# Çin menşeili bir araç üreticisine verilen imtiyaza ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/14427
- **Veren:** Ömer Faruk Gergerlioğlu (DEM Parti, Kocaeli)
- **Muhatap:** Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı (Mehmet Fatih Kacır)
- **Veriliş tarihi:** 19 Temmuz 2024
- **Durum:** Cevaplanmadı (TBMM: “Cevaplanmadığı Gelen Kağıtlarda İlan Edildi”)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/772a17f9-20c0-41b3-8a2c-0190d9614b4b
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-14427-cin-menseili-bir-arac-ureticisine-verilen-imtiyaza-iliskin

> Ömer Faruk Gergerlioğlu (DEM Parti), 19 Temmuz 2024 tarihinde 7/14427 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı. Cevaplanmadı (TBMM: “Cevaplanmadığı Gelen Kağıtlarda İlan Edildi”).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Sanayii ve Teknoloji Bakanı Sayın Mehmet Fatih Kacır tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Birinci Sanayi Devrimi'nden bu yana ülkeler, kritik sektörlerini ve potansiyeli yüksek sektörlerini geliştirmek için korumacı sanayi politikaları uygulamaktadır. Ancak, geçtiğimiz

© hafta Plan ve Bütçe Komisyonu'nda kabul edilen bir torba yasa kapsamında, Çinli bir elektrikli araba üreticisine dört yıllığına 100 bin araç gümrüksüz ithalat imtiyazı verilmesi kararı alınmıştır. Bu kararın TOGG ve Türkiye otomotiv sektörü üzerindeki olumsuz etkileri konusunda ciddi endişeler bulunmaktadır.

Bu bağlamda;

1. Geçtiğimiz hafta Plan ve Bütçe Komisyonu'nda kabul edilen torba yasa ile Çinli bir elektrikli araba üreticisine dört yıllığına 100 bin araç gümrüksüz ithalat yapma imtiyazı verilmesinin gerekçesi nedir?

2. Bu karar alınırken Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği'nden (TOBB) görüş alınmadığı iddiaları doğru mudur? Doğru ise, bu karar alınırken neden TOBB'dan görüş alınmamıştır?

TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat,2 Nolu Banko Oda: F214 Bakanlıklar/Ankara

Çinli bir elektrikli araç üreticisinin Türkiye'ye gümrüksüz olarak 100 bin araç ithal etmesine izin verilmesinin, TOGG'un rekabet gücü üzerinde yaratacağı olumsuz etkiler

• nasıl değerlendirilmiştir?

Çinli elektrikli araç üreticisinin, Türkiye'de üretim yapıp yurt dışına yaptığı ihracatın 9630'u kadarını tekrar gümrüksüz olarak ithal edebilmesi imtiyazı da verilmiştir. Bu imtiyazın TOGG ve diğer yerli üreticiler üzerindeki olası etkileri nelerdir?

Çinli elektrikli araç üreticisine verilen bu imtiyazların, Türkiye'nin vergi gelirleri üzerindeki etkisi nedir? 100 bin araç için tahmini vergi kaybı ne kadar olacaktır?

Bu kararın, Türkiye'deki elektrikli araç piyasasında fiyat rekabeti yaratacağı ve TOGG'un bu rekabette dezavantajlı hale geleceği iddialarına karşı Bakanlığınızın değerlendirmesi nedir?

Türkiye'nin otomotiv sektörünü ve özellikle yerli üretim TOGG'u korumak adına hangi önlemler alınmaktadır? Çinli araç üreticisine verilen bu imtiyazlarla ilgili olarak, yerli üretimin zarar görmemesi için ne gibi tedbirler düşünülmektedir?

Çinli bir otomotiv firması BYD'nin Türkiye'ye yatırım yapması kapsamında verilen. imtiyazlar, TOGG'un rekabet gücünü olumsuz etkileyecek midir? Bu imtiyazların yerli otomobil üretimine zarar vermemesi için hangi adımlar atılacaktır?

TOGG'un üretim kapasitesini artırmak ve yerli üretim oranını yükseltmek için Bakanlığınızın planları nelerdir? TOGG'un sürdürülebilirliği ve rekabet gücünün korunması için hangi destekler sağlanacaktır?

10- Çinli elektrikli araç üreticisine verilen imtiyazların, Türkiye'nin uzun vadeli sanayi ve teknoloji politikaları üzerindeki etkileri nasıl değerlendirilmektedir?

11- Çin'den neyin karşılığında böyle bir imtiyaz anlaşması yaptınız? Uygur Türklerinin haklarının ihlal edilmesi karşılığında böyle bir anlaşma yapıldığı iddiası doğru mudur?

---

**Kaynak gösterme:** Ömer Faruk Gergerlioğlu (DEM Parti, Kocaeli). “Çin menşeili bir araç üreticisine verilen imtiyaza ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/14427, 19 Temmuz 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-14427-cin-menseili-bir-arac-ureticisine-verilen-imtiyaza-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/772a17f9-20c0-41b3-8a2c-0190d9614b4b

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.