# Tehlikeli köpek ırklarıyla ilgili çeşitli verilere ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/14042
- **Veren:** Nimet Özdemir (İYİ Parti, İstanbul)
- **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı)
- **Veriliş tarihi:** 11 Temmuz 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 74 gün sonra, 23 Eylül 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/881208ac-8dbb-47bc-a297-0190a5fa7d37
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-14042-tehlikeli-kopek-irklariyla-ilgili-cesitli-verilere-iliskin

> Nimet Özdemir (İYİ Parti), 11 Temmuz 2024 tarihinde 7/14042 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 74 gün sonra, 23 Eylül 2024).

## Önerge metni

Aşağıda belirtilen sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. inef ÖZDEMİR

5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'nun 14'ncü maddesinin (Il) bendinde "Bakanlıkça belirlenen tehlike arz eden hayvanları üretmek, sahiplenmek, sahiplendirmek, barındırmak, beslemek, takas etmek, sergilemek, hediye etmek ve bunların ülkemize girişini, satışını ve reklamını yapmak yasaktır" şeklinde kısıtlamalar getirilmiştir.

Tarım ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü tarafından 2021/48 sayılı "Tehlike Arz Eden Hayvanlarla İlgili Genelge" ile de uygulama esasları belirlenmiştir. Genelge ile 14.07.2021 tarihi öncesinde sahiplenilmiş olan hayvanların 14.01.2022 tarihine kadar kısırlaştırılarak kayıt altına alınmaları kaydıyla sahiplerince bulundurulmasına imkân sağlanmıştır.

Buradan hareketle;

1. İlgili yasa ve genelge kapsamında 14.07.2021 tarihinden önce sahiplenilmiş hayvan sayısı ne kadardır?

2. Düzenlemede öngörülen 14.01.2022 tarihine kadar bu kapsamda kabul. edilen ırklarda kayıt altına alınan köpek sayısı nedir?

3. Tehlikeli ırk olarak kabul edilen; Amerikan Pitbull Terrier, Dogo Argentino, Fila sayılarına ilişkin Bakanlığınızca herhangi bir kayıt tutulmakta mıdır?

4. American Staffordshire Terrier ve American Bully ırkı köpeklerin de söz konusu tarihe kadar veteriner kliniklerinde kısırlaştırılmaları ve mikroçip ile işaretlenmeleri, sahiplerince kısırlaştırıldıklarına dair belge ile birlikte PETVET sistemine kaydettirilmeleri öngörüldüğünden, bununla ilgili yapılan kayıt sayısı ne kadardır? Sahipli olduğu halde öngörülen tarihe kadar kısırlaştırma ve kayıt işlemlerini yapmayanlar hakkında ne gibi yasal işlemler yapılmıştır?

(1490492.

5. Tehlikeli ırkların halkın yoğun olarak yaşadığı alanlara girişlerinin yasak olduğu göz önünde bulundurularak, Genelge yayım tarihinden bugüne kadar kural ihlallerine ne gibi işlemler yapılmıştır? Hukuki süreci devam eden işlem sayısı nedir? Yasağa uymayanlara ne kadar para cezası uygulanmıştır?

6. Tehlikeli ırklarla ilgili bahsi geçen mevzuatlara aykırılık gerekçesiyle el konulan hayvan sayısı ne kadardır?

## Bakanlığın cevabı

Hayvanlara verilen değer kapsamında onların refahını gözeten ilk yasal düzenleme olan 5199 sayılı "Hayvanları Koruma Kanunu" 2004 yılında kabul edilmiştir. Yaşanan ve gelişen süreç içerisinde 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'nda değişiklik öngören 7527 sayılı "Hayvanları Koruma Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" 02.08.2024 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Kanun değişikliği ile;

"e İnsan, hayvan ve çevre sağlığının bütüncül olarak gözetilmesi amaçlanmıştır.

"e Sahipli ve sahipsiz hayvan tanımları netleştirilmiş, sahipsiz köpeklerin belediyelerce hayvan bakımevlerine alınarak rehabilite edilmesi ve sahiplendirilmesi öngörülmüştür. Amaç; başıboş hayvanların hayvan bakımevlerine alınması ve rehabilite edilerek sahiplendirilmesi ile hem hayvanlara daha iyi yaşam şartlarının sağlanması; hem de başıboş köpeklerin sokaklarda kontrolsüz üremesi ve insan-hayvan çatışmasının engellenmesidir. e Sahipli ve sahipsiz tüm hayvanların kayıt altına alınmasına yönelik hükümlere yer verilmiştir. Böylece tüm hayvanların takibi sağlanarak sahipli hayvanların sokağa terk edilmelerinin önüne geçilmesi amaçlanmış ve bu maksatla hayvanını sokağa terk edenlere uygulanacak idari yaptırım hayvan başına 60.000 TLye yükseltilmiştir. e Sahipsiz veya güçten düşmüş hayvanların en hızlı şekilde yerel yönetimlerce kurulan hayvan bakımevlerine götürülecektir. Bakanlığımız veri sistemine kaydedilen ve rehabilite edilen bu köpekler, sahiplendirilinceye kadar hayvan bakımevlerinde barındırılacaktır.

Kanun değişikliğinde, köpeklerden insan ve hayvanların hayatı ve sağlığı için tehlike teşkil eden ve olumsuz davranışları kontrol edilemeyen, bulaşıcı veya tedavi edilemeyen hastalığı bulunanlara Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'nun ilgili hükümlerinin uygulanması gerektiği belirtilmiştir. Ülkemizin 2003 yılında kabul ettiği Ev Hayvanlarının Korunmasına Dair Avrupa Sözleşmesi kapsamında belirtilen sahipsiz hayvan popülasyonunun kontrol altına alınması işlemleri için yerel yönetimler yetkilendirilmiştir. Bu düzenlemeler ile insan, hayvan ve çevre sağlığının korunması amaçlanmıştır.

Büyükşehir belediyeleri, il belediyeleri ve nüfusu yirmi beş bini aşan belediyeler 31.12.2028 tarihine kadar hayvan bakımevlerini kurmakla ve mevcut bakımevlerinin koşullarını iyileştirmekle yükümlü kılınmıştır.

Yerel yönetimlerin hayvan bakımevleri kurmak da dahil sahipsiz hayvanlara ilişkin iş ve işlemlerini yürütmelerinde gerekli kaynağı ayırmaları ve bu kaynağı belirtilen amaçla kullanmaları için hükümler yer almıştır.

Bakanlığımızca yayımlanan 2013/8 ve 2013/16 sayılı "Geçici Hayvan Bakımevi Yapımı İle İlgili Ödenek Tahsisi Hakkında" Genelgeler kapsamında hayvan bakımevi yapımı için 63 ilde 118 yerel yönetime mali destek sağlanmıştır.

5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'nun 19'uncu maddesi ve Bakanlığımızca yayımlanan 20173 sayılı "Sokak Hayvanlarının Kısırlaştırılması ile İlgili Ödenek Tahsisi" Genelgesi kapsamında sahipsiz hayvanları kısırlaştırarak mikroçip, kulak küpesi numarası ve fotoğrafı ile TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı

Bakanlığımız veri tabanına (HAYBİS) kaydeden yerel yönetimlere 2023 yılında 28.952.100 TL mali destek sağlanmıştır.

2024 yılında sahipsiz hayvanların kısırlaştırılmasının desteklenmesi maksadıyla 45 milyon TL ödenek ayrılmıştır.

Bakanlığımız, İçişleri Bakanlığı, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu, veteriner fakülteleri, Türk Veteriner Hekimleri Birliği ve sivil toplum kuruluşu temsilcilerinden oluşturulan komisyon tarafından belirlenen tehlike arz eden köpek türleri 07.12.2021 tarihinde 2021-48 sayılı "Tehlike Arz Eden Hayvanlar Genelgesi"nde yayımlanmış olup 14.01.2022 tarihine kadar, tehlike arz eden ırkların kayıtlarının tutulduğu Hayvan Kayıt Sistemi'nde (PETVET) 16.025 adet tehlike arz eden ırklardan köpek kayıt altına alınmıştır. 14.01.2022 tarihine kadar, Hayvan Kayıt Sistemi'nde (PETVET) toplam 6.692 adet American Staffordshire Terrier ve American Bully ırkı köpek kaydı bulunmaktadır.

2021-2024 yılları arasında, 5199 sayılı Kanun'un 14'üncü maddenin (1) bendine aykırı hareket eden 713 kişiye işlem yapılmıştır. 2021-2024 yılları arasında geçici 3*üncü maddeye aykırı hareket eden 72 kişiye işlem yapılmış, 1.844.881 TL idari para cezası uygulanmıştır. 2021-2024 yılları arasında mevzuata aykırılıktan 785 adet hayvana el konulmuştur.

İbrahim YUMAKLI
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Nimet Özdemir (İYİ Parti, İstanbul). “Tehlikeli köpek ırklarıyla ilgili çeşitli verilere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/14042, 11 Temmuz 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-14042-tehlikeli-kopek-irklariyla-ilgili-cesitli-verilere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/881208ac-8dbb-47bc-a297-0190a5fa7d37

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
