# Ülkemizde Afgan çobanların istihdamına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/14046 - **Veren:** Mehmet Satuk Buğra Kavuncu (İYİ Parti, İstanbul) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 12 Temmuz 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 21 gün sonra, 2 Ağustos 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/336e0589-cda7-4116-8703-0190ba46a762 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-14046-ulkemizde-afgan-cobanlarin-istihdamina-iliskin > Mehmet Satuk Buğra Kavuncu (İYİ Parti), 12 Temmuz 2024 tarihinde 7/14046 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 21 gün sonra, 2 Ağustos 2024). ## Önerge metni Aşağıda yer alan sorularımın, Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim. Türkiye Damızlık Koyun Keçi Yetiştiricileri Merkez Birliği (TÜDKİYEB) Genel Başkanı Nihat Çelik, Türkiye'nin acilen 150 bin çobana ihtiyaç duyduğunu ve bu bağlamda hükümetin Afganistan ve Türk Cumhuriyetleri ile yabancı çoban istihdamı için görüşmeler yaptığını belirtmiştir. Türkiye'de 40 bine yakın "yabancı çoban" olduğu belirtilmektedir. Ticaret Bakanı Ömer Bolat'ın birkaç gün önce yaptığı "Bugün 25 bin Afgan çoban gitse tarım, hayvancılık kalmaz" açıklaması da soru işaretlerini arttırmıştır. Bu çerçevede, Afgan çobanların Türkiye'de istihdam edilmesinin bazı güvenlik ve ekonomik sorunlara yol açabileceğine dair çeşitli endişeler dile getirilmiştir. ; Bu bağlamda; 1. Türkiye'de Afgan çobanların istihdam edilmesi planları doğrultusunda yapılan resmi. görüşmeler ve anlaşmalar hakkında bilgi verebilir misiniz? Hangi aşamadalardır " ve ne tür anlaşmalar yapılmıştır? 2. Afgan çobanların Türkiye'de istihdam edilmesinin güvenlik açısından oluşturabileceği potansiyel riskler hakkında bir değerlendirme yapılmış mıdır? Bu konuda alınan önlemler nelerdir? 0 3. Afgan çobanların Türkiye'de istihdam edilmesinin yerli çobanlar ve genel tarım sektörü üzerindeki ekonomik etkileri hakkında yapılan analizler var mıdır? Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının istihdamına yönelik nasıl bir destek mekanizması öngörülmektedir? 4. Türkiye genelinde çoban eksikliğini gidermek için ne tür yerli istihdam teşvikleri veya destek programları uygulanmaktadır? Vatandaşlarımızın bu meslek grubunda kalmasını teşvik etmek amacıyla hükümet tarafından yeni bir strateji veya düzenleme planlanmakta mıdır? Afgan çobanların istihdamına yönelik uzun vadeli hedefler ve planlar nelerdir? Türkiye'nin tarım sektöründeki insan kaynağı ihtiyacını karşılamak için önerilen sürdürülebilir çözümler nelerdir? ## Bakanlığın cevabı Hayvancılıkta sürdürülebilirliğin sağlanması, geliştirilmesi, verimliliğin artırılması, üreticinin korunması, hayvansal ürün piyasalarında istikrarın sağlanarak tüketicinin yeterli ve sağlıklı gıdaya erişimi Bakanlığımızın öncelikleri arasında yer almaktadır. Bu çerçevede yetiştiricilere hayvansal üretim konularında destekleme ödemesi yapılmakta ve projeler uygulanmaktadır. 8760 sayılı 2024-2026 Yıllarında Yapılacak Hayvancılık Desteklemelerine İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında hayvansal üretim, su ürünleri üretimi, tarımsal araştırma ve geliştirmenin desteklenmesine ilişkin hususlar düzenlenmiştir. Hayvansal üretimde yeni destekleme programı temel hayvancılık ve ürün geliştirme destekleri olmak üzere iki gruba ayrılmaktadır. e Temel hayvancılık destekleri; büyükbaş hayvancılık, küçükbaş hayvancılık, arıcılık ve ipek böceği faaliyetlerinin desteklenmesinden oluşmaktadır. Aile işletmeleri, genç ve kadın yetiştiriciler, birinci derece örgüt üyesi ile planlama bölgeleri gibi yönlendirici kriterleri sağlayan yetiştiricilere temel destek tutarına ilave destek verilecektir. Ayrıca suni tohumlama, soy kütüğü, yerli sperma, ari işletme, sürü yöneticisi (çoban) gibi verimlilik kriterlerine ilave destek sağlanacaktır. e Ürün geliştirme destekleri; çiğ süt, besilik erkek sığır (karkas), tiftik üretimi desteklerini kapsamaktadır. Aile işletmeleri, genç ve kadın yetiştiriciler, birinci derece örgüt üyesi ile planlama bölgeleri gibi yönlendirici kriterleri sağlayan üreticilere temel destek tutarına ilave destek verilecektir. Ayrıca ari işletme, kendi tankında soğutma, örgüt üzerinden pazarlama, karkas ağırlığı, kaliteli tiftik ve sözleşmeli üretim gibi verimlilik kriterlerine ilave destek verilecektir. Yeni destekleme modeli ile ilk defa; e Oğlak ve kuzuya temel destek ödemesi, e Genç ve kadın yetiştiriciye ilave destek, " Aile işletmelerine temel destek oranında ilave destek, " Doğduğu aile işletmesinden kesime giden erkek sığırlara ilave destek, e Gezginci arıcılık yapanlara ilave destek, " Birinci derece örgüt üyesi yetiştiricilere ilave destek, verilecektir. Ayrıca planlı üretim bölgelerinde uygun üretim yapanlara ilave destek ve her buzağıya temel destek ödemesi yapmak suretiyle üreten herkesin destek alması sağlanacaktır. Yeni destekleme modeli ile birlikte hayvancılık işletmelerinin ekonomik açıdan güçlü, dirençli ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşması hedefiyle sübvansiyonlu kredilerde; kadınlara, gençlere ve planlı üretim bölgelerine ilave indirim uygulanmaktadır. Bu sayede geleceğimizin teminatı gençlerimiz ve ailemizin temel direği olan kadınlarımızın üretimde kalmalarına imkân sağlanmış olacaktır. Hazırlanan yeni destekleme modeliyle hayvancılıkta temel amacımız; verimli, kaliteli, sağlıklı ve sürdürülebilir bir üretim modeli ile gıda ve tarım alanında ülkemizi bölgesinde lider, dünyada küresel aktör hâline getirmektir. TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı Yeni destekleme modelinde su ürünleri desteklerinde; e İşletmelere her bir teknik kriter için temel destek tutarına ilave destek verilecek, e Küçük ölçekli balıkçılık desteği 043-100 arasında artırılacak, Balıkçı gemisi sahibi veya ortağı kadınlara küçük ölçekli balıkçılık desteği 9035 daha fazla ödenecektir. 2023 yılında sürü yöneticisi desteklemesini hak eden 8.893 işletmeye 266.790.000 TL destekleme ödemesi yapılmıştır. Kırsal kalkınma alanında gerçekleşen 92.853 projeye (KKYDP, IPARD, Genç Çiftçi, Uzman Eller) 2023 yılı fiyatlarıyla toplam 94,8 milyar TL hibe ödemesi yapılmış, 267.340 yurttaşımıza istihdam sağlanmıştır. Meri mevzuata göre ülkemizde çalışmak isteyen yabancıların bölge ve konum fark etmeksizin çalışma izni veya çalışma izni muafiyeti almak kaydıyla çalışabilecekleri, usulsüz şekilde çalıştığı tespit edilen tüm yabancıların sınır dışı işlemlerine konu olabilecekleri şeklinde hak ve yükümlülükler düzenlenmiştir. Gerekli yasal prosedürlerin yerine getirilmesi halinde yabancıların çalışmalarına engel bir durum bulunmamaktadır. Ülkemizde çalışmakta olan yabancı statüsündeki kişilerin istihdamının devamlılığının sağlanmasına yönelik çalışmalar; Bakanlığımız, İçişleri Bakanlığı ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı iş birliğinde devam etmektedir. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** Mehmet Satuk Buğra Kavuncu (İYİ Parti, İstanbul). “Ülkemizde Afgan çobanların istihdamına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/14046, 12 Temmuz 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-14046-ulkemizde-afgan-cobanlarin-istihdamina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/336e0589-cda7-4116-8703-0190ba46a762 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.