# Süt üreticilerinin yaşadığı mağduriyetin giderilmesi için yapılan çalışmalara ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/14433 - **Veren:** İzzet Akbulut (CHP, Burdur) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 24 Temmuz 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 40 gün sonra, 2 Eylül 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c5abbc34-bfc4-439f-b7b2-0190e91a2fc9 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-14433-sut-ureticilerinin-yasadigi-magduriyetin-giderilmesi-icin-yapilan-calismalara-iliskin > İzzet Akbulut (CHP), 24 Temmuz 2024 tarihinde 7/14433 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 40 gün sonra, 2 Eylül 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim. İzzet AKBULUT Burdur Milletvekili Çiğ süt fiyatlarındaki dalgalı seyir sebebiyle tarım sektöründe yaşanan sıkıntılar süt ve süt ürünlerine olan talebi azaltmıştır. Yaz mevsimi süt üretiminin düştüğü fakat süt ve süt ürünlerinin tüketiminin arttığı zamanlardır. Fakat bu yıl ekonominin seyrinden dolayı raf fiyatlarının yüksek seyretmesi sebebiyle süt ürünleri raflarda kalmıştır. Üretici alıcı bulamadığı çiğ sütünün elinde kalması endişesiyle sağmal ineklerini kesime göndermeye başlamış, ülkemiz et ve süt üretim halkası kopma noktasına gelmiştir. Bunlarla birlikte üreticiden süt toplayan şirketlerin stoklarının büyümesiyle 05/07/2024 tarihinde Yağlı ve yağsız süt tozu ihracatına uygulanan kısıtlama kaldırılmıştır. Bu uygulama süt piyasasında beklentileri arttırmış fakat hayvanların kesime gönderilmesine çok faydalı olamamıştır.. Daha şimdiden Burdur'da birçok üreticimizin sütü ellerinde kalmaktadır. Alım fiyatları ve kalite primleri geriye giderken, ödeme vadeleri uzamaya başlamış, süt ve süt ürünleri piyasalarındaki talep sıkışıklığı üreticiyi zor durumda bırakmıştır. Et ve Süt kurumu çiğ sütü alıp işleyerek süt tozu haline getirip ihracatında etkin bir rol oynarsa piyasada uzun vadeli bir rahatlama meydana gelecektir. i Bu bilgiler ışığında; iven 1. Çiğ süt üretiminde yeterince arz olmasına rağmen talep eksikliği yaşanmasından dolayı gebe düve ithalatı durdurulacak mı? 2. Et ve Süt Kurumu'nun Çiğ Süt işleyerek Süt Tozu üretmesi gündemde midir? 3. Sağmal İneklerin kesime gönderilmemesi için herhangi bir destek programı uygulanacak mıdır? 4. Sütü elinde kalan üreticinin mağduriyetini giderecek bir program uygulamaya konulacak mıdır? 5. Süt ve Süt ürünlerindeki talep sıkışıklığı konusunda bakanlığınızın bir çalışması bulunmakta mıdır? 6. Sürekli ertelenen Okul Sütü Projesi ve dar gelirli vatandaşlara süt ve süt ürünleri dağıtılması konusunda bir hazırlık yapılmakta mıdır? 7. Süt fiyatının komşu iller arasında bile ciddi farklılık gösteriyor olmasına karşın bakanlığınızın bir çalışması var mıdır? ## Bakanlığın cevabı Damızlık hayvan ithalatına, her türlü alt yapı yatırımını tamamlayan yetiştiricilerin, damızlık hayvan temini sürecini hızlandırarak daha kısa sürede üretime başlamalarını sağlamak amacıyla; Bakanlığımızca belirlenen sağlık ve teknik kriterler çerçevesinde yine Bakanlığımızca belirlenen ülkelerden sınırlı sayıda izin verilmektedir. Bu sayede, yeni kurulan veya kurulu kapasitesi artıran işletmelerin, en kısa sürede buzağı, et ve süt üretimine başlaması veya mevcut üretimlerini artırması sağlanmaktadır. Ayrıca, ithal edilen hayvanların iç ticarete konu olmasını engellemek amacıyla, damızlık hayvanların 2 yıl süreyle satışına izin verilmemektedir Bakanlığımızca, damızlık niteliği olan dişi hayvanlar ile gebe hayvanların kesimine izin verilmemektedir. Kesimhanelere getirilen/sevk edilen dişi hayvanlar, Bakanlığımızca kesimhanelerde görevlendirilen resmi veteriner hekim tarafında kesim öncesi muayene edilmekte ve damızlık değeri taşıdığı veya gebe olduğu tespit edilen hayvanların kesimine izin verilmemektedir. Et ve Süt Kurumu (ESK) süt piyasasını düzenleme faaliyetleri kapsamında, arz fazlası sütten üretilen yağsız süt tozlarını süt üreticisi birlik/kooperatiflerle sözleşme yaparak satın almaktadır. 2016 yılında başlayan regülasyon faaliyeti ile çiğ süt fiyatlarının düşmesi önlenmiş ve üreticilerin sütlerini Ulusal Süt Konseyi (USK) tarafından belirlenen referans fiyattan satması sağlanmıştır. 2024 yılında ihtiyaç olan illerde arz fazlası sütlerin değerlendirilerek fiyat istikrarının sağlanıp üreticilerin desteklenmesi amacıyla birlik ve kooperatif aracılığıyla ESK tarafından Haziran ayında regülasyon faaliyetlerine başlanılmış olup bu kapsamda çalışmalar devam etmektedir. Bu kapsamda arz fazlası sütler ESK aracılığı ile üretici örgütleri üzerinden toplatılarak süt tozuna çevirmekte ve üreticinin mağduriyeti giderilmektedir. Bu amaçla; 15 Haziran-23 Haziran 2024 tarihleri arasını kapsayan 9 günlük Kurban Bayramı tatili ve 26 Temmuz-30 Ağustos 2024 tarihlerinde çiğ süt için regülasyon programı uygulanmış/uygulanmaktadır. Ayrıca; kota ve kısıt olmaksızın süt tozu ihracatının serbest bırakılması yönünde karar alınmış ve süt tozu ihracat kotası serbest bırakılmıştır. Okul Sütü Programı, anasınıfı ve ilkokul çağındaki öğrencilere süt içme alışkanlığını kazandırmak, yeterli ve dengeli beslenmelerine katkıda bulunarak sağlıklı büyüme ve gelişmelerini sağlamak amacıyla, 2011- 2018 Eğitim-Öğretim yılları arasında 7 yıl başarıyla uygulanmıştır. Program eğitim öğretim yıllarının ikinci dönemlerinde haftada 3 gün uygulanmış olup program kapsamında her yıl yaklaşık 33 bin okulda 6 milyon öğrencimize, toplam 1 milyar 740 milyon kutu 200 ml, UHT yağlı, sade içme sütü dağıtılmıştır. Çiğ sütün tavsiye fiyatı Ulusal Süt Konseyince belirlenmekte ve ilan edilmektedir. Konseyin yapısında üretici, sanayici ve STK temsilcileri yer almaktadır. 19-21 Ocak 2024 tarihinde Ulusal Süt Çalıştayı düzenlenmiş olup çalıştayda tüm tarafların kabul edeceği 3 ayda bir maliyetin hesaplanması kararı alınmıştır. Ulusal Süt Konseyi (USK) tarafından, hesaplanan maliyete göre maliyete ilave belirli bir refah payı eklenerek tavsiye fiyatı açıklanmakta ve üçer aylık dönemler halinde çiğ süt tavsiye fiyatını maliyetler çerçevesinde yeniden değerlendirerek piyasa koşullarına göre güncelleneceği belirtilmiştir. • ) TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI İŞ gi Strateji Geliştirme Başkanlığı Mer USK 15.04.2024 tarihinde toplanarak 13,50 TL olan tavsiye fiyatını, 01.05.2024 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere üreticinin eline litre başına net geçecek şekilde (çiğ süt desteği primi hariç) 14,65 TL olarak belirlemiştir. 2023 yılında süt üreticilerimize ürettikleri yaklaşık 10 milyon ton çiğ süt için 4 milyar 700 milyon TL destek primi ödenmiştir. Maliyete esas 19 Hp süt yemi fiyatı 11,02 TL/kg olup açıklanan 14,65 TL/H fiyatına göre destek primi hariç değer eşitliği 1,33 olup üreticiyi koruyan düzeydedir. Sözleşmeli Üretim Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik kapsamında tip sözleşmeler (https://Www.tarimorman.gov.tr/HA YGEM/Link/55/Hayvansal-Üretim-Tip-Sözleşmeleri) yayımlanmış olup üreticiler veya ortağı/üyesi olduğu tarımsal amaçlı örgütler tarafından üretmiş olduğu sütlerle ilgili olarak sözleşme zorunluluğu gelmiştir. Söz konusu sözleşmelerde fiyat; e Ulusal Süt Konseyinin, Gıda ve Tarımsal Ürün Piyasaları İzleme ve Değerlendirme Komitesi'nin görüşünü alarak ilan ettiği tavsiye fiyatına göre, " Kaliteye, içeriğe ve miktara göre, " Pariteye göre, e" Pazarlıkla belirlenebilmektedir. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** İzzet Akbulut (CHP, Burdur). “Süt üreticilerinin yaşadığı mağduriyetin giderilmesi için yapılan çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/14433, 24 Temmuz 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-14433-sut-ureticilerinin-yasadigi-magduriyetin-giderilmesi-icin-yapilan-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c5abbc34-bfc4-439f-b7b2-0190e91a2fc9 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.