# 2003-2023 yılları arasında kuruyan sulak alanlara ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/14510
- **Veren:** Rahmi Aşkın Türeli (CHP, İzmir)
- **Muhatap:** Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Murat Kurum)
- **Veriliş tarihi:** 29 Temmuz 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 37 gün sonra, 4 Eylül 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/02550f17-c541-47a7-9508-0190fd5ba9d7
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-14510-2003-2023-yillari-arasinda-kuruyan-sulak-alanlara-iliskin

> Rahmi Aşkın Türeli (CHP), 29 Temmuz 2024 tarihinde 7/14510 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 37 gün sonra, 4 Eylül 2024).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Çevre ve Şehircilik Bakanı Sayın Murat Kurum tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

ANNE

Rahmi Aşkın TÜRELİ İzmir Milletvekili

8/12834 sayılı yazılı soru önergeme süresi içinde cevap verilmediği için önergemi yeniliyorum.

Uluslararası bilimsel araştırmalar, ülkemizde son 60-70 yılda yaklaşık 2 milyon hektar sulak alanın kuruduğunu göstermektedir. Nitekim bu alanda hazırlanan uluslararası raporlarda ülkemizde son yıllarda yok olan sulak alan miktarının hızla arttığı, kuruyan sulak alan miktarının Marmara Denizi'nden daha büyük bir alana ulaştığı vurgulanmaktadır. Bunun yanı sıra bu sulak alanlarda yaşamlarını sürdüren binlerce hayvan türünün de nesli tükenmiştir. Bu duruma sebep olarak, tarımsal amaçlarla sulak alanların kurutulması, yeraltı su rezervlerinin yok edilmesi, yanlış enerji politikaları nedeniyle barajlar ile nehirlerin önünün kesilmesi ve sayıları binleri bulan nehir tipi hidroelektrik santraller (HES) ile derelerin kurutulması gibi nedenler gösterilmektedir.

Bu bilgiler ışığında;

1. Sulak alanların yok olması neden durdurulamamaktadır?

2. 2003-2023 döneminde yıllar itibarıyla kaç hektar sulak alan kurumuştur?

3. 2003-2023 döneminde kuruyan sulak alanların bölgeleri, yüzölçümleri ve isimleri itibarıyla dağılımı nasıldır?

4. 2003-2023 döneminde HES veya baraj yapımı nedeniyle kuruyan sulak alan miktarı ne kadardır?

5. 2003-2023 döneminde tarım alanı açılması için kurutulan sulak alan miktarı ne kadardır?

6. 2003-2023 döneminde kuruyan sulak alanlarda yaşamlarını sürdüren hangi hayvan türlerinin nesli tükenmiştir?

7. Nesli tükenen hayvan türleri arasında endemik olanlar bulunmakta mıdır?

8. 2003-2023 döneminde kuruyan sulak alanlarda nesli tükenen bitki türleri var mıdır?

9. Nesli tükenen bitki türleri arasında endemik olanlar bulunmakta mıdır?

10. Ülkemizde bulunan sulak alanların korunmasına yönelik olarak Bakanlığınızca bir çalışma yapılmakta mıdır? Çalışma varsa hangi unsurları içermekte olup, ulaşılan sonuçlar nelerdir?

11. Ülkemizde kuruyan sulak alanlarının rehabilite edilerek eski haline getirilmesi amacıyla yürütülen çalışmalar var mıdır? Varsa ulaşılan sonuçlar nelerdir?

## Bakanlığın cevabı

İLİŞKİN SORULAR VE CEVABI

SORULAR

Uluslararası bilimsel araştırmalar, ülkemizde son 60-70 yılda yaklaşık 2 milyon hektar sulak alanın kuruduğunu göstermektedir. Nitekim bu alanda hazırlanan uluslararası raporlarda ülkemizde son yıllarda yok olan sulak alan miktarının hızla arttığı, kuruyan sulak alan miktarının Marmara Denizi'nden daha büyük bir alana ulaştığı vurgulanmaktadır. Bunun yanı sıra bu sulak alanlarda yaşamlarını sürdüren binlerce hayvan türünün de nesli tükenmiştir. Bu duruma sebep olarak, tarımsal amaçlarla sulak alanların kurutulması, yeraltı su rezervlerinin yok edilmesi, yanlış enerji politikaları nedeniyle barajlar ile nehirlerin önünün kesilmesi ve sayıları binleri bulan nehir tipi hidroelektrik santraller (HES) ile derelerin kurutulması gibi nedenler gösterilmektedir.

Bu bilgiler ışığında;

1. Sulak alanların yok olması neden durdurulamamaktadır?

2) 2003-2023 döneminde yıllar itibarıyla kaç hektar sulak alan kurumuştur?

3) 2003-2023 döneminde kuruyan sulak alanların bölgeleri, yüzölçümleri ve isimleri itibarıyla dağılımı nasıldır?

4) 2003-2023 döneminde HES veya baraj yapımı nedeniyle kuruyan sulak alan miktarı ne kadardır?

5) 2003-2023 döneminde tarım alanı açılması için kurutulan sulak alan miktarı ne kadardır?

6) 2003-2023 döneminde kuruyan sulak alanlarda yaşamlarını sürdüren hangi hayvan türlerinin nesli tükenmiştir?

7) Nesli tükenen hayvan türleri arasında endemik olanlar bulunmakta mıdır?

8) 2003-2023 döneminde kuruyan sulak alanlarda nesli tükenen bitki türleri var mıdır?

9) Nesli tükenen bitki türleri arasında endemik olanlar bulunmakta mıdır?

10) Ülkemizde bulunan sulak alanların korunmasına yönelik olarak Bakanlığınızca bir çalışma yapılmakta mıdır? Çalışma varsa hangi unsurları içermekte olup, ulaşılan sonuçlar nelerdir?

11) Ülkemizde kuruyan sulak alanlarının rehabilite edilerek eski haline getirilmesi amacıyla yürütülen çalışmalar var mıdır? Varsa ulaşılan sonuçlar nelerdir?

CEVAP

Önergede yer alan hususlarla ilgili olarak Tarım ve Orman Bakanlığı'ndan bilgi alınmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.

---

**Kaynak gösterme:** Rahmi Aşkın Türeli (CHP, İzmir). “2003-2023 yılları arasında kuruyan sulak alanlara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/14510, 29 Temmuz 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-14510-2003-2023-yillari-arasinda-kuruyan-sulak-alanlara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/02550f17-c541-47a7-9508-0190fd5ba9d7

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.