# Sağlık sorunları yaşayan mahkumların infaz ertelenmesi taleplerine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/15231 - **Veren:** Nevroz Uysal Aslan (DEM Parti, Şırnak) - **Muhatap:** Adalet Bakanlığı (Yılmaz Tunç) - **Veriliş tarihi:** 15 Ağustos 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 61 gün sonra, 15 Ekim 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/d18584bb-9e6f-4ec2-b174-019155fba0d5 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-15231-saglik-sorunlari-yasayan-mahkumlarin-infaz-ertelenmesi-taleplerine-iliskin > Nevroz Uysal Aslan (DEM Parti), 15 Ağustos 2024 tarihinde 7/15231 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 61 gün sonra, 15 Ekim 2024). ## Önerge metni ç " . TBMM a, HALKLARIN EŞİTLİK VE DEMOKRASİ PARTİSİ GRUP BAŞKANLIĞI Sayı TS emre 1 2 2 3 1 Tarih İS2P21. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞP'NA Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Sayın Yılmaz TUNÇ tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96'ıncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını rica ederim. Nevr 2014'te tutuklanıp Mardin E Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'na yerleştirilen Abdulkadir Kuday, daha sonra sevk edildiği Tekirdağ T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'nda sağlık sorunları yaşamaya başlamıştır. Uzun süre hastane sevkleri yapılmayan Kuday'ın, kamuoyunun yoğun baskısı neticesinde yaklaşık 4 yıl sonra, gerekli tetkikleri yapılmış ve kendisine daha sonra yanlış olduğu anlaşılan bel fıtığı teşhisi konulmuştur. Rahatsızlıklarının artmasıyla tekrar yapılan tetkikler sonucunda Kuday'a ALS hastalığı teşhisi konulmuş, kısmi felç geçiren ve kendi ihtiyaçlarını karşılayamaz duruma gelen Kuday Ocak 2022'de Metris R Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'na sevk edilmiştir. Kuday hakkında defalarca kez yapılan infaz erteleme başvurusuna istinaden Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı'nca verilen 30/10/2023 tarihli kararda, ATK"nin 23/10/2023 tarihli Kuday hakkındaki 5275 sayılı Kanunun 16/6. maddesi kapsamındaki değerlendirmelerine yer verilmiştir. ATK"nin Kuday?ın hayatını yalnız idame ettiremeyeceğine dair vurgusuna rağmen Başsavcılık yine 5275 sayılı Kanunun 25/1-1ı maddesi gereğince Kuday'ın infazına hiçbir surette ara verilemeyeceğine ve erteleme talebinin reddine karar kılmıştır. Abdulkadir Kuday gibi tek başına yaşamını idame ettiremeyeceği ATK kararlarıyla da sabit olan bir diğer ağır hasta mahpus ise Ergin Aktaş'tır. Metris R Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'nda Kuday ile aynı koğuşta tutulan ve iki eli olmayan Aktaş, hapishanedeki kötü yaşam koşulları nedeniyle tüberküloz ve KOAH hastalıklarına da yakalanmıştır. Bunlara ek olarak şiddetli baş, bel ve eklem ağrıları da bulunan Aktaş'ın hapishanede tutulmasını tıpkı Kuday?'daki ve daha birçok ağır hasta mahpusta olduğu gibi "işkence" kategorisine almak mümkündür. Aynı koğuşu paylaşan iki mahpustan Kuday?ın 9098 engelli olmasından ve Aktaş'ın ise iki elinin olmamasından dolayı gündelik yaşamlarını idame ettirmeleri ve birbirlerine yardım edebilmeleri mümkün değildir. Aynı zamanda yakın zamana kadar aynı koğuşu paylaştıkları üçüncü kişi olan ağır hasta mahpus Serdal Yıldırım'ın farklı bir koğuşa geçmesiyle her iki mahpusun da yaşam koşulları bir kat daha ağırlaşmıştır. Bu bağlamda, hapishanede bulunan hasta mahpusların bakım işlerini sağlamakla yükümlü olan idareye bu ağır koşulların sona erdirilmesi noktasında resen bir sorumluluk yüklenmektedir. Kaldı ki tüm ağır hasta mahpusların olduğu gibi Kuday ve Aktaş'ın da tahliye edilmesi hem anayasal hem de vicdanen bir gerekliliktir. Ayrıca Kuday ve Aktaş'ın ailelerinin ikamet ettiği illerden yüzlerce kilometre uzakta bulunan Metris R Tipi Hapishanesinde tutulmalarından dolayı her iki mahpus ve aileleri görüş hakkından nitelikli bir şekilde faydalanamamaktadırlar. Bu sebeple Abdulkadir Kuday'ın kendisi ve ailesi Elazığ R Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'na sevk edilmesine dair başvurular yapmış ancak buna da henüz olumlu bir cevap alınamamıştır. Bu bağlamda; 1. Yaşamını tek başına idame ettiremeyen Kuday'ın infazının ertelenmesi ve gerekli tedaviyi cezaevi dışında tam teşekküllü bir hastanede görmesine dönük bir girişim neden yapılmamaktadır? 2. Ağır hasta mahpuslar Kuday ve Aktaş'ın tek başlarına bir odada kaldıkları gözetildiğinde, bakım işleri nasıl uygulanmaktadır? 3. Hasta mahpusların infazlarının ertelenmesi, tam teşekküllü hastanelerde tedavilerinin yapılması için bakanlığınızın herhangi bir çalışması mevcut mudur? 4. İnfaz Kanunu'nun 25/1. maddesinin (1) bendindeki "Hükümlünün cezasının infazına, hiçbir surette ara verilemez." hükmü pek çok hasta mahpusun cezaevinde yaşamını yitirmesine neden olduğundan mevzuat değişikliği için adım atacak mısınız? Bizim de daha önce bu hükümde değişiklik yapılmasına dair verdiğimiz kanun teklifinin bekletilme ve ilgili değişikliğinin yapılmama gerekçesi nedir? 5. Hasta mahpusların Metris R Tipi Hapishanesinde tedavi koşulları sağlanmakta mıdır? 6. ATK'nin hakkında "tek başına yaşamını idame ettiremez" raporu düzenlediği mahpusların infazlarının ertelenmemesinin sebebi nedir? 7. Hasta mahpusların tahliyeleri için emniyet müdürlüklerinden görüş istenmesinin sebebi nedir? 8. Hasta mahpusların tahliyeleri için sağlık sebepleri yeterli olması gerekirken emniyetten görüş isteme uygulamasından ne zaman vazgeçilecektir? i 9. Hasta mahpuslara dair bir infaz düzenlemesine gidilecek midir? ## Bakanlığın cevabı 1481486 sayılı yazı. İlgi yazınız ekinde alınan, Şırnak Milletvekili Nevroz Uysal Aslan tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/15231 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur. Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet) UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden Shra7be - dIP1Ou1 - zMuapPr - WBCAİJW ile erişebilirsin vee ADALET BAKANLIĞI on dn mi Mevzuat Genel Müdürlüğü Sayı :E-56020453-610-1149-5409/7464 , Konu : Yazılı soru önergesi 15.1402024 Sayın Nevroz UYSAL ASLAN Şırnak Milletvekili Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/15231 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur. I- A) Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklular, özgürlüğünden yoksun olmayan her vatandaş gibi tüm sağlık hizmetlerinden tıbbi gereklilik çerçevesinde ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda faydalanmakta olup, her türlü muayene ve tedavileri Devletin teminatı altında ve ücretsizdir. Hükümlü ve tutukluların beden ve ruh sağlığının korunması ve hastalıklarının tanısı için ilk muayene ve tedavi hizmetleri ceza infaz kurumlarında verilmekte; ileri tetkik, tedavi ve rehabilitasyon gerekenler Devlet hastanelerine, daha ileri sağlık hizmeti gerekenler ise üniversite hastanelerine sevk edilmektedir. B) Ceza infaz kurumlarında barındırılan hükümlü ve tutuklulara ilişkin sağlık koşullarının düzenlenmesi ve sağlık hizmetine erişimin daha da etkili ve verimli hale gelebilmesi için 30/04/2009 tarihli Sağlık Bakanlığı ve Adalet Bakanlığı Arasında Ceza İnfaz Kurumlarındaki Sağlık Hizmetlerinin Düzenlenmesi Hakkında Protokol ve 26/01/2017 tarihli Adalet, İçişleri ve Sağlık Bakanlıkları Arasında Düzenlenen Protokol hükümleri dikkate alınarak her türlü çalışma ve düzenleme yapılmaktadır. C) Öte yandan; hastalığı nedeniyle Adli Tıp Kurumundan rapor bekleyen ya da tek başına öz bakım becerisini yapamayan ve başkasının bakımına muhtaç olan hasta tutuklu ve hükümlülerin barındırılması, rehabilite ve tedavilerini sağlamak amacıyla Metris ve Elazığ R Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumları ile Menemen R Tipi Kapalı ve Açık Ceza İnfaz Kurumu faaliyete geçirilmiştir. 1. 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun; A) "Hapis cezasının infazının hastalık nedeni ile ertelenmesi" kenar başlıklı 16. maddesinin ikinci fıkrasında, akıl hastalığı dışındaki hastalıklarda cezanın infazına, resmi sağlık kuruluşlarının mahkumlara ayrılan bölümlerinde devam olunacağı, ancak bu durumda bile hapis cezasının infazının, mahkumun hayatı için kesin bir tehlike teşkil ediyorsa iyileşinceye kadar geri bırakılacağı; üçüncü fıkrasında, belirtilen geri bırakma kararının, Adli Tıp Kurumunca düzenlenen ya da Adalet Bakanlığınca belirlenen tam teşekküllü hastanelerin sağlık kurullarınca düzenlenip Adli Tıp Kurumunca onaylanan rapor üzerine, infazın yapıldığı yer Cumhuriyet başsavcılığınca verileceği; altıncı fıkrasında ise maruz kaldığı ağır bir hastalık veya engellilik nedeniyle ceza infaz kurumu koşullarında hayatını yalnız idame ettiremeyen ve toplum güvenliği bakımından ağır ve somut tehlike oluşturmayacağı değerlendirilen mahkumun cezasının infazının, üçüncü fikrada belirlenen usule göre ALE, el ADALET BAKANLIĞI ye a m Mevzuat Genel Müdürlüğü iyileşinceye kadar geri bırakılabileceği, B) "Denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezanın infazı" kenar başlıklı 105/A maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendinde, maruz kaldıkları ağır bir hastalık, engellilik veya kocama nedeniyle hayatlarını yalnız idame ettiremeyen ve koşullu salıverilmesine üç yıl veya daha az süre kalan hükümlülerin, bu durumlarını, Adli Tıp Kurumundan alınan veya Adalet Bakanlığınca belirlenen tam teşekküllü hastanelerin sağlık kurullarınca düzenlenip Adli Tıp Kurumunca onaylanan bir raporla belgelendirmeleri ve diğer şartları da taşımaları hâlinde denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle cezanın infazı usulünden yararlanabileceği, Hükümlerinin yer aldığı malumlarıdır. Ul 5275 Sayılı Kanunun "Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasının infazı" kenar başlıklı 25. maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde; hükümlünün cezasının infazına, hiçbir surette ara verilemeyeceği, hükümlü hakkında uygulanacak tüm sağlık tedbirlerinin, tıbbi tetkik ve zorunluluklar hariç ceza infaz kurumlarında, mümkün olmadığı takdirde tam teşekküllü Devlet ya da üniversite hastanelerinin tek kişilik ve yüksek güvenlikli mahkum koğuşlarında uygulanacağı hükmüne yer verildiği malumlarıdır. IV- Anayasanın, "Kanunların teklif edilmesi ve görüşülmesi" kenar başlıklı 88. maddesinde kanun teklif etmeye Bakanlar Kurulu ve milletvekillerinin yetkili olduğu, kanun tasarı ve tekliflerinin Türkiye Büyük Millet Meclisinde görüşülme usul ve esaslarının içtüzükle düzenleneceği hükmü yer almakta iken söz konusu hüküm, 16/04/2017 tarihinde yapılan referandumla kabul edilen 21/01/2017 tarihli ve 6771 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 16. maddesiyle; kanun teklif etmeye milletvekillerinin yetkili olduğu, kanun tekliflerinin Türkiye Büyük Millet Meclisinde görüşülme usul ve esaslarının içtüzükle düzenleneceği şeklinde değiştirilmiş, söz konusu düzenleme 09/07/2018 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 10/07/2018 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilâtı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 38. maddesinin birinci fikrasının (e) bendinde; adalet hizmetleriyle ilgili konularda gerekli araştırmalar ve mevzuat hazırlıklarını yapmak ve görüş bildirmek Bakanlığımızın görevleri arasında sayıldığından çalışmalarımız bu çerçevede yürütülmektedir. V- İşlendiği iddia edilen bir suçla ilgili delillerin takdiri ve olayın vasıflandırılması da dâhil olmak üzere, soruşturma başlatılması, koruma tedbirlerine başvurulması ve sonucuna göre kamu davası açılmasında tüm yetki ve sorumluluk yargı mercilerine aittir. Bununla birlikte açılan davalara ilişkin yapılan yargılamalar, Anayasanın 9. ve 138. maddelerindeki yetki ve teminata dayalı olarak görev yapan bağımsız ve tarafsız mahkemelerce sürdürülüp sonuçlandırılmaktadır. VE Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen 03/10/2024 tarihli cevapta; A) Soru önergesinde adı geçen hükümlülerden birinin Metris R Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna kabul muayenesinde, motor nöron hastalığının mevcut olduğuna ve herhangi bir bulaşıcı hastalığının bulunmadığına dair rapor düzenlendiği, Adı geçenin rahatsızlıkları nedeniyle Kurum revirinde muayene edildiği gibi gerektiğinde Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastanesi, İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi ile Okmeydanı Ağız ve Diş Sağlığı Hastanesine sevkinin sağlanarak ii Lan T.C (06 KELİN Ga EE ADALET BAKANLIĞI rantın Ae Mevzuat Genel Müdürlüğü muayene, tetkik ve tedavisinin yapıldığı, reçete edilen ilaçların kendisine teslim edildiği, Hükümlünün 21/08/2024 ve 22/08/2024 tarihlerinde Kurum revirinde yapılan muayeneleri neticesinde Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi Acil Servis Polikliniğine sevkinin sağlandığı, ancak adı geçenin tedaviyi reddetmesi üzerine Kuruma geri getirildiği, Adı geçen hakkında başlatılan infaz erteleme işlemleri kapsamında 22/07/2024 tarihinde Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulu tarafından hayatını yalnız idame ettiremeyeceğine dair rapor düzenlendiği, Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından 29/07/2024 tarihinde 5275 sayılı Kanunun 25. maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendi gereğince hükümlünün erteleme talebinin reddine karar verildiği, 02/10/2024 tarihinde saat 07.15'te rutin sağlık kontrolü yapılmak üzere odasına girildiğinde hükümlünün sağlık durumunun stabil olduğunun tespit edildiği, saat 08.16'da görevli personel tarafından sayım yapmak üzere odasına girildiğinde ise hükümlünün sağlık durumunun iyi olmadığının görülmesi üzerine Kurum sağlık görevlileri tarafından müdahale edildiği ve 112 Acil Servise haber verildiği, adı geçenin İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesine sevkinin sağlandığı ancak yapılan müdahalelere rağmen hayatını kaybettiği, ölüm olayına ilişkin olarak başlatılan adli ve idari soruşturmanın devam ettiği, B) Soru önergesinde adı geçen ve Metris R Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda barındırılan diğer hükümlü hakkında başlatılan infaz erteleme işlemleri kapsamında 24/03/2021 tarihinde Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulu tarafından hayatını yalnız idame ettiremeyeceğine dair rapor düzenlendiği, Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından 30/03/2021 tarihinde 5275 sayılı Kanunun 25. maddesinin birinci fıkrasının (1) bendi gereğince hükümlünün erteleme talebinin reddine karar verildiği, 28/08/2024 tarihinde hükümlünün rutin sağlık kontrolleri için Başakşehir Çam ve Sakura Eğitim ve Araştırma Hastanesine ve 09/09/2024 tarihinde ise infaz erteleme işlemleri kapsamında Adli Tıp Kurumuna sevk edilmek istendiği, ancak gitmek istemediğini bildirmesi üzerine sevklerin gerçekleştirilemediği, C) Kurumda tüm iş ve işlemlerin mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütüldüğü, Ç) Soru önergesinde belirtilen aksi yöndeki iddiaların gerçeği yansıtmadığı, Bildirilmiştir. Yılmaz TUNÇ Bakan iel UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana hitp://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden 4Y4ij eD - 9k8fTyn - koWi kWt - EAoyTI- ile erişebilirsin Yılmaz TUNÇ Bakan --- **Kaynak gösterme:** Nevroz Uysal Aslan (DEM Parti, Şırnak). “Sağlık sorunları yaşayan mahkumların infaz ertelenmesi taleplerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/15231, 15 Ağustos 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-15231-saglik-sorunlari-yasayan-mahkumlarin-infaz-ertelenmesi-taleplerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/d18584bb-9e6f-4ec2-b174-019155fba0d5 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.