# Giresun'da bulunan bazı tarihi yapıların restorasyonuna ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/14248 - **Veren:** Elvan Işık Gezmiş (CHP, Giresun) - **Muhatap:** Kültür ve Turizm Bakanlığı (Mehmet Nuri Ersoy) - **Veriliş tarihi:** 23 Temmuz 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 113 gün sonra, 13 Kasım 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/eb90569b-3ece-4574-b846-0190df2a21cd - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-14248-giresun-da-bulunan-bazi-tarihi-yapilarin-restorasyonuna-iliskin > Elvan Işık Gezmiş (CHP), 23 Temmuz 2024 tarihinde 7/14248 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Kültür ve Turizm Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 113 gün sonra, 13 Kasım 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Kültür ve Turizm Bakanı Sayın Mehmet Nuri ERSOY tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını saygılarımla arz ederim. e Elvat/Işık GEZMİŞ Giresun Milletvekili TBMM Katip Üyesi Tarihin çeşitli dönemlerinde birçok uygarlığa ev sahipliği yapan Giresun ilimiz, tarihi ve kültürel açıdan özgün değer taşıyan pek çok mimari yapıya ve kalıntıya sahip kadim bir bölgedir. Dünyada, Çin Seddi ve Hadrian Duvarı'ndan sonra insan eliyle yapılan en uzun yapılar arasında bulunan Hacı Abdullah Duvarı, Islahat Fermanı'nın ilanından sonra Çakrak Köyü'nde yaptırılan dört kiliseden biri olan İkinci kilise ve 19. yüzyılın ikinci yarısında inşa edilen Kemer Köprü, bir turizm destinasyonu olmalarına karşın bakımsızlıktan dolayı kaybolmaya yüz tutmuştur. Kültürel varlık değerini taşıyan yapıların; gerekli bakım, onarım ve restorasyon çalışmaları yapılmadığı için kaderine terk edilmiş durumda olduğu, bölgede yaşayan ve ziyarete gelen kişilerce gözlemlenmektedir. Buna göre; 1. Giresun'da bulunan Hacı Abdullah Duvarı ile tarihi Kilise ve Kemer Köprülerin bakım, onarım ve restorasyon çalışmaları neden yapılmamaktadır? Bunun için bir çalışma takvimi veya ihale süreci düşünülmekte midir? 2. Kültürel varlık değeri taşıyan ancak bakımsızlıktan dolayı kaybolmaya yüz tutan tarihi yapıların tespiti ve bakım onarım çalışmaları için Bakanlığınız kurumlarınca bir çalışma planlanmakta mıdır? NY 3. Hacı Abdullah Duvarı, Çakrak Kilisesi ve Kemer Köprülerin, Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu hükümleri kapsamında koruma altına alınması ve tanıtımı için Bakanlığınızın bir çalışması olacak mıdır? ## Bakanlığın cevabı Bakanlığımız (Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü)'ca; Hacı Abdullah Duvarı'nın tescili konusu Trabzon Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 27.09.2017 tarihli kararıyla değerlendirilmiş olup duvarın 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamı dışında olduğuna kanaat getirildiğinden tescili uygun bulunmamıştır. Giresun ili, Alucra ilçesi, Çakrak köyünde yer alan mülkiyeti Maliye Hazinesine ait, 168 ada, 5 parselde kayıtlı Kilise 1; 161 ada, 1 parselde kayıtlı Kilise 2; 121 ada, 3 parselde kayıtlı Kilise 3 ve 101 ada, 1 parselde kayıtlı Kilise 4 adıyla 4 kilise ile 3 kemer köprü 24.04.2008 tarihli kararla tescil edilmiştir. Kilise 1 adıyla tescilli kilisenin rölöve ve restitüsyon projesi 25.11.2021 tarihinde, konservasyon projesi 29.12.2021 tarihinde, restorasyon projesi ise 24.02.2022 tarihinde onaylanmıştır. 2863 sayılı Kültür Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'nun 10'uncu maddesi gereği diğer kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilerin mülkiyetinde bulunan tescilli taşınmazların değerlendirilmesi kendileri tarafından sağlanmaktadır. Taşınmaz kültür varlıklarının korunmasında ilk adım, "tespit" ve tespit edilen kültür varlıklarının "tescil" edilerek koruma altına alınmasıdır. 2863 sayılı Kanun ve Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür Varlıklarının Tespit ve Tescili Hakkında Yönetmelik doğrultusunda Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü ve taşra teşkilatı olan Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüklerince tespit çalışmaları devam etmekte; tespit edilen kültür varlıkları, ilgili Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurullarınca değerlendirilerek tescil edilmektedir. 2863 sayılı Kanun'un 12'nci maddesi gereği hazırlanan, 27.05.2015 tarihli ve 29368 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Taşınmaz Kültür Varlıklarına Yardım Sağlanmasına Dair Yönetmelik kapsamında, özel hukuka tabi gerçek ve tüzel kişilerin mülkiyetinde bulunan korunması gerekli taşınmaz kültür varlıklarının korunması, bakım ve onarımı için Bakanlığımızca proje ve uygulama yardımı sağlanmaktadır. Genel Müdürlükçe, kültürel mirasımızın sürdürülebilir korunmasına, toplumsal kültürel kimliğimizin geliştirilmesine, yaşatılarak gelecek kuşaklara aktarılmasına yönelik, hiçbir ayrım gözetmeksizin Bakanlığımıza tahsisli tüm tescilli taşınmaz kültür varlıklarının koruma-onarım çalışmaları gerçekleştirilmeye çalışılmaktadır. Bakanlığımıza tahsisli tescilli kültür varlığı yapıların proje ve restorasyonları; yapının bulunduğu konumun önemi, kültürel ve mimari değerleri ile yapısal bozulma dereceleri göz önünde bulundurularak etaplar halinde yıllara sari olarak ya da tek etapta, Oyıllık (Oyatırım Oo progtamları (Okapsamında (ödenekler o nispetinde değerlendirilmektedir. Mevcut tescilli yapının özgün hali ile onarılarak korunması esas olup bu kapsamda tescilli kiliseler ve köprülerin onarım ve restorasyonuna ilişkin projeler, ilgili idare/ilgililerince Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğüne iletildiği takdirde Koruma Bölge Kurulu gündeminde değerlendirilmesi sağlanacaktır. Bakanlığımız (Tanıtma Genel Müdürlüğü, Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı Genel Müdürlüğü)'ca; Hacı Abdullah Duvarı, Çakrak Kilisesi ve Kemer Köprülerin bilinirliğini arttırmak ve yönlendirmek amacıyla reklam çalışmaları yapılmaktadır. Bu kapsamda; 2023 yılında yaklaşık 200 milyon tekil ziyaretçi sayısına ulaşmış olan 81 ilimizin ve 7 bölgenin ayrı ayrı tanıtıldığı GoTürkiye platformunda, Giresun kendi sayfası giresun.gotürkiye.com ile 8 farklı dilde tanıtılmaktadır. Bu sayfa içerisinde Gör-Giresun Rotaları ve 48 Saatte Giresun bölümlerinde Hacı Abdullah Duvarı, Çakrak Kilisesi ve Kemer Köprüleri yer almaktadır. GoGiresun internet sitesini ziyaret eden kullanıcı sayısını arttırmak ve ilin tanıtımını gerçekleştirmek amacıyla Google Display Network (GDN) kullanılarak 2022 yılında 47 ülkede gerçekleştirilen dijital kampanyalarla toplam 76,5 milyon gösterim; 2023 yılında 29 ülkede gerçekleştirilen dijital kampanyalarla toplam 22 milyon gösterim; 2024 yılı Ocak-Nisan döneminde 6 ülkede yayınlanan dijital banner kampanyaları ile toplam 13,8 milyon gösterim elde edilmiştir. Bu kampanyalar kapsamında giresun.gotürkiye.com internet sitesine ziyaretçi sağlanmıştır. 81 ilimizin turizm ürünlerini tanıtmak üzere İngilizce paylaşım yapan GO markalı, Türkçe paylaşım yapan Gezsen markalı Instagram sosyal medya hesapları açılmıştır. Giresun ilinin resmi turizm tanıtım hesabı olan GoGiresun ve GezsenGiresun hesaplarından Meryem Ana Manastırı paylaşımları da yapılmaktadır. Bakanlığımız (Vakıflar Genel Müdürlüğü)'ca; Giresun ilinde yer alan Hacı Abdullah Duvarı, Çakrak Kilisesi ve Kemer Köprülerin mülkiyeti Vakıflar Genel Müdürlüğüne ait değildir. Mülkiyeti Genel Müdürlüğe ait olmayan eserlerin bakım, onarım ve proje onayı tarafımızca yapılmamaktadır. Giresun genelinde mülkiyeti Genel Müdürlüğe ait, onarıma ihtiyacı bulunan birçok taşınmaz kültür varlığının restorasyonu tamamlanmış olup onarıma ihtiyaç duyulan taşınmazlar için çalışmalar devam etmektedir. --- **Kaynak gösterme:** Elvan Işık Gezmiş (CHP, Giresun). “Giresun'da bulunan bazı tarihi yapıların restorasyonuna ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/14248, 23 Temmuz 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-14248-giresun-da-bulunan-bazi-tarihi-yapilarin-restorasyonuna-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/eb90569b-3ece-4574-b846-0190df2a21cd Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.