# Vakıf üniversitelerinin eğitim ücretlerinde yaptıkları artışa ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/14415 - **Veren:** Fethi Açıkel (CHP, İstanbul) - **Muhatap:** Millî Eğitim Bakanlığı (Yusuf Tekin) - **Veriliş tarihi:** 25 Temmuz 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 70 gün sonra, 3 Ekim 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c9bda6bd-f75a-455d-84a9-0190ea5acca4 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-14415-vakif-universitelerinin-egitim-ucretlerinde-yaptiklari-artisa-iliskin > Fethi Açıkel (CHP), 25 Temmuz 2024 tarihinde 7/14415 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 70 gün sonra, 3 Ekim 2024). ## Önerge metni İZ) TBMM. i CUMHURİYET HALK PARTİSİ Grup Başkanlığı CHP yan Team 2028 , İ il l ii. ğ N 1 4 4 1 5 Aşağıdaki sorularımın Milli Eğitim Bakanı Sayın Yusuf Tekin tarafından Anayasa'nın 98. ve İçtüzüğün 96. Maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim. 24.07.2024 Brake) Prof. DE. Fethi Açıkel İstanbul Milletvekili 2024-2025 eğitim-öğretim yılı için tarifelerini açıklayan bazı vakıf yükseköğretim kurumlarının ücretlerde yüzde 200'e yaklaşan fiyat artışı yaptığı, üniversitelerin ücretlerinin 1 milyon lirayı aştığı görülmektedir. Resmi enflasyon oranının üstündeki artış oranları öğrenciler ve aileleri üzerinde ciddi bir ekonomik baskı yaratmaktadır. Eğitim ücretlerine ek olarak yüksek enflasyon nedeniyle katlanan barınma, beslenme, toplu taşıma gibi zorunlu yaşamsal maaliyetler eğitim öğretim faaliyetlerini sekteye uğratan boyutlara ulaşmıştır. Bu durum öğrencilerin kayıtlarını dondurmasını ya da okulu bırakmasını beraberinde getirmektedir. Öte yandan öğrenim ücretlerini ödemek için güvencesiz biçimde çalışmak zorunda kalan, yarı zamanlı çalışarak ücretini ödeyemediği için tam zamanlı çalışmaya yönelen öğrencilerin okula devamlılıkları imkansızlaşmaktadır. Bununla birlikte, 2023 yılında olduğu gibi 2024te de Yüksek Öğretim Kurumları sınavına giren öğrencilerin ve ailelerinin yüksek üniversite ücretlerini karşılayamaması bu gerekçeyle binlerce öğrencinin açıkta kalması riski bulunmaktadır. Bu öğrenciler ve aileleri için ciddi bir psikolojik ve ekonomik yıkım anlamına gelmektedir. Vakıf Yükseköğretim Kurumları Yönetmeliği'ne göre vakıf yüksek öğretim kurumları eğitim öğretim faaliyetlerini "kazanç amacına yönelik olmamak şartı" ile sürdürebilirler. Yönetmeliğin Yedinci Bölümü Madde 28 uyarınca "Vakıflar kendilerine kazanç sağlamak amacı ile yükseköğretim kurumu kuramazlar. Kurmuş oldukları yükseköğretim kurumundan herhangi bir surette gelir, kazanç ve hak elde edemezler." Bu çerçevede, devletin kontrolü altında olan vakıf yüksek öğretim kurumlarına hak ihlalini önleyici ve eğitim hakkını gözeten bir acil müdahale yapılması gerekirken ilgili mercilerin konunun ciddiyetine yönelik bağlayıcı ve genel müdahalede bulunmaktan kaçındığı görülmektedir. 2022 yılında vakıf yükseköğretim kurumlarının yüzde 200'e varan oranlarda zam yapması sonrasında Bakırköy 6. Tüketici Mahkemesi?nde açılan davada TÜİK'in belirlediği TÜFE oranında zam uygulanması konusunda ihtiyati tedbir kararı alınmıştır. Benzer şekilde, Yüksek Öğretim Kurumu (YÖK), 27 Mayıs 2023"te gönderdiği "Eğitim ve Öğretim Ücreti" konulu yazıda vakıf yükseköğretim kurumlarını eğitim öğretim ücretlerine enflasyon oranının üstünde zam yapmamaları konusunda uyarmıştır. Ancak, konuya ilişkin genel ve bağlayıcı idari önlemler almadığı için 2023-2024 eğitim öğretim yılı için de afaki ücret artışı ve hak ihlalleri engellenmemiştir. 2024-2025 Eğitim Öğretim Yılı için YÖK Başkanı Sayın Erol Özvar tarafından 17 Temmuz 2024 tarihinde Vakıf üniversitesi ücretlerinin belirlenirken enflasyon verilerinin esas alınması gerektiği yönündeki kararlar da yalnızca uyarı niteliğindedir. Gerek hükümet gerekse de YÖK tarafından, ücretler konusundaki kararlara ilişkin herhangi bir denetim mekanizması ve yaptırım belirlenmemiştir. Bununla birlikte, vakıf yüksek öğretim kurumlarının ücretlere yaptığı yüksek fiyat artışının akademisyenlerin ve diğer eğitim emekçilerinin maaşlarına yansıtılmaması ve akademik faaliyetlerin 3) 5) 6) n) geiştirilmesine yeterince aktarılmaması, vakıf yükseköğretim kurumlarının faaliyetlerinde kâr amacı gütmeme ilkesini ihlal ettiği konusundaki şaibeleri de artırmaktadır. Bu bağlamda; Kâr amacı gütmesi yasak olan vakıf yüksek öğretim kurumlarının resmi enflasyon oranlarının çok üzerinde fiyat artışı yapmasının genel ve bağlayıcı biçimde engellenmesi konusunda ne tür tedbir ve tasarruflar öngörülmektedir? Vakıf yükseköğretim kurumlarının öğrencilerden aldıkları ücretleri "kâr amacı gütmeme" zorunluluğuna uygun olarak kullanıp kullanmadıkları denetlenmekte midir? Aksi takdirde, gerekli yaptırımlar uygulanmakta mıdır? Vakıf yüksek öğretim kurumları ücretlere yaptığı zammı akademisyenlere ve diğer eğitim emekçilerinin maaşına hahgi oranda yansıtmaktadır? Bakanlığınız ve YÖK bünyesinde vakıf üniversitelerindeki akademisyen işe alım ve çıkış süreçlerini takip eden bir denetim ve takip mekanizması var mıdır? 2023-2024 eğitim öğretim yılı bitiminde, Vakıf üniversitelerinde görev yapan akademisyenlerinden sözleşmesi yenilenmeyerek işten çıkarılan akademisyen sayısı kaçtır? Kaç öğrenci üniversite ücretini ödeyemediği için çalışmak zorunda kalmış, kaydını dondurmuş ya da okulu bırakmıştır? Afaki fiyat artışı nedeniyle mağdur olan üniversite öğrencilerin mağduriyetlerinin giderilmesi için hangi uygulamalar ön görülmektedir? ## Bakanlığın cevabı 7114Yo? 2114408 İlgi O: a) 10/05/2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1421663 sayılı yazınız. MENİ o3j b) 27/06/2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1447720 sayılı yazınız. 1 1yyfo c) 04/07/2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1453564 sayılı yazınız. 2 1uy12 ç) 31/07/2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1467248 sayılı yazınız. V tu 'y Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç)'de kayıtlı yazıyla iletilen İzmir Milletvekili Yüksel TAŞKIN"'ın 7/11409, Şanlıurfa Milletvekili Mahmut TANAL"'ın 7/13160, Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk GERGERLİOĞLU'nun 7/13481, 7/14405 ve 7/14408, İzmir Milletvekili Mustafa BİLİCİ'nin 7/14407, Ankara Milletvekili Kürşad ZORLU'nun 7/14409, Ankara Milletvekili Aliye TİMİSİ ERSEVER'in 7/14410, Uşak Milletvekili Ali KARAOBA'nın 7/14412 ve 7114414 ile İstanbul Milletvekili Fethi AÇIKEL*in 7/14415 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur. N MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 7lİ1yy1s Strateji Geliştirme Başkanlığı SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından alınan 48359 sayılı konuya ilişkin yazıları Ek'te yer almaktadır. YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI yaa Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı Sayı O:E-57802651-610-48359 Konu : Soru Önergeleri MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA (Strateji Geliştirme Başkanlığı) b) Kurulumuz Vakıf Yükseköğretim Kurumları Daire Başkanlığının 12.08.2024 tarihli ve E-85260234-610-47523 sayılı yazısı. c) Kurulumuz Veri Yönetimi İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 13.08.2024 tarihli ve E-14071587-610-47881 sayılı yazısı. İstanbul Milletvekili Prof. Dr. Fethi AÇIKEL tarafından verilen 7/14415 esas sayılı Soru Önergesi Kurulumuz Başkanlığınca incelenmiştir. Konuya ilişkin soru önergesine verilecek cevaplara esas teşkil etmek üzere Kurulumuz Vakıf Yükseköğretim Kurumları Dairesi Başkanlığının ve Veri Yönetimi İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının vermiş olduğu bilgiler ekte sunulmaktadır. Bilgilerine arz ederim. Prof. Dr. Metin TOPCUOĞLU Başkan Vekili 1. İlgi (b) yazı. (2 Sayfa) 2. İlgi (c) yazı. (1 Sayfa) • ve Leg YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI mia Vakıf Yükseköğretim Kurumları Dairesi Başkanlığı Sayı (o: E-85260234-610-47523 Konu : Soru Önergeleri STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRESİ BAŞKANLIĞINA b) 05.08.2024 tarihli ve E-85260234-663.05-46047 sayılı yazımız. c) 06.08.2024 tarihli ve E-57802651-610-46553 sayılı yazınız. İlgi (c) yazınızda; İstanbul Milletvekili Prof. Dr. Fethi AÇIKEL tarafından verilen 7/14415 esas sayılı soru önergesinin 1., 2., 3., 4. ve 7. sorularına verilecek cevaba esas teşkil edecek bilgilerin Daire Başkanlığınıza gönderilmesi talep edilmektedir. Vakıf yükseköğretim kurumlarının eğitim ve öğretim ücretlerine ilişkin 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun ek 9 uncu maddesinin ikinci fıkrasında "Öğrencilerden alınacak ücretler mütevelli heyet tarafından tespit edilir." hükmü yer almaktır. Ancak Kurulumuz Başkanlığı tarafından eğitim ve öğretim ücreti artışı nedeniyle öğrencilerin mağdur olmaması için vakıf yükseköğretim kurumlarına çeşitli tarihlerde bildirimler yapılmıştır. Vakıf yükseköğretim kurumlarının eğitim ve öğretim ücreti artışı konusunda artan şikayetler üzerine konu Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 10.07.2024 tarihli toplantısında müzakere edilmiş olup "1) Ücretlerin dönemsel değil, yıllık ve tayin edilmiş bir miktar olarak tespit edilmesine, 2) Ücretlerin tercih ve/veya yatay geçiş dönemlerinden önce net bir miktar olarak ve her bir adayın kolayca ulaşabileceği şekilde ilan edilmesine, 3. İlk kayıt esnasında öğrenciye taahhüt edilmiş eğitim-öğretim ücreti artış oranlarının aşılmamasına ancak her halükarda yapılacak artışlarda en çok Tüketici Fiyat Endeksindeki (TÜFE) on iki aylık ortalama oranın esas alınmasına ve bu kapsamdaki güncellemelerin resmi internet sitelerinden duyurulmasına, 4. Kayıt döneminden sonra her ne ad altında olursa olsun açıkça ilan edilmemiş ilave /beklenmedik ücret ve ücret artışı talebinde bulunulmamasına, 5. İlan edilen eğitim-öğretim ücretlerinde TÜFE üzerinden resmi güncelleme oranları dışında herhangi bir ilave değişiklik yapılmamasına ve alacakları bu yöndeki kararları uygun zamanda ve elverişli araçlarla tüm öğrencilerle paylaşmalarına," karar verilmiş ve ilgi (a) yazı ile tüm vakıf yükseköğretim kurumlarına bildirilmiştir. Diğer yandan vakıf yükseköğretim kurumlarınca söz konusu Yürütme Kurulu Kararına göre işlem tesis edilip edilmediğinin olağan genel denetim kapsamında incelenmesine yönelik ilgi (b) yazımızla Yükseköğretim Denetleme Kurulu Başkanlığına bildirim yapılmıştır. Vakıf yükseköğretim kurumları 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun ek 10. maddesinde yer alan "Vakıflar tarafından kurulacak yükseköğretim kurumları çalışmalarını Devlet yükseköğretim kurumları gibi, her ders yılı sonunda Yükseköğretim Kuruluna sunarlar. Bu kurumlar mali, idari ve ekonomik konularda Yüksekögretim Kurulunun gözetim ve denetimine tabidirler" hüküm kapsamında her yıl denetlenmekte olup denetimde yapılan tespitlere göre Vakıf Yükseköğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 25. maddesinde öngörülen önlemler uygulanmaktadır. Vakıf yükseköğretim kurumlarında çalışan akademisyenler hakkında ise 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun ek 8. maddesinin ikinci fıkrasında "Vakıf yükseköğretim kurumlarında çalışan öğretim elemanlarına, unvanlarına göre Devlet yükseköğretim kurumlarında ödenen ücret tutarından az ücret verilemez. Bu fıkra kapsamında Devlet yükseköğretim kurumlarında ödenen emsal ücretin hesaplanmasında ilgili mevzuat uyarınca aylıklara ilişkin hükümlerin uygulandığı kadroya bağlı ödemeler dikkate alınır" düzenlemesi mevcut olup bu düzenleme kapsamında işlem tesis edilip edilmediği olağan denetimlerde incelenmektedir. Vakıf yükseköğretim kurumlarında çalışan öğretim elemanlarının seçimi, değerlendirilmesi, seçilenlerin uygun görülen akademik unvanlarla görevlendirilmeleri ve yükseltilmeleri yürürlükteki kanun ve yönetmelik hükümlerine uyularak vakıf yükseköğretim kurumunun yetkili akademik organlarınca yapılır. Yine vakıf yükseköğretim kurumlarınca yapılan atama ve yükseltme işlemleri de olağan denetimlerde denetlenmektedir. Ancak, Vakıf Yükseköğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 23. maddesi gereğince vakıf yükseköğretim kurumlarında çalışan akademik personelin aylık ve diğer ... bakımından ise 4857 sayılı İş Kanunu hükümleri uygulanır. Son olarak eğitim-öğretim ücreti artışı nedeniyle oluşan öğrenci mağduriyetleri konusunda Başkanlığımıza başvuru yapılması halinde söz konusu başvurular, mevzuata ve Başkanlığımızca yapılan bildirimlere göre işlem tesis edilmek üzere ilgili vakıf yükseköğretim kurumlarına bildirilmektedir. Semanur GÜLER Daire Başkanı SX N YOC: YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI ini Veri Yönetimi İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığı Sayı (o :E-14071587-610-47881 Konu : Soru Önergeleri STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRESİ BAŞKANLIĞINA İlgide belirtilen yazınızda, İstanbul Milletvekili Prof.Dr. Fethi AÇIKEL tarafından verilen 7/14415 esas sayılı soru önergesi gönderilerek bilgi verilmesi istenmektedir. Söz konusu soru önergesinin 5. ve 6. maddelerinin cevapları aşağıda yer almaktadır. Cevap aynı zamanda soruonergesi(Oyok.gov.tr mail adresine gönderilmiştir. 5. 2023 - 2024 öğretim yılında vakıf üniversitelerinde, "Sözleşme yenilenmemesi" ve "Sözleşme fesh edilmesi" nedenleriyle görevinden ayrılan akademisyen sayısı toplam 457'dir. 6. Öğrencilerin kayıt dondurma ya da ayrılma nedenleri içerisinde "Ücret ödeyememe" şeklinde bir neden bulunmamakta olup dolayısıyla sayısı çıkarılamamaktadır. Daire Başkanı --- **Kaynak gösterme:** Fethi Açıkel (CHP, İstanbul). “Vakıf üniversitelerinin eğitim ücretlerinde yaptıkları artışa ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/14415, 25 Temmuz 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-14415-vakif-universitelerinin-egitim-ucretlerinde-yaptiklari-artisa-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c9bda6bd-f75a-455d-84a9-0190ea5acca4 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.