# Niğde Belediyesince toplu şekilde köpek öldürüldüğü iddiasına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/15047 - **Veren:** İbrahim Akın (DEM Parti, İzmir) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 7 Ağustos 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 47 gün sonra, 23 Eylül 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e1b1a390-f8d8-4150-a7b7-01913209a3ec - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-15047-nigde-belediyesince-toplu-sekilde-kopek-olduruldugu-iddiasina-iliskin > İbrahim Akın (DEM Parti), 7 Ağustos 2024 tarihinde 7/15047 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 47 gün sonra, 23 Eylül 2024). ## Önerge metni © TENM a, HALKLARIN ESİTLİK VE DEHOKRASİ PARTİSİ GRUP BAŞKANLIĞI Aşağıdaki soruların Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzüğün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. İbrahim AKIN İzmir Milletvekili Kamuoyundaki tüm tepkilere ve yapılacak düzenlemenin hayvan katliamına yol açacağı yönündeki tüm uyarılara karşın 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanununda yapılan değişiklikler, TBMM'den geçirilmiş ve yasadaki değişiklik 2 Ağustos 2024 tarihli Resmi Gazetede yayımlanmasının ardından yürürlüğe girmiştir. 6 Ağustos 2024 tarihinde ulusal basına yansıyan haberlerde, Niğde Belediyesinin geçici hayvan bakımevinde çok sayıda sokak köpeğinin enjeksiyon yöntemiyle öldürülüp toplu mezarlara gömüldüğü bilgisi yer almıştır. Niğde Belediyesinden yapılan açıklamada da toplu mezara sokak köpeklerinin gömüldüğü bilgisini doğrulayan bilgiler paylaşılmış, söz konusu öldürme işleminin kanuna ve vicdana uygun olduğu ileri sürülmüştür. Bölgede bulunan hayvan hakları gönüllülerinin gözlemlerini paylaşırken "hayvan mezarlığı? tabelası bulunan Niğkum Bölgesi'ndeki hayvan mezarlığı alanına her gün gidip geldiklerini ve buraya her gün yeni hayvanların atıldığını, üstlerine en az bir toprak atıldığını, daha önce atılanların çürüdüğünü ve ağır bir koku ve sinek yoğunluğu gözlediklerini bildirmişlerdir. Barınağa düzenli olarak ziyaretlerine devam ettiklerini ve bu süreçte köpeklerin sayısında hızlı bir azalma olduğunu belirtmektedirler. Tahminen bin kadar köpek barındırabilecek büyüklükte ve donanımda bir yer olmasına rağmen barınaktaki köpek sayısının 20-30'u geçmediği ifade edilmiştir. Bu öldürme işleminin yaklaşık 7 aydır yapıldığı yönündeki iddiaların da isminin gizli tutulmasını isteyen barınak çalışanı tarafından dile getirildiği kaydedilmiştir. Aynı basın haberlerinde, bir bacağı olmayan ve bölgedeki gönüllüler tarafından bakımı yapılmakta olan ve birkaç gün öncesine kadar yaşadığı bilinen bir köpeğin cansız bedeninin de belediyenin açtığı toplu mezarda bulunduğu bilgisi yer almaktadır. Tüm bu iddialar üzerine Niğde Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusu yapıldığı da basına yansıyan haberler arasındadır. "1soy-5199 Sayılı kanunun "Hayvanlarla İlgili Yasaklar" başlıklı 14 (a) Maddesinde "Hayvanlara kasıtlı olarak kötü davranmak, dövmek, aç ve susuz bırakmak, aşırı soğuğa ve sıcağa maruz bırakmak, bakımlarını ihmal etmek, fiziksel ve psikolojik acı çektirmek." yasaklanmış bir eylem olarak yer almaktadır. Aynı kanunun "Hayvanların Ötanazisi" başlıklı 13. maddesinin birinci fıkrasında ise "Bakımevine alınan köpeklerden; insan ve hayvanların hayatı ve sağlığı için tehlike teşkil eden ve olumsuz davranışları kontrol edilemeyen, bulaşıcı veya tedavi edilemeyen hastalığı bulunan ya da sahiplenilmesi yasak olanlara 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 9 uncu maddesinin üçüncü fikrasında belirtilen tedbir uygulanır." hükmü yer almaktadır. Tüm bu bilgiler ışığında; 1. Niğde Belediyesinin yetki alanında son 7 ayda öldürülmüş olan sokak hayvanı sayısı kaçtır? 2. Niğde Belediyesi tarafından "Hayvan Mezarlığı? adı verilen bölgede açılmış olan toplu mezarlarda kaç hayvan ölüsü bulunmaktadır? 3. Niğde Belediyesi geçici hayvan bakımevinin kapasitesi ne kadardır? 4. Niğde Belediyesi geçici hayvan bakımevinde halen kaç sokak köpeği bulunmaktadır? 5. Sokak köpeklerinin öldürüldüğü Niğde Belediyesi tarafından kabul edildiğine göre, Belediye tarafından toplam kaç sokak köpeği öldürülmüştür? 6. Niğde Belediyesi tarafından öldürülen sokak köpeklerinin öldürülme gerekçeleri nelerdir? Bu hayvanlarla ilgili tutulmuş bilimsel ve idari kayıtlar mevcut mudur? Mevcutsa bu kayıtlar kamuoyu ile paylaşılacak mıdır? 7. Niğde Belediyesi geçici hayvan bakımevinin ruhsatı var mıdır? 8. Hayvan mezarlığına gömülen hayvanların ölüm nedeninin anlaşılması için nekropsiye gönderilmesi yönünde bir talimat verecek misiniz? 9. Niğde'deki hayvan katliamı ile ilgili olarak 5199 sayılı yasanın yasakladığı fiilin işlenmiş olması nedeniyle ilgililer hakkında adli ve idari soruşturma yapılması için girişimde bulunacak mısınız? ## Bakanlığın cevabı Hayvanlara verilen değer kapsamında onların refahını gözeten ilk yasal düzenleme olan 5199 sayılı "Hayvanları Koruma Kanunu" 2004 yılında kabul edilmiştir. Yaşanan ve gelişen süreç içerisinde 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'nda değişiklik öngören 7527 sayılı "Hayvanları Koruma Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" 02.08.2024 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Kanun değişikliği ile; İnsan, hayvan ve çevre sağlığının bütüncül olarak gözetilmesi amaçlanmıştır. "e Sahipli ve sahipsiz hayvan tanımları netleştirilmiş, sahipsiz köpeklerin belediyelerce hayvan bakımevlerine alınarak rehabilite edilmesi ve sahiplendirilmesi öngörülmüştür. Amaç; başıboş hayvanların hayvan bakımevlerine alınması ve rehabilite edilerek sahiplendirilmesi ile hem hayvanlara daha iyi yaşam şartlarının sağlanması; hem de başıboş köpeklerin sokaklarda kontrolsüz üremesi ve insan-hayvan çatışmasının engellenmesidir. e Sahipli ve sahipsiz tüm hayvanların kayıt altına alınmasına yönelik hükümlere yer verilmiştir. Böylece tüm hayvanların takibi sağlanarak sahipli hayvanların sokağa terk edilmelerinin önüne geçilmesi amaçlanmış ve bu maksatla hayvanını sokağa terk edenlere uygulanacak idari yaptırım hayvan başına 60.000 TLye yükseltilmiştir. Sahipsiz veya güçten düşmüş hayvanların en hızlı şekilde yerel yönetimlerce kurulan hayvan bakımevlerine götürülecektir. Bakanlığımız veri sistemine kaydedilen ve rehabilite edilen bu köpekler, sahiplendirilinceye kadar hayvan bakımevlerinde barındırılacaktır. Kanun değişikliğinde, köpeklerden insan ve hayvanların hayatı ve sağlığı için tehlike teşkil eden ve olumsuz davranışları kontrol edilemeyen, bulaşıcı veya tedavi edilemeyen hastalığı bulunanlara Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'nun ilgili hükümlerinin uygulanması gerektiği belirtilmiştir. Ülkemizin 2003 yılında kabul ettiği Ev Hayvanlarının Korunmasına Dair Avrupa Sözleşmesi kapsamında belirtilen sahipsiz hayvan popülasyonunun kontrol altına alınması işlemleri için yerel yönetimler yetkilendirilmiştir. Bu düzenlemeler ile insan, hayvan ve çevre sağlığının korunması amaçlanmıştır. Büyükşehir belediyeleri, il belediyeleri ve nüfusu yirmi beş bini aşan belediyeler 31.12.2028 tarihine kadar hayvan bakımevlerini kurmakla ve mevcut bakımevlerinin koşullarını iyileştirmekle yükümlü kılınmıştır. Yerel yönetimlerin hayvan bakımevleri kurmak da dahil sahipsiz hayvanlara ilişkin iş ve işlemlerini yürütmelerinde gerekli kaynağı ayırmaları ve bu kaynağı belirtilen amaçla kullanmaları için hükümler yer almıştır. Bakanlığımızca yayımlanan 2013/8 ve 2013/16 sayılı "Geçici Hayvan Bakımevi Yapımı İle İlgili Ödenek Tahsisi Hakkında" Genelgeler kapsamında hayvan bakımevi yapımı için 63 ilde 118 yerel yönetime mali destek sağlanmıştır. 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'nun 19'uncu maddesi ve Bakanlığımızca yayımlanan 20173 sayılı "Sokak Hayvanlarının Kısırlaştırılması ile İlgili Ödenek Tahsisi" Genelgesi kapsamında sahipsiz hayvanları kısırlaştırarak mikroçip, kulak küpesi numarası ve fotoğrafı ile Bakanlığımız veri tabanına (HA YBİS) kaydeden yerel yönetimlere 2023 yılında 28.952.100 TL mali destek sağlanmıştır. TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı 2024 yılında sahipsiz hayvanların kısırlaştırılmasının desteklenmesi maksadıyla 45 milyon TL ödenek ayrılmıştır. Söz konusu hayvan bakımevine son 7 ayda getirilen hayvanlardan 169 adet hayvanın trafik kazaları, enfeksiyonlar, komplikasyonlar, organ yetmezliği ve post operatif nedenlerden dolayı yaşamını yitirdiği tespit edilmiştir. Bakımevinde çalışanlarına 2020, 2023 ve 2024 yıllarında gerekli eğitimler verilmiştir. Hayvan bakımevinde 2023-2024 yıllarında 2.910 hayvana aşı uygulandığı ve 442 adet sahipsiz hayvanının sahiplendirildiği tespit edilmiştir. Söz konusu hayvan bakımevinin ruhsatı mevcut olmakla birlikte 29.08.2024 tarihi itibarıyla bakımevinde 154 adet sokak hayvanı bulunmaktadır. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** İbrahim Akın (DEM Parti, İzmir). “Niğde Belediyesince toplu şekilde köpek öldürüldüğü iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/15047, 7 Ağustos 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-15047-nigde-belediyesince-toplu-sekilde-kopek-olduruldugu-iddiasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e1b1a390-f8d8-4150-a7b7-01913209a3ec Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.