# 6 Şubat 2023 tarihli depremlerden etkilenen illerde yapımı devam eden TOKİ konutlarının denetimlerine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/14509
- **Veren:** Cem Avşar (DEVA Partisi, Tekirdağ)
- **Muhatap:** Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Murat Kurum)
- **Veriliş tarihi:** 26 Temmuz 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 84 gün sonra, 18 Ekim 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/072eae98-f222-422f-b4fb-0190f33d1dec
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-14509-6-subat-2023-tarihli-depremlerden-etkilenen-illerde-yapimi-devam-eden-toki-konutlarinin-de

> Cem Avşar (DEVA Partisi), 26 Temmuz 2024 tarihinde 7/14509 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 84 gün sonra, 18 Ekim 2024).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Sayın Murat Kurum tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

E AVŞAR

6 Şubat Kahramanmaraş depremlerinde 11 ilimizde yıkım yaşanmış ve 14 milyon insanımız etkilenmiştir. Resmi kayıtlara göre 93 bini aşkın vatandaşımız hayatını kaybetmiş ve 104 milyar dolar civarında zarar meydana gelmiştir. 850 bin konut, işyeri, ahır ve müştemilat gibi yapılar hasar görmüştür.

Üzerinden geçen 17 aylık sürede resmi açıklamalara göre 76 bin konutun yapıldığı, yıl sonuna kadar en az 200 bin konutun teslim edileceği ve 2025 yılı sonuna kadar da tüm deprem bölgesinde konut yapımının tamamlanacağı ifade edilmektedir.

Bu kapsamda deprem bölgesinde 2 bine yakın şantiyede 153 bin işçinin çalıştığı belirtilmiştir.

Geçtiğimiz günlerde yazılı ve görsel basına yansıyan ve kamuoyunda çokça tartışılan Hatay Samandağ'da yapımı süren TOKİ (Toplu konut İdaresi) konutlarının hatalı şekilde yapıldığı, çürük ve depreme dayanıksız olduğu iddiaları gündeme geldi. 6 Şubat felaketini yaşayan:bölge halkı, çürük konutlara karşı eylem yapıp "Biz bir daha sesimizi duyan var mı diye bağırmak istemiyoruz" dedi.

Bu durum üzerine TOKİ tarafından yapılan açıklamada hatanın tespit edildiği, yüklehiçi firma i hakkında işlem başlatıldığı ve konutlardaki eksikliklerin giderildiği ileri sürüldü. 7 TOKİ web sitesi üzerinde "Hatalı imalatların tekrarlanmaması için beton. santralinin reçetesinde, yer alan malzemeler ve reçete oranları hakkında da gerekli önlemler alınmıştır. Yine söz konusu: . hatalı imalatı gerçekleştiren yüklenici firma ve müşavir firma hakkında tahkikat başlatılmıştır." şeklinde açıklamada bulunmuştur.

Adres: Halkla İlişkiler Binası 3.Kat B-3312 TBMM-ANKARA .

İLroj Yerel Yönetimler ve Şehircilik Politikaları Başkanı

Bu bağlamda;

1. Resmi açıklamalara göre yapım süreci devam eden 2 bin şantiye de planlı denetimler yapılmakta mıdır? Söz konusu denetimler TOKİ Başkanlığının ilgili teknik personeli tarafından mı, yoksa özel denetim firmaları marifetiyle mi yapılmaktadır? Şayet denetimler, özel denetim firmaları tarafından yapılıyorsa bu firmalar nasıl belirlenmekte ve iş süreçlerinin kontrolü nasıl sağlanmaktadır?

2. Deprem bölgesinde kaç denetim ekibi bulunmaktadır? Bu ekipler yeterli teknik personele, araç-gereç ve ekipmana sahip midir? Söz konusu ekiplerin çalışma prosedürü nedir? Denetim sıklığı nedir? Denetim raporları hazırlanmakta mıdır? Konutların sağlamlığı ve güvenilirliği açısından kamuoyunu rahatlatmak üzere bu raporları halkın erişimine açmayı düşünüyor musunuz?

3. Söz konusu olayda yaşandığı gibi tarafınızca başka fen ve sanat kurallarına uygun olmayan kusurlu üretilmiş ve imalat hatası olan konut tespiti yapılmış mıdır? Bu hususta gerekli cezai ve idari yaptırımlar uygulanmış mıdır?

Adres: Halkla İlişkiler Binası 3.Kat B-312 TBMM-ANKARA

## Bakanlığın cevabı

Milletvekillerimiz tarafından şahsıma yöneltilen ve ilişik listede; TBMM Esas numaraları ve konuları belirtilen yazılı soru önergeleri incelenmiş olup, söz konusu önergelerde yer alan hususlara ilişkin cevaplarımız ekte sunulmuştur.

Bilgilerinizi ve gereğini arz ederim.

-Dosya (1 Takım)

Mustafa Kemal Mahallesi Eskişehir Devlet Yolu (Dumlupınar Bulvarı) 9. km. No: 278 Çankaya / Ankara İrtibat:Haydar DEMİRER Tel: 410 14 57

714459İ SAYIN CEM AVŞAR'IN TBMM 7/14509 ESAS SAYILI

YAZILISORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLARI

SORULAR

6 Şubat Kahramanmaraş depremlerinde 11 ilimizde yıkım yaşanmış ve 14 milyon insanımız etkilenmiştir. Resmi kayıtlara göre 53 bini aşkın vatandaşımız hayatını kaybetmiş ve 104 milyar dolar civarında zarar meydana gelmiştir. 850 bin konut, işyeri, ahır ve müştemilat gibi yapılar hasar görmüştür.

Üzerinden geçen 17 aylık sürede resmi açıklamalara göre 76 bin konutun yapıldığı,.yılsonuna kadar en az 200 bin konutun teslim edileceği ve 2025 yılı sonuna kadar:da tüm deprem bölgesinde konut yapımının tamamlanacağı ifade edilmektedir.

Bu kapsamda deprem bölgesinde 2 bine yakın şantiyede 153 bin işçinin çalıştığı belirtilmiştir. . - Geçtiğimiz günlerde yazılı ve görsel basına yansıyan ve kamuoyunda çokça tartışılan Hatay Samandağ'da yapımı süren TOKİ (Toplu konut İdaresi) konutlarının hatalı şekilde yapıldığı, çürük ve depreme dayanıksız olduğu iddiaları gündeme geldi. 6 Şubat felaketini yaşayan-bölge halkı, çürük konutlara karşı eylem yapıp "Biz bir daha sesimizi duyan var mı diye bağırmak istemiyoruz" dedi.

Bu durum üzerine TOKİ tarafından yapılan açıklamada hatanın tespit edildiği, yüklenici firma hakkında işlem başlatıldığı ve konutlardaki eksikliklerin giderildiği ileri sürüldü.

TOKİ web sitesi üzerinde "Hatalı imalatların tekrarlanmaması için beton santralinin reçetesinde yer alan malzemeler ve reçete oranları hakkında da gerekli önlemler alınmıştır. Yine söz konusu hatalı imalatı gerçekleştiren yüklenici firma ve müşavir firma hakkında tahkikat başlatılmıştır.", şeklinde açıklamada bulunmuştur.

Bu bağlamda;

I-Resmi açıklamalara göre yapım süreci devam eden 2 bin şantiye de planlı denetimler yapılmakta mıdır? Söz konusu denetimler TOKİ Başkanlığının ilgili teknik personeli tarafından mı, yoksa özel denetim firmaları marifetiyle mi yapılmaktadır? Şayet denetimler, özel denetim firmaları tarafından yapılıyorsa bu firmalar nasıl belirlenmekte ve iş süreçlerinin kontrolü nasıl sağlanmaktadır?

2-Deprem bölgesinde kaç denetim ekibi bulunmaktadır? Bu ekipler yeterli teknik personele, araç-gereç ve ekipmana sahip midir? Söz konusu ekiplerin çalışma prosedürü nedir? Denetim sıklığı nedir? Denetim raporları hazırlanmakta mıdır? Konutların sağlamlığı ve güvenilirliği açısından kamuoyunu rahatlatmak üzere bu raporları halkın erişimine açmayı düşünüyor musunuz?

3-Söz konusu olayda yaşandığı gibi tarafınızca başka fen ve sanat kurallarına uygun olmayan kusurlu üretilmiş ve imalat hatası olan konut tespiti yapılmış mıdır? Bu hususta gerekli cezai ve idari yaptırımlar uygulanmış mıdır?

CEVAP

1,2-İnşaatların yapım aşamasında etkin bir denetim sistemi uygulanmakta, nitelikli ve yetkin uzman personelin çalıştığı müşavirlik kontrol sistemi ile inşaatların yapım süreci denetim atında tutulmaktadır. Ayruca, hem müşavirleri hem de inşaat sürecini kontrol eden TOKİ mühendislerinden oluşan ikinci bir kontrol sistemi ile de uygulama aşamaları denetlenmektedir.

İş bazında işin kapasitesine göre denetim ekibi oluşturulmakta olup, denetimler yüklenici firmaların avan veya uygulama projelerinin ilgili mevzuata göre incelenmesi; uygulama projesi ve hesaplarının kontrol edilmesi, yapıların, ruhsat ve ekleri ile yüklenici ile idare arasındaki sözleşmeye ve mevzuata uygun olarak yapılmasının denetlenmesi, yapım işlerinde kullanılan malzemeler ile imalatın, sözleşme, proje, teknik şartname ve standartlara uygunluğunun kontrol edilmesi ve sonuçlarının belgelendirilmesi, malzemeler ve imalatla ilgili deneylerin yapılması, işyerinde çalışmaların iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına göre düzenlenmesi gereken iş sağlığı ve iş güvenliği planına uygun olarak yapıldığının kontrol edilmesi ve gerekli tedbirlerin alınması için yapı yüklenicilerini yazılı olarak uyarmak, zemin imalatlarını zemin etüt raporlarına göre yaptırmak danışman firmaların yükümlülüğündedir.

3-Yapım çalışmaları sürecinde uzman personelin tespit ettiği eksikli/kusurlu imalatlar olduğunda . fen ve sanat kurallarına uygun olarak eksikler giderilmekte, tekrar etmemesi kapsamında gerekli önlemler İdaremizce (TOKİ) alınmaktadır.

Ayrıca, Toplu Konut İdaresi (TOKİ) tarafından yapımı gerçekleştirilen konutlarda deprem sebebiyle yıkıma bağlı can kaybı yaşanmamış olup, TOKİ projelerindeki yapım tekniği, malzeme kullanımı, inşaat sürecindeki etkin kontrollük ve denetim ile İdarenin sahip olduğu kurumsal . tecrübe ve bilgi birikimi, yeni inşa edilecek projelerin de sağlamlığı ve güvenilirliği açısından önem arz etmektedir.

---

**Kaynak gösterme:** Cem Avşar (DEVA Partisi, Tekirdağ). “6 Şubat 2023 tarihli depremlerden etkilenen illerde yapımı devam eden TOKİ konutlarının denetimlerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/14509, 26 Temmuz 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-14509-6-subat-2023-tarihli-depremlerden-etkilenen-illerde-yapimi-devam-eden-toki-konutlarinin-de (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/072eae98-f222-422f-b4fb-0190f33d1dec

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
