# 6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş'ta meydana gelen depremler sonrasında Şanlıurfa ilinde zarar gören tarihi ve kültürel yapılara ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/1434 - **Veren:** Dilan Kunt Ayan (DEM Parti, Şanlıurfa) - **Muhatap:** Kültür ve Turizm Bakanlığı (Mehmet Nuri Ersoy) - **Veriliş tarihi:** 6 Temmuz 2023 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 117 gün sonra, 31 Ekim 2023) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/05d8d5fc-ce9a-4595-b295-01892f67fdb3 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-1434-6-subat-2023-tarihinde-kahramanmaras-ta-meydana-gelen-depremler-sonrasinda-sanliurfa-ilind > Dilan Kunt Ayan (DEM Parti), 6 Temmuz 2023 tarihinde 7/1434 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Kültür ve Turizm Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 117 gün sonra, 31 Ekim 2023). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri ERSOY tarafından Anayasanın 98. ve İçtüzüğün 96. ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 05.07.2023. Dilan KUNT AYAN Şanlıurfa Milletvekili 6 Şubat tarihli, Kahramanmaraş merkezli iki büyük depremde konutlar gibi tarihi yapılar da zarar gördü. Bu zararın yaşandığı illerden biri de Şanlıurfa. Şanlıurfa'da aralarında tescilli yapıların da bulunduğu birçok tarihi yapı zarar gördü. Depremin üzerinden yaklaşık altı ay geçmesine rağmen bu yapılara dair hasar tespit çalışmaları dahi yapılmamış, birçok tarihi eser yıkımla yüz yüze bırakılmıştır. Hasar görmüş evlerin bir kısmı Eyyübiye ilçesinde Büyükyol Mahallesi, Tılfındır Mahallesi, Ulu Cami Çevresi, Camii Kebir Mahallesi, Arap Meydanı Mahallesi ve çevresinde bulunmaktadır. Yine Balıklıgöl ve Dergah platosuna yakın birçok tarihi yapının hasar aldığı bilinmektedir. Bu yapıların kimileri özel mülk kapsamında olsa da yurttaşlar maddi yetersizlikler nedeniyle restorasyon yapamadıklarını, bu evlerin hazine avcıları tarafından talan edilerek yıkılacak aşamaya geldiğini belirtmektedir. Şanlıurfa Şehir Plancıları Odası yaptığı açıklamada depremde zarar gören tarihi yapılara dair sürecin çok muallak olduğunu ve ağır aksak ilerlediğini, Çevre Şehircilik İl Müdürlüğü'nün ve Valiliğin bir an önce harekete geçmesi gerektiğini belirtmiştir. Bu bağlamda; 1. Şanlıurfa'da 6 Şubat depremleri sonrası zarar gören tarihi yapılardan Bakanlığınız haberdar mıdır? 2. Kahramanmaraş depremleri sonrası Şanlıurfa'da kaç tescilli tarihi yapı zarar görmüştür? Bu yapılardan kaçı kilise, kaçı camidir? Bu yapıları hasar tespitleri yapılmış mıdır? 3. Şanlıurfa'da zarar gören tarihi yapılardan kaçının hasar tespiti yapılmıştır? Henüz hasar tespiti yapılmayan kaç yapı bulunmaktadır? 4. Deprem sonrası Şanlıurfa'da kaç tarihi yapı restore edilmiştir? Bu yapılar hangileridir? 5. Şanlıurfa'da bulunan ve depremde zarar gören tarihi yapıların bir an önce hasar tespitlerinin yapılması ve restore süreçlerinin başlatılması için adım atılacak mıdır? ## Bakanlığın cevabı Bakanlığımız (Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü)'ca; Bakanlığımızca depremin ilk gününden itibaren arkeolog, sanat tarihçisi, mimar, inşaat mühendisi, restoratör, konservasyon uzmanı vb. disiplinlerden oluşan 500'ün üzerinde personelin yer aldığı ekipler tarafından Şanlıurfa'nın da aralarında bulunduğu depremin etkilediği illerde tescilli kültür varlıklarının hasar durumu belirlenmiştir. Şanlıurfa'da bulunan toplam 1.306 yapıdan 1.186 yapıda hasar tespit çalışması yapılmış, ev sahiplerine ulaşılamadığından 120 adedinde ise hasar tespiti yapılamamıştır. Hasar tespit çalışması yapılanlardan, 1.030 adedinin hasar gördüğü tespit edilmiştir. 1 kilisenin ve 2 caminin hasar tespiti yapılmıştır. Deprem sonrası Şanlıurfa'da Bakanlığımız Yatırım Programı kapsamında çalışmalarına başlanılan işler; e Şanlıurfa Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü Hizmet Binasının Restorasyonu İşi (Deprem ve Sel Sonrası Oluşan Hasarların Giderilmesine Yönelik), e Şanlıurfa Karahantepe Örenyeri Bakım Onarım ve Çevre Düzenlemesi, Şanlıurfa Harran Ulu Camii Restorasyonu ve Çevre Düzenlemesi, Şanlıurfa Arkeoloji ve Mozaik Müzesi Deprem ve Sel Kaynaklı Oluşan Hasarların Onarımı İşi, Şanlıurfa Harran Kalesi Restorasyonu 2. Etap'dır. Şanlıurfa'da bulunan Bakanlığımıza tahsisli yapıların deprem sonrası hasar tespit durumu belirlenerek yaklaşık maliyet hesapları yapılmıştır. Bakanlığımız Yatırım Programı kapsamında çalışmalara başlanmıştır. Ayrıca, depremden zarar gören tüm tescilli kültür varlıklarının üzerinde çalışabilmek ve ihya edilebilmesini sağlamak üzere Bakanlığımız tarafından Taşınmaz Kültür Varlıklarına Yardım Sağlanmasına Dair Yönetmelik kapsamında yapılan yardımların kapsamının genişletilmesi ve yardım oranlarının arttırılması amacıyla hazırlanan yönetmelik değişikliği 6 Mayıs 2023 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu kapsamda Bakanlığımıza depremde zarar gören tescilli taşınmaza yönelik iletilen yardım o talepleri Taşınmaz Kültür Varlıklarna Yardım Komisyonunca değerlendirilmektedir. Bakanlığımız (Vakıflar Genel MüdürlüğüY'ca; Vakıflar Genel Müdürlüğü mülkiyetindeki toplam 90 vakıf kültür varlığının hasar tespit çalışması yapılmıştır. Bunlardan 44 tescilli vakıf kültür varlığında hasar tespit edilmiş olup 36'sı camidir. Hasar tespiti yapılmayan vakıf kültür varlığı kalmamıştır. Şanlıurfa ili Merkez ilçesinde Selahaddin Eyyubi Camii, Ulu Cami ve Nimetullah Camisi'nin, Birecik ilçesinde Ulu Cami (Camii Kebir)'nin "Projelerinin Hazırlanması ve Restorasyon (Uygulama) İşi" kapsamında ihaleleri yapılarak sözleşme imzalanmış ve proje çalışmalarına başlanmıştır. Şanlıurfa'da bulunan ve depremde zarar gören vakıf kültür varlıklarının hasar tespit çalışmaları tamamlanmış, proje ve restorasyon süreçleri başlatılmıştır. Mehmet Nuri ERSOY Bakan --- **Kaynak gösterme:** Dilan Kunt Ayan (DEM Parti, Şanlıurfa). “6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş'ta meydana gelen depremler sonrasında Şanlıurfa ilinde zarar gören tarihi ve kültürel yapılara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/1434, 6 Temmuz 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-1434-6-subat-2023-tarihinde-kahramanmaras-ta-meydana-gelen-depremler-sonrasinda-sanliurfa-ilind (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/05d8d5fc-ce9a-4595-b295-01892f67fdb3 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.