# Erzincan'da faaliyet gösteren bir maden ocağının çevresel etkilerine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/15128
- **Veren:** Evrim Rızvanoğlu Emir (DEVA Partisi, İstanbul)
- **Muhatap:** Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı (Alparslan Bayraktar)
- **Veriliş tarihi:** 13 Ağustos 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 45 gün sonra, 27 Eylül 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/edbd462b-cfec-4d0e-9b3c-019151287de2
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-15128-erzincan-da-faaliyet-gosteren-bir-maden-ocaginin-cevresel-etkilerine-iliskin

> Evrim Rızvanoğlu Emir (DEVA Partisi), 13 Ağustos 2024 tarihinde 7/15128 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 45 gün sonra, 27 Eylül 2024).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan BAYRAKTAR tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Erzincan ilinin Deliktaş-Çilhoroz sahasında faaliyet gösteren maden ocağı, baraj, doğalgaz hattı ve içme suyu hattına olan yakınlığı nedeniyle ciddi çevresel ve güvenlik riskleri taşımaktadır. Baraj ile maden ocağı arasındaki mesafenin 300-400 metre, doğalgaz hattına olan mesafenin 250 metre ve köy ile iş makinelerinin çalıştığı alan arasındaki mesafenin ise yalnızca 100 metre olduğu tahmin edilmektedir. Bu durum, hem çevresel etkiler hem de yerel halkın sağlığı ve güvenliği açısından önemli tehditler oluşturmaktadır. Maden ocağının baraja olan yakınlığı, baraj yapılarının maden faaliyetlerinden kaynaklanan titreşimler ve toprak hareketleri nedeniyle zarar görebilme ihtimalini artırmakta, doğalgaz hattına olan yakınlık ise olası patlama ve yangın risklerini yükseltmektedir. Ayrıca, içme suyu hattına olan yakınlık, su kaynaklarının kirlenme riskini beraberinde getirmekte ve köye giden tek yolun maden ocağına yakın olması, acil durumlarda erişim zorluklarına neden olabilecektir. Ayrıca, maden ocağının tarım alanlarına yakınlığı, bu alanların verimliliğini ve tarım ürünlerinin kalitesini olumsuz etkileyerek bölgedeki tarımsal üretimi ve dolayısıyla yerel ekonomiyi de risk altına sokmaktadır.

Bu bağlamda;

1. Bahse konu maden sahasında faaliyet gösteren tesisin ruhsatı bulunmakta mıdır?

2. Daha önce kapalı maden ocağı şeklinde işletilmekteyken günümüzde açık ocak sistemiyle işletilen maden ocağının ömrü kaç yıldır?

3. Maden ocağı faaliyete başlarken veya sonrasında kapalı ocak sisteminden açık ocak sistemine geçilirken Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) raporu hazırlanmış mıdır? Hazırlandıysa sonucu nedir? Bakanlığınız rapora ilişkin ne tür bir görüş bildirmiştir?

4. Maden ocağının baraj, doğalgaz hattı ve içme suyu hattına olan yakınlığı göz önünde bulundurularak, bu ocağın faaliyetlerinin çevresel ve güvenlik riskleri değerlendirilmiş midir? Değerlendirildiyse sonuçları nelerdir?

5. Maden ocağının ekonomik ve sosyal etkileri değerlendirilmekte midir? Söz konusu faaliyetlerin çevre ve tarım alanlarına olan etkilerini gidermek için alınacak tedbirler nelerdir? Yine söz konusu faaliyetlerin bölge halkı ve tarım ekonomisi üzerindeki olumsuz etkileriyle ilgili herhangi bir telafi mekanizması düşünülmekte midir? İşletme bugüne kadar tahrip ettiği alanlarla ilgili rehabilitasyon yükümlülüğünü yerine getirmiş midir?

Maden ocağının faaliyetlerinin köy halkının sağlığı ve güvenliği üzerindeki olası etkileri hakkında herhangi bir araştırma veya inceleme yapılmış mıdır? Yapıldıysa detayları nelerdir?

Bakanlığınıza ilgili maden ocağının faaliyetlerine ilişkin herhangi bir şikayet ulaşmış mıdır? Eğer varsa, vatandaşların maden ocağı ile ilgili endişeleri ve şikayetleri dikkate alınarak, bu ocağın faaliyetleri konusunda herhangi bir önlem alınmış mıdır? Bakanlığınızca herhangi bir inceleme veya denetleme yapılmış mıdır?

## Bakanlığın cevabı

İstanbul Milletvekili Sayın Evrim RIZVANOĞLU'nun tarafıma tevcih ettiği 7/15128 esas numaralı yazılı soru önergesi, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 99 uncu maddesi gereği ekte cevaplandırılmaktadır.

Alparslap/ BAYRAKTAR

Bilgilerinizi arz ederim.

Bakan Ek: Önerge Cevabı (1 Sayfa) 03125464646 ETK Uzman Yardımıcısı 03122225760 Telefon No:(312) 546 58 59

RIZVANOĞLU'NUN YAZILI SORU ÖNERGESİNE ; DÖNEM ! ESASNO İLİŞKİN CEVAPLAR ; 282 |; TA1SIZ8

Maden sahalarında madencilik faaliyetinin başlayabilmesi için ruhsat sahipleri tarafından izin alanına yönelik olarak Maden Kanunu'nun 7'nci maddesinde belirtilen; mülkiyet izninin (orman/mera/tapulu arazi vb.), ÇED Belgesi'nin, İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatı'nın ve ilgili Bakanlık/Kurumlardan alınması zorunlu olan diğer tüm izinlerin (Sit, Milli Parklar, Turizm Bölgeleri Alanları ve Merkezleri ile Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgeleri ve duyarlı bölgeler için vb.) tamamlanması gerekmektedir. Bahse konu izinlerin alınması sürecinde de yapılacak olan madencilik faaliyetinin çevreye olan etkileri yerel halkla beraber ilgili kurumlarca etraflıca değerlendirilmekte olup, bu izinlerini tamamlayamayan hiçbir ocağın açılmasına Bakanlığımızca müsaade edilmemektedir.

Bu çerçevede Erzincan ilimizin Çayırlı ilçesi Çilhoroz Köyü sınırları dahilinde 22.10.2029 tarihine kadar geçerli bir adet işletme izinli (linyit) ruhsat sahası bulunmakta olup, mezkur ruhsat sahasındaki faaliyetlerin ruhsat yürürlük tarihi itibarıyla ÇED Yönetmeliği kapsamı dışında olduğuna dair Erzincan Valiliği İl Çevre ve Orman Müdürlüğü Çevre Yönetimi ve ÇED Şube Müdürlüğü'nün resmi yazısı bulunmaktadır.

Söz konusu ruhsat sahası herhangi bir özel izin alanı, yasak saha ve kısıtlanan alan ile çakışmalı olmayıp, önergede belirtilen doğalgaz boru hattının ruhsat sınırları dışında ve maden sahasına kuş uçuşu 540 m mesafede olduğu, içme suyu barajının ise ruhsat sınırı dışında ve ruhsat sınırına 1,2 km uzaklıkta olduğu tespit edilmiştir. Ancak bölgenin heyelanlı alanlar içermesi ve pasa alanının doğal gaz boru hattına mesafesi sebebiyle hem ruhsat alanındaki ocakları hem de pasa alanını kapsayacak şekilde teknik rapor hazırlattırılması gerektiği hususu idarece değerlendirilmiş olup, bu çerçevede alanında uzman üniversitelerce hazırlanacak teknik raporun 2 ay içerisinde Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü (MAPEG)'e ibraz edilmesi gerektiği hususu ruhsat sahibine bildirilmiştir. Bu bildirim üzerine ruhsat sahibi tarafından Cumhuriyet Üniversitesi ile protokol imzalandığı ve çalışmaların en erken 31.10.2024 tarihine kadar tamamlanacağı MAPEG e bildirilmiştir.

Üretim faaliyeti gerçekleştirilen mezkur ruhsatlı sahada faaliyetlerin sonlandırılması ile ilgili olarak MAPEG'e yapılmış herhangi bir terk talebi bulunmamaktadır. Bununla birlikte 3213 Sayılı Maden Kanunu gereği bir ruhsat sahasının terk edilebilmesi için rehabilitasyon çalışmalarının tamamlanmış ya da doğal topoğrafyanın bozulmamış olması gerekmektedir.

Madencilik faaliyetlerinin tüm aşamaları; çevreye etkileri bakımından 2872 Sayılı Çevre Kanunu kapsamında Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, iş sağlığı ve güvenliği bakımından 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve madencilik faaliyetleri bakımından 3213 sayılı Maden Kanunu kapsamında MAPEG tarafından periyodik olarak denetlenmektedir.

Bakanlığımız tarafından yapılan denetimlere bakıldığında; 3213 sayılı Maden Kanunu ve ilgili Maden Yönetmeliği hükümleri kapsamında maden ocaklarına verilen ruhsatlar 4 ayrı gruba ayrılmış olup, çok az riskli ruhsatlar 24 ay, az riskli ruhsatlar 12 ay, riskli ruhsatlar 6 ay ve çok riskli ruhsatlar ise 3 ayda bir periyodik olarak MAPEG tarafından denetlenmektedir.

Yapılan bu denetimlere ek olarak ilgili diğer kamu kurum/kuruluşlarının mevzuatları gereği yapacakları inceleme ve denetimlerde Kanun'a uygun çalışılmadığının tespiti halinde mevzuat çerçevesinde yapılacak işlemler yine MAPEG"e bildirilmekte, MAPEG tarafından çevre ve insan sağlığına zarar verdiği tespit edilen madencilik faaliyetleri de gerekli önlemler alınıncaya kadar durdurulmaktadır.

Önergede yer alan ve diğer bakanlıkların görev alanına giren hususlara ilişkin bilgilerin ilgili kurum/kuruluşlardan alınmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.

---

**Kaynak gösterme:** Evrim Rızvanoğlu Emir (DEVA Partisi, İstanbul). “Erzincan'da faaliyet gösteren bir maden ocağının çevresel etkilerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/15128, 13 Ağustos 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-15128-erzincan-da-faaliyet-gosteren-bir-maden-ocaginin-cevresel-etkilerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/edbd462b-cfec-4d0e-9b3c-019151287de2

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
