# Ülkemizde geçici koruma altındaki yabancı uyruklu kişilerin ticari faaliyetlerine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/14385 - **Veren:** Süreyya Öneş Derici (CHP, Muğla) - **Muhatap:** Hazine ve Maliye Bakanlığı (Mehmet Şimşek) - **Veriliş tarihi:** 24 Temmuz 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 78 gün sonra, 10 Ekim 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c8f2c1fe-30d3-43d0-86de-0190e89f8d11 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-14385-ulkemizde-gecici-koruma-altindaki-yabanci-uyruklu-kisilerin-ticari-faaliyetlerine-iliskin > Süreyya Öneş Derici (CHP), 24 Temmuz 2024 tarihinde 7/14385 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 78 gün sonra, 10 Ekim 2024). ## Önerge metni CUMHURİYET HALK PARTİSİ Grup Başkanlığı Sy: 5931 . 14385 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞPVNA, Aşağıdaki soruların Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek tarafından yazılı olarak cevaplandırılması konusunda gereğini arz ederim. 23.07.2024 2011 yılında Suriye'de başlayan iç savaşın ardından, ülkemize çeşitli yollarla giriş yapan yabancı uyruklu kişiler arasında göçmen statüsündeki şahıslar ve geçici koruma: altındaki sığınmacılar yer almaktadır. Bu kişilerin ülkemizde ikamet ettikleri bölgelerde ticari faaliyetlerde bulunmaları ve iş hayatına katılmaları, ekonomik düzeni ve ticari yapıyı etkilemektedir. Özellikle kayıt dışı ticari faaliyetlerin artması, ekonomik düzensizliklere ve vergi kayıplarına yol açmaktadır. Kamuoyunda bu konularla ilgili ortaya çıkan bilgiler ve tartışmalar, vatandaşlarımızın doğru ve şeffaf bir şekilde bilgilendirilmesini gerekli kilmaktadır. Bu çerçevede, aşağıdaki soruların Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek tarafından yanıtlanması, kamu yararının korunması açısından önem arz etmektedir. 1. Geçici koruma altındaki sığınmacı statüsündeki Suriyeliler ve İran, Afganistan, Arap ülkelerinden gelen yabancı uyruklu şahıslar arasında ticari faaliyetlerde bulunan kişilere ilişkin finansal teftiş nasıl ve hangi aralıklarda yapılmaktadır? 2. Geçici koruma altındaki sığınmacı statüsündeki Suriyeliler ve İran, Afganistan, Arap ülkelerinden gelen yabancı uyruklu işyeri sahibi şahıslara son 3 yılda kaç kez mali denetim yapılmıştır? 3. Son3 yılda, gelen geçici koruma altındaki sığınmacı statüsündeki Suriyeliler ve İran, Afganistan, Arap ülkelerinden gelen yabancı uyruklu, ticaret yapan şahısların ülke genelindeki bölgesel dağılımlarına göre denetim oranları nasıldır? 5) 6) 8) Geçici koruma altındaki sığınmacı statüsündeki Suriyeliler ve İran, Afganistan, Arap ülkelerinden gelen yabancı uyruklu şahıslar arasında ticari faaliyetlerde bulunan kişilerin vergi denetimleri nasıl ve hangi aralıklarda yapılmaktadır? Yapılan denetimler sonucunda usulsüzlük yaptığı belirlenen ve cezai işlem uygulanan kişilerin sayısı kaçtır? Uyruklarına göre dağılımları nasıldır? Yapılan denetimler sonucunda usulsüzlük yaptığı belirlenen işletmelerin türüne göre dağılımları nasıldır? Geçici koruma altındaki sığınmacı statüsündeki Suriyeliler ve İran, Afganistan, Arap ülkelerinden gelen yabancı uyruklu şahıslar tarafından işletilen ticari işletmelerin, yerel ekonomi üzerindeki etkileri hakkında herhangi bir ekonomik analiz veya rapor hazırlanmış mıdır? Hazırlandıysâ, bu raporların sonuçları nelerdir ve hangi önlemler alınmıştır? Geçici koruma altındaki sığınmacı statüsündeki Suriyeliler ve İran, Afganistan, Arap ülkelerinden gelen yabancı uyruklu şahısların kayıt dışı ticari faaliyetlerinin önlenmesi için alınan tedbirler nelerdir? Bu tedbirlerin etkinliği nasıl değerlendirilmektedir ve kayıt dışı ekonominin boyutlarının azaltılması için hangi ek önlemler planlanmaktadır? ## Bakanlığın cevabı İlgi 13/07/2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04- 1467248 sayılı yazınız. İlgi yazınız ekinde alınan Muğla Milletvekili Sayın Süreyya ÖNEŞ DERİCİ'ye ait 7/14385 esas sayılı yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir. Bilgilerini ve gereğini arz ederim. Mail E.. Mehmet ŞİMŞEK Bakan Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 Muğla Milletvekili Sayın Süreyya ÖNEŞ DERİCİye Ait 7/14385 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni Sayın Süreyya ÖNEŞ DERİCİ, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim. Bakanlığımızca vergi kayıp ve kaçağının önlenmesi amacıyla gerekli tedbirler alınmakta ve yürütülen mücadelenin daha etkin olarak sürdürülebilmesi bakımından yıllık programlarda belirtilen esaslara uygun olarak diğer kurum/kuruluşlarla koordinasyon içinde çalışmalar sürdürülmekte olup, vergi kanunlarında yer alan tüm düzenlemeler ve bu kanunlara aykırı hareket edenler hakkında öngörülen müeyyideler, mükellefler arasında uyruk ayrımı gözetilmeksizin herkese eşit bir biçimde uygulanmaktadır. Ayrıca, soru önergesinde bahsi geçen diğer hususlar, Ticaret Bakanlığı uhdesinde bulunmaktadır. Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 Mehmet ŞİMŞEK Bakan --- **Kaynak gösterme:** Süreyya Öneş Derici (CHP, Muğla). “Ülkemizde geçici koruma altındaki yabancı uyruklu kişilerin ticari faaliyetlerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/14385, 24 Temmuz 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-14385-ulkemizde-gecici-koruma-altindaki-yabanci-uyruklu-kisilerin-ticari-faaliyetlerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c8f2c1fe-30d3-43d0-86de-0190e89f8d11 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.