirletmemesi amacıyla hangi tedbirler alınmaktadır? 4) 15 Nisan-15 Temmuz dönemi arasında devam eden avlanma yasağı ihlallerine ilişkin temel veriler nelerdir? Bu kapsamda uygulanan yaptırımlar nelerdir? 5) 15 Temmuz'da biten avlanma yasağından sonra aşırı avlanmanın önüne geçmek ve bilinçli avlanma için bakanlığınızın aldığı tedbirler nelerdir? OYUN • 6) Van Gölü havzasında inşa edilen HESlerin Van İnci Kefali Balığı türüne verdiği zararlara ilişkin bakanlığınızın bir araştırması var mıdır? 7) Van Gölü havzasında inşa edilen HES'lerin ÇED raporlarında Van İnci Kefali Balığı'na etkisi bir faktör olarak değerlendirmekte midir? 8) Dünya'da sadece Van Gölü'nde yaşayan İnci Kefali balığının tehdit altında kalmaması için alınan tedbirler nelerdir? ## Bakanlığın cevabı Bakanlığımızca ekonomik ve ekolojik öneme haiz su ürünleri kaynaklarını korumak, sürdürülebilirliği sağlamak, kayıtlılığı artırmak ve çevreye duyarlı üretimi gerçekleştirmek amacıyla su ürünleri avcılığına ilişkin yükümlülük, sınırlama ve yasaklar düzenlenmiştir. Periyodik aralıklarla balıkçılarımıza yasal mevzuat ve idari yaptırımlar konusunda eğitimler verilmekte, kamuoyunu bilgilendirmek, bilinçlendirmek ve farkındalık oluşturma minvalinde çalışmalar yürütülmektedir. Mevzuat kapsamında, yasadışı, kayıt dışı ve kural dışı balıkçılığı engellemek amacıyla; idari para cezaları, balıkçılık lisanslarının geçici veya kalıcı olarak iptali, ürünlere, av araçlarına ve gemilere el konulması, hapis cezası gibi caydırıcı yaptırımlar uygulanmaktadır. Bakanlığımız, Sahil Güvenlik Komutanlığı ve diğer yetkili kurumlar tarafından Van Gölü'nde, balıkçı gemilerinde, karaya çıkış noktalarında, perakende satış noktalarında, soğuk hava depolarında ve nakliye güzergahlarında özellikle balığın üreme döneminde kontrol ve © denetimler gerçekleştirmektedir. Bu kapsamda; Bakanlığımız, Sahil Güvenlik Komutanlığı ve diğer yetkili kurumlar tarafından 2023 yılında Van ilinde, inci kefali balığının yasadışı avlanmasını önlemek amacıyla 100 adet denetim yapılmış, 520.134 TL idari para cezası uygulanmış ve 36.568 kg inci kefaline el konulmuştur. 2024 yılının ilk yarısında 112 adet denetim yapılmış, 1.543.754 TL idari para cezası uygulanmış ve 48.207 kg inci kefaline el konulmuştur. Dünya'da sadece Van Gölü Kapalı Havzası'nda yaşayan, endemik türümüz olan inci kefali (Chalcalburnus tarichi) balığının korunması ve bölge halkına ekonomik ve kültürel katkılarının devam edebilmesi amacıyla Van Valiliği koordinasyonunda ve Van İl Tarım ve Orman Müdürlüğümüz sekretaryasında oluşturulan "İnci Kefali Koordinasyon Kurulu" çalışmalarını sürdürmektedir. İnci kefali (Chalcalburnus tarichi). balığı popülasyonunun kısa ve uzun vadede korunması amacıyla bilimsel verilere dayalı olarak 15 Nisan-15 Temmuz dönemini kapsayan dönemde av yasağı, avlanılabilir asgari boy ve avlanma araçlarına ilişkin bölgesel sınırlandırmalar getirilmiştir. 2023 yılı sonu itibariyle Van iline kayıtlı toplam 78 ruhsatlı balıkçı gemisi bulunmaktadır. Bakanlığımızca "Küçük Ölçekli Balıkçılığın Desteklenmesi Tebliğ"i kapsamında 2024 yılında Van ilimizde destekleme başvurusu yapan 67 balıkçımıza 412.250 TL destekleme ödemesi. yapılmıştır. Ayrıca Bakanlığımızca Tarımsal Üretim Planlaması kapsamında ülke ihtiyaçları doğrultusunda içerisinde inci kefali balığının da bulunduğu stratejik öneme (ekonomik veya ekolojik) haiz türler için Su Ürünleri Üretim Planları hazırlanmıştır. "Hayalet Ağ Projesi "kapsamında Van Gölü Kapalı Havzası'nda 4.249.000 m? alanın taranmasıyla, 42.250 m? ağ, 245 adet (sepet, algarna, vb.) terkedilmiş av aracı havzadan temizlenmiştir. Bakanlığımızca ÇED Raporlarının oluşturulmasında, yerinde inceleme ve değerlendirme yapılarak ilgili mevzuat kapsamında görüş sunulmaktadır. TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı Yıl ve il bazında avlanan iç su ürünleri miktarına ilişkin veriler düzenli olarak TÜİK'in kurumsal internet sayfasında kamuoyunun bilgisine sunulmaktadır. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** Mahmut Dindar (DEM Parti, Van). “Van Gölü'nde yaşayan inci kefali türünün korunması için alınan önlemlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/14041, 11 Temmuz 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-14041-van-golu-nde-yasayan-inci-kefali-turunun-korunmasi-icin-alinan-onlemlere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/39b75222-5957-4dc0-abac-0190a2109349 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.