# Enflasyon muhasebesi uygulamasına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/15455
- **Veren:** Ali Bozan (DEM Parti, Mersin)
- **Muhatap:** Hazine ve Maliye Bakanlığı (Mehmet Şimşek)
- **Veriliş tarihi:** 20 Ağustos 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 126 gün sonra, 24 Aralık 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/2c356e44-f78f-4802-849b-019174903d06
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-15455-enflasyon-muhasebesi-uygulamasina-iliskin

> Ali Bozan (DEM Parti), 20 Ağustos 2024 tarihinde 7/15455 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 126 gün sonra, 24 Aralık 2024).

## Önerge metni

TBM HALKLARIN EŞİTLİK VE DEMOKRASİ PARTİSİ GRUP BAŞKANLIĞI

Tarih . 9050021... | 13459

Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet ŞİMŞEK tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddâleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Türkiye'de 2024 yılı Ağustos ayı itibariyle uygulanacak olan Enflasyon Muhasebesi Uygulamasıyla ilgili, mali müşavirler ve vergi mükellefleri üzerinde büyük bir adaletsizlik ve ek vergi yükü yaratacağı yönündeki şikayetler artmıştır.

Firmaların satış yapmasa dahi kayıtlı stoklar, makine-teçhizat, sermaye ve diğer demirbaşların enflasyon oranında yeniden değerlendirilmesi kararı, ülke genelindeki yüzbinlerce vergi mükellefinin bu uygulama ile adil olmayan bir vergi yükü ile karşı karşıya kalacağını göstermektedir. Yüksek enflasyon sonucu fiyatları artan hazırdaki şirket varlıklarına yeniden değer biçilerek oluşan kar veya fiyat artışı üzerinden yüzde 25'lere varan vergilerin çok sayıda şirketi iflasa götüreceği açıktır. İflasların etkisi aynı zamanda işçileri de etkileyecek ve işsizliğin daha da artmasına neden olacaktır. Bakanlığınızdan beklenen acil talep uygulamadan bir an evvel vazgeçilmesidir.

Bu bağlamda;

1. Ağustos yılı itibariyle şirketlere uygulanacak olan bu vergi türünün iflas gibi yaratacağı olumsuzluklar hesaplanmış mıdır? Bu olumsuzluklara karşı ne tür bir önleyici çalışma yürütülecektir?

2. "Adil" olmadığı ifade edilen bu uygulamada yükselen enilasyonun yükünün şirketlere vergi olarak kesilmesinin nedenleri nelerdir?

3. Çok sayıda şirketi iflasa götüreceği öngörülen bu uygulamada işçilerin işsiz kalacağı durumu Bakanlığınızca hesaplanmış mıdır? Böylesi bir durumda Bakanlığınızın alacağı önlemler nelerdir?

4. Enflasyon muhasebesi uygulamasının, özellikle KOBİ'ler üzerindeki etkileri dikkate alınarak, bu tür işletmelere yönelik herhangi bir özel muafiyet veya kolaylık sağlanması düşünülmekte midir? Bu konuda Bakanlığınızın bir çalışması var mıdır?

5. Enflasyon muhasebesi ile ilgili olarak sektörel bazda farklı düzenlemeler yapılması planlanmakta mıdır? Örneğin, üretim yapan sanayi şirketleri ile hizmet sektöründeki şirketler arasında bir ayrım yapılacak mıdır? '

1SUS

6. Enflasyon muhasebesi uygulaması kapsamında, firmaların zarar etmesine yol açan unsurların tespit edilerek giderilmesi amacıyla bir izleme ve değerlendirme süreci oluşturulacak mıdır? Bu süreçte, mali müşavirler ve sektör temsilcileri ile iş birliği yapılacak mıdır?

7. Uygulamanın uluslararası yatırımlar üzerindeki etkileri değerlendirilmiş midir? Yabancı yatırımcıların Türkiye'deki iş ortamına yönelik olası olumsuz algılarının önüne geçilmesi amacıyla hangi adımlar atılacaktır?

8. Bu uygulamadan beklediğiniz gelir ne kadardır? Elde edilecek geliri nereye harcamayı düşünüyorsunuz?

## Bakanlığın cevabı

İlgi yazınız ekinde alınan Mersin Milletvekili Sayın Av. Ali BOZAN" a ait 7/15455 esas sayılı yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.

Bilgilerini ve gereğini arz ederim.

Mehmet ŞİMŞEK Bakan

Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4

Mersin Milletvekili Sayın Av. Ali BOZAN'a Ait 7/15455 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni

Sayın Av. Ali BOZAN, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.

Bilanço esasına göre defter tutan mükelleflerin (kazançları kurumlar vergisinden istisna olan yatırım fonları hariç) 2023 hesap dönemi sonuna âit bilançolarını, enflasyon düzeltmesi şartlarının oluşup oluşmadığına bakılmaksızın enflasyon düzeltmesine tabi tutmaları, müteakip dönemlerde ise enflasyon düzeltme şartlarının (Yİ-ÜFE'deki artışın, içinde bulunulan dönem dâhil son üç hesap döneminde 96100'den ve içinde bulunulan hesap döneminde 9410'dan fazla olması) gerçekleşmesine/varlığına bağlı olarak geçici vergi dönemleri ve hesap dönemi sonlarında bilançolarını enflasyon düzeltmesine tabi tutmaları kanuni bir zorunluluktur.

Enflasyon düzeltmesi ile pasif kalemlere ait fark hesaplarının herhangi bir hesaba nakledilemeyeceği veya işletmeden çekilemeyeceği, bu işlemlerin yapılması halinde yapıldığı dönemlerin kazançlarıyla ilişkilendirilmeksizin vergilendirileceği; ayrıca öz sermaye kalemlerine ait enflasyon fark hesaplarının kurumlar vergisi mükelleflerince sermayeye ilave edilebileceği ve bu işlemlerin kâr dağıtımı sayılmayacağı öngörülmektedir. Bu düzenleme ile enflasyon düzeltmesiyle gerçekleştirilmek istenen temel amaç işletmelerin öz sermayeleri ile çalışmaya teşvik edilmesidir.

7529 sayılı Kanun ile 213 sayılı Kanunun mükerrer 298"inci maddesinin (A) fıkrasına eklenen 10'uncu bent kapsamında, muhasebe standartları uyarınca yapılmakta olan yatırımlar hesabında takip edilen tutarların enflasyon düzeltmesine tabi tutulması sonucunda oluşan ve bu hesabın alt hesabında izlenen düzeltme farkları, bilançonun pasifinde özel bir fon hesabında gösterilmekte ve dönem kazancının tespitinde dikkate alınmamakta, özel fon hesabında bulunan bu tutarlar, yatırımın tamamlanarak ilgili iktisadi kıymetin aktifleştirilmesi gereken dönem ile bu dönemi takip eden dört hesap dönemi içerisinde eşit taksitler halinde dönem kazancının tespitinde dikkate alınmaktadır.

Öte yandan, enflasyon düzeltmesi sonucunda işletmelerin vergisel durumunu düzeltilecek bilançoların yapısı, aktif/pasif bileşenleri, parasal olmayan kıymetlerin kayıtlara giriş tarihleri, parasal olmayan aktif kıymetleri parasal olmayan pasif kıymetlere oranı, yeniden değerleme uygulamasından yararlanıp yararlanılmadığı gibi birçok değişken etkileyebilmektedir.

Bu kapsamda, söz konusu uygulamanın farklı mükellefleri farklı şekilde etkileyeceği açık olup, enflasyon düzeltmesinin amacı vergi gelirlerinin artırılması değil, mükelleflerin mali

Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 tablolarının güncel hale getirilmesini ve söz konusu tabloların gerçek durumu yansıtmasını sağlamaktır.

Ayrıca, mükellef ve meslek grupları yönünden; vergi türleri, mükelleflerin aktif toplamları veya ciroları itibarıyla enflasyon düzeltmesinin muhtemel etkileri üzerine yapılan etki analizi ve değerlendirme çalışmaları sonucunda 560 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile tüm mükelleflerce 2024 hesap dönemi birinci geçici vergi dönemlerinde, 563 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile enflasyon düzeltmesi yapma yükümlülüğü bulunan mükelleflerden, 31/12/2023 tarihli gelir tablosundaki brüt satışlar toplamı 50.000.000 TL'nin altında olanlarca (münhasıran sürekli olarak işlenmiş; altın, gümüş alım-satımı ve imali ile iştigal edenler hariç) enflasyon düzeltmesi yapılmamasına imkân sağlanmıştır.

Diğer taraftan, mükelleflerin İnteraktif/Dijital Vergi Dairesi üzerinden adlarına düzenlenen e-Arşiv Faturaları sorgulayabilmesi mümkün bulunmaktadır. Ancak sorgulamanın mükelleflerin beyanname verme sürelerini etkilemeyecek şekilde daha verimli çalışmasını sağlamak üzere geriye dönük 3 aylık süre için yapılabilmesine imkân tanınmıştır.

Mükelleflerin muhasebe, kayıt ve beyan süreçlerinin etkinleştirilmesi ile e-Belgelere erişimin kolaylaştırılmasını sağlamak üzere alıcılar tarafından adlarına düzenlenen; e-Arşiv görüntülenebilmesi amacıyla, Gelir İdaresi Başkanlığına gönderilen e-Arşiv raporların içerisinde yer alan belgelere ait link eklenmesi zorunlu hale getirilmiş, bu kapsamda, ilgili programları kullanan meslek mensubu ya da mükelleflere web servis üzerinden e-Arşiv Fatura, e-SMM ve e-MM URL bilgilerini sorgulama imkânı verilmiştir.

Devlet Mah, Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4

Mehmet ŞİMŞEK
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Ali Bozan (DEM Parti, Mersin). “Enflasyon muhasebesi uygulamasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/15455, 20 Ağustos 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-15455-enflasyon-muhasebesi-uygulamasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/2c356e44-f78f-4802-849b-019174903d06

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.