# Kavak S Tipi Kapalı Cezaevinde bulunan bir mahkumun eğitim hakkından faydalanamadığı iddiasına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/15077
- **Veren:** Ömer Faruk Gergerlioğlu (DEM Parti, Kocaeli)
- **Muhatap:** Adalet Bakanlığı (Yılmaz Tunç)
- **Veriliş tarihi:** 7 Ağustos 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 70 gün sonra, 16 Ekim 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/1f179e6b-be83-4d71-a696-0191320dcb99
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-15077-kavak-s-tipi-kapali-cezaevinde-bulunan-bir-mahkumun-egitim-hakkindan-faydalanamadigi-iddia

> Ömer Faruk Gergerlioğlu (DEM Parti), 7 Ağustos 2024 tarihinde 7/15077 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 70 gün sonra, 16 Ekim 2024).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Sayın Yılmaz Tunç tarafından Anayasanın

98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Tarafıma ulaşan mektupta: " Kardeşim Gökhan Yıldız (T.C. Kimlik No: )

Samsun Kavak S Tipi Kapalı Cezaevi'nde kalmaktadır. Kardeşim 2021 yılında YKS sınavında Eşit Ağırlık dalında Türkiye genelinde 6092. oldu. Aldığı puan saygın üniversitelere girmeye yetiyordu. Ancak hakkında yürütülen soruşturmanın belirsizliğinden dolayı çeşitli üniversitelerin imkanlarını araştırdım. MEF Üniversitesi ile yaptığım görüşmede kardeşimin durumunu anlattım. Sorumlu kişi; cezaevlerinde öğrencilerinin olduğunu, Rektörlüğün ve Akademik Kurulun cezaevindeki hukuk öğrencilerinden devam zorunluluğu aramadığını ve sınavlara cezaevi aracılığı ile müsaade ettiğini söyledi. Biz de buna istinaden tercihimizi MEF Üniversitesi Hukuk Fakültesi yönünde kullandık. Bu zamana kadar okula devam zorunluluğu ve sınavların uygulanışı gerek MEF Üniversitesi'nde gerek ceza infaz kurumunda bir sorun olmamıştır. Kardeşim şu an Hukuk 3.sınıf öğrencisidir. Hatta 2023-2024 Güz Dönemi Vize Sınavlarına 17-22 Kasım 2023'te cezaevi aracılığı ile girmiştir. İnsanın kendisini geliştirme sürecinin bir parçası olan eğitim bir taraftan bireysel, diğer taraftan da kolektif yararları bünyesinde barındırır. Bireyi ilgilendiren yönüyle eğitim, tercih özgürlüğünü, bireyin karar alma süreçlerine katılımını, çoğulculuğu, bireyin bu süreç içerisinde kendini oluşturma, dönüştürme olanaklarını ifade etmektedir. Toplumu ilgilendiren yönüyle eğitim, bu alanın özel kişilere terk edilmesi sonucunu doğurur. Bu yönüyle eğitim hakkı, toplumun her üyesinin eşit

— koşullarda ve herhangi bir ayrımcılık yapılmaksızın bu sürece katılabilmesi için.devletin uygun ortam ve koşulları yaratmasını gerektirir. Bu yönüyle eğitim sosyal-bir haktır. Eğitim hiçbir ayrım gözetmeksizin, tüm insanlara tanınmış bir hak olup yalnızca çocuklar ya da öğrenciler

TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat, 2 Nolu Banko Oda: F214 Bakanlıklar/Ankara .

İDOYY için değil, okul sistemi dışında, yetişkinler için de tüm yaşam boyunca kullanılması ve yararlanılması gereken bir haktır. Anayasamızın 42. Maddesi "Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz." ifadesiyle eğitim hakkını tanımlamış aynı zamanda bu hakkın kullanım biçimini göstermekte ve sınırlarını ve yasaklamaları içermektedir. Eğitim hakkı ayrıca AİHS'e Ek 1 No'lu Protokol Madde 2 ile güvence altına alınmıştır. Bu bağlamda 5275 sayılı CGTİHK 75/1 m. "... hükümlüye, kişiliğini geliştirmek, eğitimini güçlendirecek, yeni beceriler elde etmesini, suç işleme eğilimini yok etmeyi sağlayacak ve salıverme sonrasına hazırlayacak programlar uygulanır." Bu maddeye istinaden hükümlüler İdare ve Gözlem Kurulu tarafından değerlendirilir ve eğitim konusunda teşvik edilir. Eğitim görenler olumlu notlanır. Böylece madde metninin mefhum-u muhalifi gereği kötü notlanır. Böylece denetimli serbestlik öncesi bu not dikkate alınır. Yani eğitim cezaevinde istenen ve teşvik edilen bir kurumdur. 4. 2020 yılında tüm dünyada pandemi vakası yaşanmıştır. Bundan birçok kesim etkilendiği gibi öğrenciler de etkilenmiştir. Yaklaşık 2 yıl tıp, mühendislik gibi uygulamaya dayalı bölümler bile uzaktan eğitim ile akademik süreci tamamlamışlardır. Gerek kamuoyunda gerek öğretimde hibrit, uzaktan eğitim metotları, bu vesileyle daha yoğun tartışılmış ve tartışılmaya devam etmektedir. Keza 6 Şubat 2022'de Maraş merkezli deprem sonrası YÖK'ün talimatıyla üniversitelerde uzaktan eğitim süreci yaşanmıştır. Tüm bu hususlar göz önüne alındığında çağımız uzaktan eğitim, hibrit eğitim dönemidir. Kardeşimin uzaktan eğitim görmesi, pandemi ve deprem sonrası uzaktan eğitim görmesinden farkı yoktur. YÖK'ün almış olduğu bu hukuksuz, ölçüsüz yasaklama işlemi ne kurum güvenliğine ne de eğitim kalitesine yararı vardır. Yani bu yasaklama, kamu yararına hizmet etmemektedir. İşlem amaç yönünden hukuka aykırıdır." ifadelerine yer verilmiştir. i

Bu bağlamda;

1. Tarafıma iletilen iddialar doğru mudur?

2. Eğer bu iddialar doğruysa konu ile ilgili Bakanlığınızın yapmış olduğu çalışmalar var mıdır? Varsa bunlar nelerdir?

3. Gökhan Yıldız isimli yurttaşın anayasal bir hak olan eğitim hakkından faydalanamadığı iddiası doğru mudur?

4. Konuile ilgili bakanlığınız ve Milli Eğitim Bakanlığı arasında mahpusların anayasal olan eğitim hakkından faydalanmaları amacıyla yapılan çalışmalar var mıdır? Varsa bunlar nelerdir?

5. Soru önergesinin yazıldığı tarih itibariyle cezaevlerinde örgün öğrenime kaydı bulunduğu halde sınavlara katılamayan mahpus sayısı kaçtır?

## Bakanlığın cevabı

1479071 sayılı yazı.

İlgi yazınız ekinde alınan, Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk Gergerlioğlu tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/15077 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.

Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)

ADALET BAKANLIĞI ME Om YK YU Mevzuat Genel Müdürlüğü

Sayı : E-56020453-610-1126-5109/7082 Konu : Yazılı soru önergesi JAY 19 /2024

Sayın Ömer Faruk GERGERLİOĞLU Kocaeli Milletvekili

Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/15077 Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.

I- A) 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun, "Öğretimden yararlanma" kenar başlıklı 76. maddesinin birinci fıkrasında, açık ceza infaz kurumları ile çocuk eğitimevlerinde bulunan hükümlülerin örgün ve yaygın, kapalı ceza infaz kurumunda bulunan hükümlülerin ise yaygın öğretimden yararlanmalarının sağlanacağı,

B) "Genç ve Yetişkin Hükümlü ve Tutukluların Eğitim ve İyileştirilme İşlemleri ve Diğer Hükümler" konulu, 27/07/2007 tarihli ve 46/1 Nolu Genelgenin "Eğitim-Öğretim Çalışmaları" başlıklı Dördüncü Bölümünün "F-Yüksek Öğretim Çalışmaları" başlıklı alt bölümünün (1) numaralı fıkrasında, herhangi bir yüksek öğretim kurumuna devam ederken tutuklanan veya hüküm giyen öğrencilerin ya da ceza infaz kurumundayken üniversite sınavını kazanan hükümlü ve tutukluların kapalı ceza infaz kurumlarından, okullarının kabul etmesi durumunda, dış güvenlik görevlisi muhafazasında; açık ceza infaz kurumlarından ise iç güvenlik görevlisi nezaretinde ara, yıl sonu, bütünleme ve mazeret sınavlarına katılmalarının sağlanacağı; (4) numaralı fıkrasında, açık ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlülerin, kurumla aynı büyükşehir belediyesi veya belediye sınırları içinde olan herhangi bir yüksek öğretim kurumunda okuma hakkını kazandıklarında, okullarının kabul etmesi halinde, talepleri doğrultusunda, okullarına devam etmeleri ve örgün eğitimden yararlanmalarının sağlanacağı,

Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca kapalı ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutukluların yaygın; açık ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlülerin ise örgün ve yaygın eğitimden yararlanma imkânı bulunmaktadır. Kapalı ceza infaz kurumunda bulunan ve istisna kapsamına girmeyen hükümlülerin örgün eğitimlerine ilişkin olarak, okullarının kabul etmesi hâlinde bu hükümlüler ara, yıl sonu ve bütünleme sınavlarına katılabilmektedir.

Ceza infaz kurumlarında barındırılan çocukların öğrenim haklarına ilişkin düzenlemeler mevzuat çerçevesinde yürütülmektedir. Çocuklar, kuruma kabul edildikleri andan itibaren, ceza infaz kurumları eğitim birimlerinde görev yapan kurum öğretmenleri tarafindan eğitsel olarak değerlendirilmekte ve uygun olan eğitim programlarına yönlendirilmektedir.

Kadın, erkek veya çocuk ayrımı gözetilmeksizin tüm hükümlü ve tutukluların

ADALET BAKANLIĞI amaca Mevzuat Genel Müdürlüğü okuma-yazma, açık öğretim ortaokulu, açık öğretim lisesi, açık öğretim fakültesi, meslek yüksek okulu, fakülte, yüksek lisans ve doktora eğitimlerini sürdürmeleri mevzuat çerçevesinde sağlanmaktadır. o

Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutukluların salıverilme sonrasında yaşamlarını sürdürecekleri bilgi ve becerileri kazanmaları ve topluma uyumları için çeşitli eğitim ve iyileştirme faaliyetleri de yürütülmektedir.

1. Samsun Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen 28/08/2024 tarihli cevapta;

A) Soru önergesinde adı geçen hükümlünün Kavak S Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda barındırıldığı,

B) Kurumda barındırılan hükümlü, hükümözlü ve tutukluların okullarının kabul etmesi durumunda, dış güvenlik görevlisi muhafazasında, ara, yıl sonu, bütünleme ve mazeret sınavlarına katılma imkânlarının bulunduğu, ancak adı geçenin örgün öğretim öğrencisi olması ve derslerine devam edemeyecek olması nedeniyle öğrenim gördüğü okuldan sınavlara giremeyeceğine dair bilgilendirme yapıldığı,

C) Kurumda tüm iş ve işlemlerin mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütüldüğü, Ç) Soru önergesinde belirtilen aksi yöndeki iddiaların gerçeği yansıtmadığı, Bildirilmiştir.

Yılmaz TUNÇ Bakan

Yılmaz TUNÇ
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Ömer Faruk Gergerlioğlu (DEM Parti, Kocaeli). “Kavak S Tipi Kapalı Cezaevinde bulunan bir mahkumun eğitim hakkından faydalanamadığı iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/15077, 7 Ağustos 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-15077-kavak-s-tipi-kapali-cezaevinde-bulunan-bir-mahkumun-egitim-hakkindan-faydalanamadigi-iddia (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/1f179e6b-be83-4d71-a696-0191320dcb99

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.