# 2021'den bu yana belediyelerin SGK'ya olan borçları karşılığında Hazineye devrettikleri taşınmazlara ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/14610
- **Veren:** Faik Öztrak (CHP, Tekirdağ)
- **Muhatap:** Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (Vedat Işıkhan)
- **Veriliş tarihi:** 31 Temmuz 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 105 gün sonra, 13 Kasım 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/eaaa2130-7ed4-4358-92b0-019108613a90
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-14610-2021-den-bu-yana-belediyelerin-sgk-ya-olan-borclari-karsiliginda-hazineye-devrettikleri-ta

> Faik Öztrak (CHP), 31 Temmuz 2024 tarihinde 7/14610 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 105 gün sonra, 13 Kasım 2024).

## Önerge metni

Aşağıda ifade edilen sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Sayın Vedat

Işıkhan tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Saygılarımla. ekirdd8 Milletvekil

Son dönemde yerel yönetimlerin ve bağlı kuruluşlarının Sosyal Güvenlik Kurumu'na

(SGK) olan prim borçları hızla artmıştır.

Sayıştay'ın 2021 Yılı SGK Denetim Raporu incelendiğinde, Kurum'un belediyelerden, bağlı kuruluşlarından ve belediye şirketlerinden tahsil edemediği alacakların son dönemde hızla arttığı görülmektedir.

Tablo: Yıllar İtibariyle SGK'nın Belediyelerden Tahsil Edemediği Alacaklar

Milyon TL ie . Bağlı Belediye ij Birikimli Dönem Belediyeler Kuruluşlar Şirketleri Toplam Toplam 2015 739,8 3.4 57.8 801,0 801,0 2016 695,2 5,6 63,1 763,9 1.564,9 2017 665,7 3,5 95,9 765.2 2.330,1 2018 797.3 10.5 837,9 1.645.7 3.975,8 2019 1.326,.2 45,6 2.365,3 3.737,1 7.712.8 2020 1.395,3 494 3.670,8 5.115,5 12.8728,4 2021 1.014.3 52,7 5.292,7 6.359.7 19.188,1

Kaynak: Sayıştay

Yine Sayıştay'ın 2022 Yılı SGK Denetim Raporundaki verilere göre bu artış hız kesmeden devam etmiş, belediyelerin SGK*ya olan borçları 2022 yılı Kasım ayı itibariyle 38,7 milyar TL?ye kadar ulaşmıştır. Nitekim mezkur raporda Sayıştay, prim borçları, idari ceza ve gecikme zamlarıyla birlikte değerlendirildiğinde, bu durumun "Kurum gelirlerinde önemli bir aşınma meydana getirdiğine " dikkat çekmektedir.

Diğer taraftan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı tarafından yapılan 25 Temmuz 2024 tarihli açıklamada ise Türkiye genelinde belediyelerin SGK'ya olan toplam prim borcunun 96 milyar liraya ulaştığı ifade edilmiştir.

Sayıştay (o raporlarındaki (Ooveriler (Öve o yetkililerin (açıklamaları (o birlikte değerlendirildiğinde; son 2,5 yılda belediyelerin SGK"'ya olan borçlarının 19 milyar liradan 96 milyar liraya çıkarak beşe katlanmasına ve Sayıştay raporlarında bu duruma dikkat çekilmesine rağmen, Kurum'un bu alacakların tahsili için gereken gayreti göstermediği anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan son sönemde SGK'nın Belediyelerden prim alacakları karşılığında, satılması nakde çevrilmesi imkansız bazı Belediye gayrimenkullerinin Maliye Hazinesi'ne devredilmesi suretiyle, hükümete yakın belediyelerin borcunu görünürde düşüren vitrin düzeltmeye matuf işlemler yapıldığı da dikkat çekmektedir.

Örneğin;

2019 yılında, Aliağa Belediyesi'nin, belediye şirketlerinin vergi ve sigorta borçları karşılığında, belediyeye ait olan ve aralarında imar durumu "cami", "dini tesis" ve "okul" olan gayrimenkullerin de bulunduğu, toplam 59 adet gayrimenkulü Hazine'ye ve Sosyal Güvenlik

Kurumu'na devrettiği,

2023 yılında, Bayrampaşa Belediyesi'nin 90,8 milyon TL'lik vergi borcuna karşılık ilçedeki Kocatepe Ulu Cami ve Ulubatlı Hasan Camilerinin arsasını Maliye Hazinesi'ne devrettiği,

Aynı yıl Sancaktepe Belediyesi'nin belediye iştiraki SAFAŞ'ın vergi ve SGK'ya olan prim borçlarına karşılık tahsis yoluyla tamamı eğitim tesisine ayrılmış arazileri devrettiği,

2024 yılında Kayseri Büyükşehir Belediyesi'nin prim borçları nedeniyle 51 dönümlük küçük sanayi sitesi arsasını SGK*ya; ayrıca vergi borçları nedeniyle iki cami arsasını, DSİ Hizmet binasının bahçesini, üzerinde okul bulunan bir okul arsasını ve üzerinde kongre merkezinin bulunduğu bir arsayı Maliye Hazinesine devrettiği kamuoyuna yansımıştır. İLbio

Bu çerçevede;

1. 2021 yılından bu güne kadar, Belediyelerin SGK*ya olan prim ve prime bağlı borçlarına karşılık Maliye Hazinesine veya SGK'ya devrettikleri; imar durumu ve arkeolojik sit alanı" olarak görülen arsaların, belediyeler itibariyle, tek tek TL cinsinden değeri ve metrekare büyüklüğü nedir?

2. Son iki buçuk yılda Belediyelerin SGK*ya olan borçları karşılığında Maliye Hazinesine veya SGK'ya devrettikleri ve fiili kullanımı, "okul", "cami" ya da "ibadethane" olarak görülen gayrimenkullerin belediyeler itibariyle listesi ve tutarı nedir?

3. Son iki buçuk yılda SGK'nın elindeki gayrimenkullerin sayısı, metrekare olarak büyüklüğü ve TL cinsinden değeri nereden nereye gelmiştir?

4. SGK'nın Belediyelerden alacaklarının son iki buçuk yılda beşe katlanması karşısında, Sayıştay tarafından uyarılmalarına rağmen, herhangi bir önlem almayan SGK yöneticileri hakkında hangi işlemler yapılmıştır?

## Bakanlığın cevabı

İlgi (o : 08.08.2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1472918 sayılı yazınız.

İlgi yazınız ile Tekirdağ Milletvekili Sayın Faik ÖZTRAK tarafından yöneltilen 7/14610 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.

"Sosyal Güvenlik Kurumuna prim ve prime ilişkin borcu olanlara borç ödemelerinde kolaylıklar sağlanmak amacıyla 2014 yılında 6552 sayılı Kanun, 2016 yılında 6736 sayılı Kanun, 2017 yılında 7020 sayılı Kanun, 2018 yılında 7143 sayılı Kanun ve 2020 yılında 7256 sayılı Kanun, 2021 yılında 7326 ve 2023 yılında 7440 sayılı Kanun olmak üzere 7 adet yapılandırma kanunu çıkarılarak borçları yapılandırılmıştır.

5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında sigortalı olanlar yönünden yapılandırma kapsamı dışında bulunan alacaklar ise; 3779 sayılı Kanun gereği, her ay genel bütçe vergi gelirleri tahsilat toplamı üzerinden ayrılacak paylarından kesilerek Sosyal Güvenlik Kurumu hesaplarına aktarılması için aylık olarak ilgisine göre Muhasebat Genel Müdürlüğü veya İller Bankasından kesinti yapılmak suretiyle tahsil edilmektedir.

Yapılandırılan borçların ödemeleri düzenli olarak devam ettiği ve dolayısıyla yapılandırma işlemleri bozulmadığı sürece, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından daha önceden haczedilen malların satışı söz konusu yapılandırma kanunları gereğince engellendiğinden dolayı herhangi bir satış işlemi yapılamamaktadır. Yapılandırma işlemi bozulan borçlular ise 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 48. maddesine istinaden tecil talebinde bulunmaktadır. Dolayısıyla gerek yapılandırma devam ederken gerekse yapılandırma bozulduktan sonra 6183 sayılı Kanunun 48. maddesine istinaden borçlarının tecil edilmesi halinde icra yoluyla satış işlemleri yapılamamaktadır.

Öte yandan COVID dönemi boyunca zamanaşımı dikkate alınmak suretiyle icra takip işlemi durdurulmuştur.

Ayrıca, yapılandırmada olmayan (yapılandırması bozulmuş veya hiç yapılandırılmamış) ve tecil edilmemiş alacaklardan icraya intikal edenlerin icra takip işlemlerine 6183 sayılı Kanun kapsamında devam edilmektedir.

Diğer taraftan, "okul/kreş/eğitim kurumu", "ibadethane/dini tesis/cami alanı" ya da 'doğal arkeolojik sit alanı' olarak görülen arsaların imar durumlarına sahip hiçbir taşınmaz prim borçlarına karşılık Sosyal Güvenlik Kurumunca satın alınmamıştır. Aynı şekilde, fiili kullanımdaki okul, cami ya da ibadethane olan hiçbir taşınmaz da prim borçlarına karşılık Sosyal Güvenlik Kurumunca satın alınmamıştır. "

Çankaya / ANKARA Tel: (0312) 296 71 68 Telefan: (219) 904 An nn

---

**Kaynak gösterme:** Faik Öztrak (CHP, Tekirdağ). “2021'den bu yana belediyelerin SGK'ya olan borçları karşılığında Hazineye devrettikleri taşınmazlara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/14610, 31 Temmuz 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-14610-2021-den-bu-yana-belediyelerin-sgk-ya-olan-borclari-karsiliginda-hazineye-devrettikleri-ta (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/eaaa2130-7ed4-4358-92b0-019108613a90

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.