# Niğde Belediyesince toplu şekilde köpek öldürüldüğü iddiasına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/15048 - **Veren:** Çiçek Otlu (DEM Parti, İstanbul) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 7 Ağustos 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 47 gün sonra, 23 Eylül 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ec57079d-abef-4bdb-a197-019130cb4317 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-15048-nigde-belediyesince-toplu-sekilde-kopek-olduruldugu-iddiasina-iliskin > Çiçek Otlu (DEM Parti), 7 Ağustos 2024 tarihinde 7/15048 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 47 gün sonra, 23 Eylül 2024). ## Önerge metni TEM HALKLARIN EŞİTLİK VE DEMOKRASİ PARTİSİ GRUP BAŞKANLIĞI an 0050024, 15048 Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasanın 98. İçtüzüğün 96 ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. i G: pulu Çiçek OTLU İstanbul Milletvekili 7527 sayılı Hayvanları Koruma Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun 02 Ağustos 2024 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Kanunun 5. maddesinde belirtilen "Bakımevine alınan köpeklerden; insan ve hayvanların hayatı ve sağlığı için tehlike teşkil eden ve olumsuz davranışları kontrol edilemeyen, bulaşıcı veya tedavi edilemeyen hastalığı bulunan ya da sahiplenilmesi yasak olanlara 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 9. maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen tedbir uygulanır." hükmü ile sokak köpeklerine uygulanacak ötenazi kamuoyunda büyük tepkilere neden olmuştur. Nitekim, kanun kısa süre önce yürürlüğe girmesine karşın, Niğde Belediyesi Hayvan Barınağı'ndaki sokak hayvanlarının öldürüldüğüne ilişkin iddialar ve hayvanların gömüldüğü alana ait fotoğraflar basında yer almaktadır. Konuya ilişkin Hayvan Haklarını Koruma Federasyonu (HAYFED); Niğde'de çok uzun süredir, bakımevine götürülen veya belediyenin aldığı hayvanlardan bir daha haber alınamadığını, hayvanların bakımevinde bir şekilde yok edildiğine dair duyumlar aldıklarını, bir kısım hayvanların başka şehirlere, kırsal ve köylere atıldığını, bir süredir belediye görevlilerinin sabaha karşı bakımevinde öldürülmüş hayvanları her gün toplu biçimde araçla bir alana götürüp orada bıraktıklarını, bırakıldıkları alanda derin çukurlar bulunduğunu açıklamıştır. Niğde Belediyesi ise X hesabında "Habere konu olan yer Niğde Belediyesine ait 5199 sayılı kanuna uygun olarak tahsis edilen hayvan mezarlığıdır. Gün içerisinde doğal ölümü gerçekleşen, trafik kazasında ölen, zoonos etken taşıyan hayvanlar için oluştutulan bir alandır. Toplum sağlığını riske atmamak adına, kireçleme suretiyle yapılan işlemler tamamen kanuna, ve vicdana uygundur" ifadelerine yer vermiştir. Hayvan severler, uyutma işleminin, tartışmalı yasa henüz Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne gelmeden önce başladığını ve bu durumun yaklaşık 7 aydır sürdüğünü iddia etmektedir. Niğde Belediyesi'nin hayvan barınağında sokak köpeklerinin enjeksiyon yöntemiyle uyutularak toplu mezarlara gömüldüğü iddiası üzerine Ankara -Barosu Hayvan Hakları Komisyonu da savcılığa suç duyurusunda bulunmuş ve Niğde Belediyesi Veteriner İşleri Müdürü T.B. ile uyutma işlemini gerçekleştirdikleri önü sürülen iki çalışandan şikayetçi olmuşlardır. Niğde Cumhuriyet Başsavcılığı'na yapılan suç duyurusunda; "Zayvan mezarlığı tabelası bulunan Niğkum Bölgesi'ndeki hayvan mezarlığı alanına her gün gidip gelmeye başladım ve buraya her gün yeni hayvanların atıldığını, üstlerine en az bir toprak atıldığını, i daha önce atılanların çürüdüğünü ve ağır bir koku ve sinek yoğunluğunu gözlemledim. Barınağa da düzenli olarak ziyaretlerime devam ettim ve bu süreçte köpeklerin sayısında hızlı bir azalma olduğunu fark ettim. Öyle ki; tahminimce bin köpek barındırabilecek büyüklükte ve donanımda bir yer olmasına rağmen köpek sayısı 20-30'u geçmemektedir. Üstelik geçtiğimiz senelerde 700-800 civarı köpek olduğunu defalarca gözlemledim. Bu öldürme işlemini yaklaşık 7 aydır yaptıklarını da isminin gizli tutulmasını isteyen barınak çalışanı söylemiştir." şeklinde tanık beyanlarına ilişkin ifadeler yer almaktadır. Bu bağlamda; I-Niğde Belediyesi hayvan mezarlığına gömülen sokak köpeklerinin ölüm nedeninin anlaşılması için nekropsiye gönderilmesi sağlanacak mıdır? Hayvanların kesin ölüm nedeni kamuoyu ile paylaşılacak mıdır? 2-Niğde Belediyesine ait barınakta sokak köpekleri enjeksiyon işlemi ile mi uyutulmuştur? Bakanlığınızın bu konuda bilgisi var mıdır? 3-Niğde Belediyesi"nin aşılama, kısırlaştırma, tedavi etme gibi sorumluluktan kurtulmak için toplu bir şekilde köpeklere ötenazi uyguladığı iddiasına ilişkin açıklamanız var mıdır? 4-Niğde Belediyesine ait barınakta çok sayıda sokak köpeğine tıbbi müdahalenin yapılması hukuka uygun mudur? 5-Sokak köpeklerinin, 7527 sayılı Hayvanları Koruma Kanunundâ Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun daha yürürlüğe girmeden 7 aydır uyutulduğu iddiası araştırılacak mıdır? 6-Bakanlığınız, Niğde Belediyesine ait barınak için etkin soruşturma yapacak mıdır? Açılan davalara müdahil olacak mıdır? 7-Son 7 ayda, Niğde Belediyesi hayvan mezarlığına kaç sokak hayvanı gömülmüştür? Hayvanların ölüm nedeni ne olarak belirtilmiştir? Kaçına ötenazi uygulanmıştır? 8-Niğde Belediyesine ait barınakta son 2 yılda kaç sokak hayvanı kalmıştır? Kaç sokak hayvanı sahiplendirilmiştir? 9-Son 2 yılda Niğde Belediyesine ait barınakta kalan toplam kaç sokak hayvanı ölmüştür? Hayvanların kayıtları düzenli olarak tutulmakta mıdır? 10-Niğde Belediyesine ait sokak hayvanları barınağı ne sıklıkla denetlenmektedir? Denetim bulguları kamuoyu ile paylaşılacak mıdır? Barınaktaki sokak hayvanları için konforlu bir yaşam ortamı hazırlanmış mıdır? 11-Niğde Belediyesine ait barınakta kaç personel görev yapmaktadır? Barınakta görevli olan personele hayvanlara nasıl yaklaşmaları ve bakımlarını nasıl sağlamaları gerektiği konusunda yeterli eğitimler verilmiş midir? Bu konuda görevini ihmal eden personele açılmış soruşturma var mıdır? 12-Niğde Belediyesine ait barınağın bir yıllık bütçesi ne kadardır? Barınak için hayvan sever gönüllülerden destek alınmakta mıdır? 13-Niğde Belediyesine ait barınakta kalan sokak hayvanlarının sağlıklı ve dengeli beslenebilmeleri için yeterli mama bulunmakta mıdır? 14-Niğde Belediyesine ait barınakta kalan hayvanlara zoonoz ve diğer hastalıklar için kullanılacak yeterli sayıda aşı mevcut mudur? Son iki yılda barınakta kalan kaç sokak hayvanına aşı yapılmıştır? 15-Belediyelere ait barınaklarda sokak hayvanlarına ötenazi yapılmasını önlemek için ne gibi çalışmalar yapacaksınız? ## Bakanlığın cevabı Hayvanlara verilen değer kapsamında onların refahını gözeten ilk yasal düzenleme olan 5199 sayılı "Hayvanları Koruma Kanunu" 2004 yılında kabul edilmiştir. Yaşanan ve gelişen süreç içerisinde 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'nda değişiklik öngören 7527 sayılı "Hayvanları Koruma Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" 02.08.2024 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Kanun değişikliği ile; "e İnsan, hayvan ve çevre sağlığının bütüncül olarak gözetilmesi amaçlanmıştır. Sahipli ve sahipsiz hayvan tanımları netleştirilmiş, sahipsiz köpeklerin belediyelerce hayvan bakımevlerine alınarak rehabilite edilmesi ve sahiplendirilmesi öngörülmüştür. Amaç; başıboş hayvanların hayvan bakımevlerine alınması ve rehabilite edilerek sahiplendirilmesi ile hem hayvanlara daha iyi yaşam şartlarının sağlanması; hem de başıboş köpeklerin sokaklarda kontrolsüz üremesi ve insan-hayvan çatışmasının engellenmesidir. e Sahipli ve sahipsiz tüm hayvanların kayıt altına alınmasına yönelik hükümlere yer verilmiştir. Böylece tüm hayvanların takibi sağlanarak sahipli hayvanların sokağa terk edilmelerinin önüne geçilmesi amaçlanmış ve bu maksatla hayvanını sokağa terk edenlere uygulanacak idari yaptırım hayvan başına 60.000 TL'ye yükseltilmiştir. e Sahipsiz veya güçten düşmüş hayvanların en hızlı şekilde yerel yönetimlerce kurulan hayvan bakımevlerine götürülecektir. Bakanlığımız veri sistemine kaydedilen ve rehabilite edilen bu köpekler, sahiplendirilinceye kadar hayvan bakımevlerinde barındırılacaktır. e Kanun değişikliğinde, köpeklerden insan ve hayvanların hayatı ve sağlığı için tehlike teşkil eden ve olumsuz davranışları kontrol edilemeyen, bulaşıcı veya tedavi edilemeyen hastalığı bulunanlara Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'nun ilgili hükümlerinin uygulanması gerektiği belirtilmiştir. Ülkemizin 2003 yılında kabul ettiği Ev Hayvanlarının Korunmasına Dair Avrupa Sözleşmesi kapsamında belirtilen sahipsiz hayvan popülasyonunun kontrol altına alınması işlemleri için yerel yönetimler yetkilendirilmiştir. Bu düzenlemeler ile insan, hayvan ve çevre sağlığının korunması amaçlanmıştır. Büyükşehir belediyeleri, il belediyeleri ve nüfusu yirmi beş bini aşan belediyeler 31.12.2028 tarihine kadar hayvan bakımevlerini kurmakla ve mevcut bakımevlerinin koşullarını iyileştirmekle yükümlü kılınmıştır. e Yerel yönetimlerin hayvan bakımevleri kurmak da dahil sahipsiz hayvanlara ilişkin iş ve işlemlerini yürütmelerinde gerekli kaynağı ayırmaları ve bu kaynağı belirtilen amaçla kullanmaları için hükümler yer almıştır. Bakanlığımızca yayımlanan 2013/8 ve 2013/16 sayılı "Geçici Hayvan Bakımevi Yapımı İle İlgili Ödenek Tahsisi Hakkında" Genelgeler kapsamında hayvan bakımevi yapımı için 63 ilde 118 yerel yönetime mali destek sağlanmıştır. 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'nun 19'uncu maddesi ve Bakanlığımızca yayımlanan 2017/3 sayılı "Sokak Hayvanlarının Kısırlaştırılması ile İlgili Ödenek Tahsisi" Genelgesi kapsamında sahipsiz hayvanları kısırlaştırarak mikroçip, kulak küpesi numarası ve fotoğrafı ile Bakanlığımız veri tabanına (HAYBİS) kaydeden yerel yönetimlere 2023 yılında 28.952.100 TL mali destek sağlanmıştır. TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı 2024 yılında sahipsiz hayvanların kısırlaştırılmasının desteklenmesi maksadıyla 45 milyon TL ödenek ayrılmıştır. Söz konusu hayvan bakımevine son 7 ayda getirilen hayvanlardan 169 adet hayvanın trafik kazaları, enfeksiyonlar, komplikasyonlar, organ yetmezliği ve post operatif nedenlerden dolayı yaşamını yitirdiği tespit edilmiştir. Bakımevinde çalışanlarına 2020, 2023 ve 2024 yıllarında gerekli eğitimler verilmiştir. Hayvan bakımevinde 2023-2024 yıllarında 2.910 hayvana aşı uygulandığı ve 442 adet sahipsiz hayvanının sahiplendirildiği tespit edilmiştir. Söz konusu hayvan bakımevinin ruhsatı mevcut olmakla birlikte 29.08.2024 tarihi itibarıyla bakımevinde 154 adet sokak hayvanı bulunmaktadır. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** Çiçek Otlu (DEM Parti, İstanbul). “Niğde Belediyesince toplu şekilde köpek öldürüldüğü iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/15048, 7 Ağustos 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-15048-nigde-belediyesince-toplu-sekilde-kopek-olduruldugu-iddiasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ec57079d-abef-4bdb-a197-019130cb4317 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.