# TÜİK tarafından açıklanan gıda enflasyon verilerine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/15449 - **Veren:** Nejla Demir (DEM Parti, Ağrı) - **Muhatap:** Hazine ve Maliye Bakanlığı (Mehmet Şimşek) - **Veriliş tarihi:** 9 Ağustos 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 77 gün sonra, 25 Ekim 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/05e852bf-0792-46ca-9cf9-019145af74ea - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-15449-tuik-tarafindan-aciklanan-gida-enflasyon-verilerine-iliskin > Nejla Demir (DEM Parti), 9 Ağustos 2024 tarihinde 7/15449 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 77 gün sonra, 25 Ekim 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek tarafından Anayasanın 98 ve İç Tüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz gderim. Nejla DEMİR Ağrı Milletvekili Türkiye'de yaşanan ekonomik kriz gıda ürünlerinde fahiş zamlara yol açmaya, halkın alım gücünü dolayısıyla en temel ihtiyaçlardan olan gıdaya erişimi neredeyse imkânsız hale getirmektedir. İktidar yetkilileri tarafından "az kaldı, çok yakında enflasyon düşecek" açıklamaları yapılırken TÜİK tarafından Haziran 2024"te yüzde 1,64 olarak açıklanan aylık resmi enflasyon oranı Temmuz 2024"te 3,23'e yükselmiştir. Resmi verilere göre 2003'ten bu yana ortalama fiyatlar 20,6 kat, gıda fiyatları ise 31,3 kat artmış durumdadır. Bu durum hane halkı tüketim harcamalarında gıda payının yüksek olduğu ülkemizde halkı yoksullaştırmaya devam etmektedir. TÜİK tarafından Temmuz 2024 dönemine ait resmi gıda enflasyonu ise yüzde 59,88 olarak açıklanmıştır. Ancak DİSK-AR tarafından yapılan araştırmaya göre bu oran halkın hissettiği gerçek enflasyonu yansıtmaktan oldukça uzak bir orandır. Çünkü TÜİK, gelir gruplarına göre enflasyon farklılaşmasını ve halkın hissettiği/algıladığı enflasyon oranını açıklamamaktadır. DİSK-AR'ın TÜİK verilerinden yararlanarak yaptığı hesaplamaya göre emeklilerde gıda enflasyonu yüzde 93,9 olmuştur. Üçüncü yüzde 20'lik gelir grubunun gıda enflasyonu yüzde 66,9 olurken, düşük gelirli ikinci yüzde 20'lik grubun gıda enflasyonu yüzde 83,7 ve en yoksul yüzde 20'lik gelir grubun gıda enflasyonu ise yüzde 106 olarak gerçekleşmiştir. Aynı araştırmaya göre yüksek gelir gruplarının gıda enflasyonu daha düşük şiddette hissettiği görülmektedir. Bu durum enflasyonun gelir gruplarına, farklı toplumsal kesim ve sınıflarâ göre önemli ölçüde farklı hissedildiğini ortaya koymaktadır. TÜİK ile DİSK-AR ve Bağımsız iktisatçılar tarafından açıklanan enflasyon oranlarındaki farkın temel nedeninin ise TÜİK tarafından enflasyon hesaplamasında kullanılan madde fiyat listesinin Haziran 2022'den bu yana açıklanmamasından kaynaklandığı görülmektedir. Bu durum ürün ve hizmet bazında ortalama fiyatların tam olarak bilinmemesine neden olurken enflasyon oranlarının düşük gösterilerek yoksulluğu derinleştirmeye ve: büyük bir adaletsizliğe: yol açmaya devam etmektedir. i , Öte yandan artan gıda fiyatlarını, girdi maliyetlerini azaltıp çiftçiyi destekleyerek, üretimi arttırarak düşürmek yerine ithalatla düşürmeyi amaçlayan iktidar, pahalılığı kronik hale getirmiş, çiftçilerin üretimden kaçmalarına ve ekilmeyen toprakların artmasına neden olmuştur. Yapılan araştırmalara göre, AKP iktidarı döneminde çiftçiler 3,6 milyon hektarlık alanı işlemekten vazgeçmiş, buna bağlı olarak son 15 yılda çiftçilerin yarısı tarımdan uzaklaşmıştır. Tarımla uğraşan çiftçilerin yaş ortalaması 58" e kadar gerilemiş, çiftçiler çalıştıkça ezilen ve yoksullaşan bir kesim haline gelmiştir. Bu şekilde çiftçilerin tarımdan uzaklaşması ve tarım arazilerinin ranta açılmasıyla büyüyen gıda enflasyonu Ağustos 2020 tarihinden bu yana yaklaşık 4 yıldır kesintisiz bir şekilde yükselmektedir. Sonuç olarak artan gıda fiyatları her geçen gün daha da katlanılmaz bir boyuta gelmiş yaz mevsimi olmasına rağmen halk çarşıya pazara çıkamaz olmuştur. Bu bağlamda; Ülkede 4 yıldır kesintisiz bir şekilde artan gıda enflasyonu neden kontrol altına alınamamaktadır? Halkı çarşıya, pazara çıkamayacak noktaya getiren gıda fiyatlarındaki artışın sebebi nedir? 2- Tarladan sofraya kadar uzanan tedarik zincirinde oluşan aşırı fiyatların hangi mal ve hizmetlerde, hangi aşamalarda ve nasıl oluştuğuna ilişkin bölgesel ve bilimsel araştırmalar yapılmış mıdır? Yapılmışsa sonuçları nelerdir? 3- Yaz mevsimine rağmen yaş sebze ve meyvelerdeki sürekli ve aşırı fiyat artışlarının temel sebepleri nelerdir? 4- Artan girdi maliyetleri karşısında üretim yapamaz hale gelen çiftçileri rahatlatacak somut destekleme çalışmaları yapacak mısınız? 5- TÜİK, gelir gruplarına göre enflasyon farklılaşmasını ve halkın hissettiği/algıladığı enflasyon oranını neden açıklamamaktadır? Bakanlığınıza göre TÜİK tarafından açıklanan 59,88'lik gıda enflasyonundan dar ve yüksek gelir grubundaki kesimler aynı oranda mı etkilenmektedir? 6- TÜİK tarafından enflasyon hesaplamasında kullanılan madde fiyat listesinin mahkeme kararına rağmen Haziran 2022'den bu yana açıklanmamasının gerekçesi nedir? ## Bakanlığın cevabı İlgi yazınız ekinde alınan Ağrı Milletvekili Sayın Nejla DEMİR" ait 7/15449 esas sayılı yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir. Bilgilerini ve gereğini arz ederim. Mehmet ŞİMŞEK Bakan Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 Ağrı Milletvekili Sayın Nejla DEMİR'e Ait 7/15449 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni Sayın Nejla DEMİR, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim. Tarım sektörünün kritik önemi çerçevesinde; tarımsal üretimin sürdürülebilirliğinin temini, yeterli ve güvenilir gıda arzının sağlanması, tarımsal üretimde verimliliğin ve kalitenin artırılması kapsamında üreticilerimiz desteklenmeye devam edilmektedir. Bu itibarla, 2024 yılı tarımsal destek bütçesi, tarım sektöründeki gelişmeler ve üreticilerimizin ihtiyaçları da dikkate alınarak, 2023 yılı başlangıç bütçesine göre yaklaşık 9670 oranında artırılmıştır. 5570 sayılı "Kamu Sermayeli Bankalar Tarafından Yürütülen Faiz Destekli Kredi ve Kâr Payı Destekli Fon Kullandırılmasına Dair Kanun" uyarınca yayımlanan Kararlar çerçevesinde Banka, TKK ve Katılım Bankası tarafından tarımsal üretime yönelik finansman ihtiyaçlarının uygun koşullarda karşılanmasını teminen tarımsal üreticilere Hazine faiz/kâr payı destekli krediler kullandırılmaktadır. Bu çerçevede 2024 yılı tarımsal üreticilere yapılacak Hazine faiz/kâr payı desteği ödemeleri için 2024 yılı bütçesi 86 milyar TL olarak belirlenmiş olup tarımsal üreticilerimize 2024 yılı içerisinde toplam 44,6 milyar TL tutarında Hazine faiz/kâr payı desteği ödemesi yapılmıştır. Ayrıca, vatandaşımızın temel gıda ürünlerine mümkün olan en uygun fiyatla ulaşabilmesine yönelik olarak ilgili tüm kurumların koordinasyonuyla gerekli çalışmalar da sürdürülmektedir. Bu çerçevede, fiyat istikrarını desteklemek ve enflasyondaki öngörülebilirliği artırmak amacıyla gıda ve tarım ürünlerindeki kısa ve uzun dönemli arz-talep ve ihracat-ithalat değişimleri ile dağıtım zincirindeki gelişmelerin fiyatlara olası etkileri izlenmeye, değerlendirilmeye ve gerekli tedbirler alınmaya devam edilmektedir. Tüketici Fiyat Endeksini uluslararası norm ve standartlar doğrultusunda, Avrupa İstatistikleri Uygulama Esaslarının bütününü dikkate alarak hesaplamakta ve yayınlamaktadır. Enflasyon oranının tespiti için hanehalklarının en çok tükettikleri mal ve hizmetlerden oluşan ve Türkiye genelindeki hanehalklarının ortalama tüketim alışkanlıklarını yansıtan standart bir sepet kullanılmaktadır. Diğer taraftan, önergede bahsi geçen hususlara ilişkin açıklamalara; "https://www.tuik.gov.tr/Kurumsal/Kamuoyu Bilgilendirme " adresinden erişilebilmektedir. Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 Mehmet ŞİMŞEK Bakan --- **Kaynak gösterme:** Nejla Demir (DEM Parti, Ağrı). “TÜİK tarafından açıklanan gıda enflasyon verilerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/15449, 9 Ağustos 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-15449-tuik-tarafindan-aciklanan-gida-enflasyon-verilerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/05e852bf-0792-46ca-9cf9-019145af74ea Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.