# Kız çocuklarının erken yaşta ve zorla evlendirilmesi ile mücadele konusunda yapılan çalışmalara ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/1524
- **Veren:** Saliha Sera Kadıgil (TİP, İstanbul)
- **Muhatap:** Adalet Bakanlığı (Yılmaz Tunç)
- **Veriliş tarihi:** 10 Temmuz 2023
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 464 gün sonra, 16 Ekim 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f81d77ca-3d4f-4b80-8575-018943b3af6c
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-1524-kiz-cocuklarinin-erken-yasta-ve-zorla-evlendirilmesi-ile-mucadele-konusunda-yapilan-calism

> Saliha Sera Kadıgil (TİP), 10 Temmuz 2023 tarihinde 7/1524 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 464 gün sonra, 16 Ekim 2024).

## Önerge metni

Aşağıda sorularımın Adalet Bakanı Yılmaz Tunç tarafından yazılı olarak Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yanıtlanmasını saygılarımla arz ederim.

Çocuk, erken yaşta ve zorla evlilikler konusunda önemli bir protokol olan CEDAW'ın EK İhtiyari Protokolü, 1999 yılında imzalanarak 2000 yılında yürürlüğe girmiştir. Bununla birlikte birçok ulusal ve uluslararası tabi olunan mevzuatta çocuk yaşta evlilik adı altındaki istismarlardan çocukların korunması hükmedilse de istismar vakaları yaşanmaya devam etmektedir.

Niğde'de yaşayan 15 yaşındaki kız çocuğu A.Ö. ; sosyal medyada istismara uğradığını, teyzesinin oğlu ile zorla evlendirileceğini ve yardım istediğini ifade etmiş ve ""Pardon, siz hiç 15 yaşında evlendiniz mi?" şeklinde paylaşımda bulunmuştur.

A.Ö.'nün 4 Temmuz 2023 tarihinde Bakanlığınız tarafından yapılan açıklama ile koruma altına alındığı duyurulmuştur. Sözde damat adayı dışında, istismara yol açan hiç kimsenin tutuklanmadığı ise basında yer alan haberler ile kamuoyunun tepkisini toplamıştır.

Öte yandan; Gebze 4'üncü Aile Mahkemesi, 15 yaşındaki hamile çocuğun Hakan Başar isimli erkekle evlendirilmesi için mahkemeye başvuran ailenin talebini onaylamış, üst derece mahkemesi bozmuştur.

Bu kapsamda;

1. Çocuk Hakları Sözleşmesinde kabul edilen çocuk yaşının 18 olarak tanımlanmasına referans veren CEDAW Komitesi, asgari evlenme yaşını 18 olarak belirlemiştir. Ayrıca, Dünya Sağlık Örgütü'nün kız çocuklarının erken yaşlarda çocuk sahibi olmalarının kendilerinin ve bebeklerinin sağlığına olumsuz etkileri ve eğitim hakkının kullanılamaması ve ekonomik özerklik ile ilişkisi de kurulmuştur. Ülkemizin Anayasa'nın 90'ıncı maddesine göre usulüne uygun olarak kabul edilmiş ve kanun hükmünde olan uluslararası sözleşmelerden biri olan Kadına Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Yok Edilmesi Sözleşmesi (CEDAW), Çocuk Hakları Sözleşmesinin uygulanabilmesi | için Bakanlığınızın bugüne dek yaptığı çalışmalar nelerdir?

2. Son 10 yılda kız çocuklarının erken yaşta ve zorla evlendirilmesi ile ilgili olarak kaç kişi hakkında soruşturma ve kovuşturma başlatılmıştır? Kovuşturmaların kaçı ceza ile sonuçlanmıştır?

3. Kız çocuklarının zorla ve erken yaşta evlendirilmesi ile istismarcı olan ve ceza almış kaç kişi covidl9 hükümleri kapsamında denetimli serbestlik hükümlerinden yararlanmıştır?

4. Gebze 4'üncü Aile Mahkemesi hakiminin TMK ya aykırı olarak karar vermesine ilişkin HSK tarafından bir soruşturma başlatılacak mıdır? Söz konusu hakimin daha önce verdiği evlilik yaşı kararı sayısı kaçtır?

5. Adalet Akademisi'nde çocuk yaşta zorla evliliklerle mücadele edilmesini amaçlayan herhangi bir eğitim programı mevcut mudur?

## Bakanlığın cevabı

1248701 sayılı yazı.

İlgi yazınız ekinde alınan, İstanbul Milletvekili Saliha Sera Kadıgil tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/1524 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.

Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)

ADALET BAKANLIĞI mm Mevzuat Genel Müdürlüğü

Sayı : E-56020453-610-362-4604/6493 N Konu : Yazılı soru önergesi J p9 /1Çro24

Sayın Saliha Sera KADIGİL İstanbul Milletvekili

Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/1524 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.

I- Anayasanın;

1. "Yargı yetkisi" kenar başlıklı 9. maddesinde, yargı yetkisinin Türk Milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılacağı,

2. "Mahkemelerin bağımsızlığı" kenar başlıklı 138. maddesinde, hâkimlerin görevlerinde bağımsız oldukları; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre hüküm verecekleri, hiçbir organ, makam, merci veya kişinin, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hâkimlere emir ve talimat veremeyeceği, genelge gönderemeyeceği, tavsiye ve telkinde bulunamayacağı; görülmekte olan bir dava hakkında Yasama Meclisinde yargı yetkisinin kullanılmasıyla ilgili soru sorulamayacağı, görüşme yapılamayacağı veya herhangi bir beyanda bulunulamayacağı,

Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır.

Sözü edilen bu düzenlemeler çerçevesinde, açılan davalarla ilgili delillerin takdiri ve olayın vasıflandırılması ve sonucuna göre karar verilmesi aşamalarında tüm yetki ve sorumluluk yargı mercilerine aittir. Bununla birlikte, açılan davalara ilişkin yapılan yargılamalar Anayasanın 9. ve 138. maddelerindeki yetki ve teminata dayalı olarak görev yapan bağımsız ve tarafsız mahkemelerce sürdürülüp sonuçlandırılmaktadır.

• 10/07/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan | sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilâtı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin "Görev" kenar başlıklı 38. maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde, adli sicilin tutulmasıyla ilgili hizmetleri yürütmek Bakanlığımız görevleri arasında sayılmaktadır. Bu çerçevede istenilen ayrıntıda bilgi bulunmamakla birlikte; 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun "Çocukların cinsel istismarı" kenar başlıklı 103. maddesi uyarınca Cumhuriyet başsavcılıklarında soruşturma evresinde açılan ve karara bağlanan dosya, şüpheli ve suç sayıları ile ceza mahkemelerinde açılan ve karara bağlanan dosya, sanık ve suç sayılarına ait istatistiklere Bakanlığımız Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünün "https:/www-.adlisicil.adalet.gov.tr" adresli internet sitesinden ulaşılması mümkün olabilecektir.

UI- Türkiye Adalet Akademisi Başkanlığıyla yapılan yazışmaya verilen 09/07/2024 tarihli cevapta;

A) "Çocuk Mahkemesinde Yapılan Yargılama Usulü ve Çocuk Mahkemesi Uygulamaları" ve "Cinsel Dokunulmazlığa Karşı Suçlar" konularında meslek içi eğitim

ADALET BAKANLIĞI TMM Zİ Mevzuat Genel Müdürlüğü programlarının her yıl düzenli olarak gerçekleştirildiği, çocuk hukuku konusunda soruşturma ve kovuşturma aşamalarına ilişkin gerekli bilgilerin katılımcılarla paylaşıldığı,

B) Adli yargı hâkim ve savcı adaylarına yönelik hazırlık dönemi eğitim müfredatında "Hürriyete ve Şerefe Karşı Suçlar" dersi 6 saat, "6284 Sayılı Kanun Uygulaması" dersi 9 saat, "5395 Sayılı Çocuk Koruma Kanunu ve Uygulamaları" dersi 12 saat, son dönem eğitim müfredatında "Cinsel Dokunulmazlığa Karşı Suçlar" dersi 12 saat ve "Mağdur Hakları" dersinin de 6 saat olarak yer aldığı,

Bildirilmiştir.

IV- Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Sekreterliğiyle yapılan yazışmaya verilen 16/07/2024 tarihli cevapta; soru önergesinde bahsi geçen hususla ilgili Hâkim ve Savcı Şikayet Bürosu kayıtları incelendiğinde herhangi bir ihbar veya şikâyete rastlanılmadığı, Disiplin Bürosu kayıtlarında da herhangi bir disiplin soruşturmasının bulunmadığı bildirilmiştir.

V- Bakanlığımız kayıtlarının incelenmesinden; soru önergesinde belirtilen sair hususlarla ilgili olarak Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesinin (CEDAW) ana uygulayıcısı ve Ülkemiz adına koordinatörünün Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı olduğu, Bakanlığımızca anılan Sözleşmeye ilişkin olarak düzenlenen toplantılara anılan Bakanlıkla koordineli şekilde katılım sağlandığı ve ilgili sualnamelere görev alanımız dahilinde cevap verildiği anlaşılmıştır.

Yılmaz TUNÇ Bakan

Yılmaz TUNÇ
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Saliha Sera Kadıgil (TİP, İstanbul). “Kız çocuklarının erken yaşta ve zorla evlendirilmesi ile mücadele konusunda yapılan çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/1524, 10 Temmuz 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-1524-kiz-cocuklarinin-erken-yasta-ve-zorla-evlendirilmesi-ile-mucadele-konusunda-yapilan-calism (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f81d77ca-3d4f-4b80-8575-018943b3af6c

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
