# Aydın'ın Koçarlı ilçesinde üretilen çam fıstığına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/15521 - **Veren:** Evrim Karakoz (CHP, Aydın) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 19 Ağustos 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 50 gün sonra, 8 Ekim 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/49a264ab-ba1a-4873-9971-01916fa5fbaa - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-15521-aydin-in-kocarli-ilcesinde-uretilen-cam-fistigina-iliskin > Evrim Karakoz (CHP), 19 Ağustos 2024 tarihinde 7/15521 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 50 gün sonra, 8 Ekim 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından Anayasanın 98. ve TBMM içtüzüğünün 96. Maddelerine göre yazılı olarak yanıtlandırılmasını dilerim. Ülkemizde üretilen çam fıstığının 9050'si Aydın'ın Koçarlı ilçesinde Beşparinak Dağları bölgesinde Akmescit, Bağarcık, Birci, Çallı, Çeşmeköy, Çulhalar, Esentepe Karaağaç, Karacaören, Kasaplar, Kızılcabölük, Kullar, Mersinbelen, Satılan, Taşköy, Tığıllar, Timinciler'de yetişmektedir. Bozdoğan, Çine, Karpuzlu, Yenipazar ve Söke gibi diğer ilçelerde de üretim yapılmaktadır. Birçok orman köyünün ana geçim kaynağı çam fıstığıdır. Ekonomik değeri yüksek ve aynı zamanda ihracatı yapılan bir ürünümüzdür. Orman Genel Müdürlüğü rakamlarına göre Aydın'da yaklaşık 26 bin hektar ormanlık alanda fıstık çamı bulunmaktadır. Aydın Ticaret Borsası tescil rakamlarına göre çam fıstığı 725 bin 316 kilo ile kuru meyve ihracatında kuru incirden sonra Aydın'da ikinci sırada yer almaktadır. Ülkemiz çam fıstığı ihracatında Çin ve Almanya'dan sonra en büyük ihracatçı konumunda olsa da kalite bakımından dünyanın en iyi Çam Fıstığıdır. Bu Bağlamda; 1. Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından coğrafi işaret tescilli olan ve Koçarlı'da geleneksel yöntemlerle üretilen "Aydın Çam Fıstığı"nın korunması ve marka değerinin artması adına yapılan çalışmalar var mıdır varsa bunlar nelerdir? Bu çalışmaların karşılığında hem üretim de hem de kalite de artış olduğunu söyleyebilir misiniz? 2. Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından coğrafi işaret tescilli olan Aydın Çam Fıstığı için 24 Ağustos 2023 tarihinde Avrupa Birliği Coğrafi Işaret alması için yapılan başvurunun sonucu ne olmuştur? 3. İhraç edilerek ülke ekonomisine ciddi katkı veren çam fıstığı neden tarımsal ürün kapsamına alınmıyor? Bakanlığın bu kadar değerli bir ürünü görmezden gelmesi ve tarımsal ürün kapsamına almamasının gerekçeleri nelerdir? 4. 2021 yılında üretici, | kilo çam fıstığını tüccara sattığında | çeyrek altın alabiliyorken bugün | kilo çam fıstığını piyasayı elinde tutan ve fiyatları belirleyen tüccarlara 750- 900 TL arasında satmak zorunda kalmasını nasıl değerlendiriyorsunuz? 5. Ülke genelinde "Çam Fıstık" alım fiyatları neden devlet eliyle ya da bir borsa aracılığı ile belirlenmiyor da tüccarlar tarafından belirleniyor? İhraç edilen bir tarımsal ürün için bu şekilde fiyat belirlenmesini doğru buluyor musunuz? ## Bakanlığın cevabı Çam fıstığı olarak adlandıran değerli gıda maddesi, fıstıkçamının tohumudur. Akdeniz iklim kuşağında doğal ve yapay ormanlar kuran fıstık çamı, geniş tepeli ve kazık kök sistemine sahip ibreli bir orman ağacı türüdür. Fıstık çamının bir orman ağacı olması, yayılış alanlarının büyük bir kısmının devlet ormanlarında yer alması nedeniyle, fıstık çamı tohumları önemli bir odun dışı orman ürünü olarak değerlendirilmektedir. Bu kapsamda, "Ormanların Ürettiği Mal ve Hizmetlerden Toplumun Optimum Düzeyde Faydalanmasını Sağlamak" stratejik amacı altında yer alan odun dışı orman ürün çeşitliliği ve üretiminin artırılması hedefine uygun olarak envanter ve planlama çalışmaları yapılmaktadır. Uzman mühendislerden oluşturulan "Planlama Heyetleri" tarafından orman alanlarından elde edilen envanter verilerine dayanarak sürdürülebilir kullanımları için faydalanma planları hazırlanmaktadır. Devlet ormanlarında yapılacak her nevi odun dışı orman ürün üretimi, üretimin yapılacağı yer için hazırlanmış olan odun dışı ürün faydalanma planı, amenajman ve silvikültürel planları göz önünde bulundurularak, 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 27, 37 ve 40'ıncı maddelerine göre gerçekleştirilmektedir. Bakanlığımızca, kozalak verimini artırıcı dal budamaları, silvikültürel müdahaleler ve periyodik ağaçlandırma çalışmaları yapılmaktadır. Bu kapsamda; e Fıstıkçamı sahalarındaki esas ürünün çam fıstığı olduğu dikkate alınarak, meyve verimini artırmak için fazla ısı ve ışık alacak kapalılık sağlanmakta, bu sahalarda verimi olumsuz etkileyecek bitki ve ağaççıklar temizlenmektedir. e Meyve veriminin artırılması için budamalar yapılmaktadır. e Genç meşçerelerde, gençlik ve sıklık bakımı yapılmakta, hastalıklı, yaralı ve kusurlu gövdeler sahadan çıkarılarak sağlıklı fertlerin gelişimleri sağlanmaktadır. Odun dışı orman ürünlerinin üretim, satış, iş ve işlemleri, Orman Kanunu, yönetmelikler ve tebliğlerde belirtilen esaslar çerçevesinde yürütülmektedir. Tarife bedelleri, her sene 294 sayılı Tebliğ ile yayınlanmaktadır. Tarife bedeli ile yapılan satışlar, orman köylümüzün ekonomisine ilk hak sahibi olarak önemli katkılar sağlamaktadır. Çam fıstığı üreticileri mazot gübre, organik-organomineral gübre desteği, organik tarım, küçük aile işletmesi ve iyi tarım desteklemelerinden yararlanmaktadır. Ayrıca üretim planlaması ile ilişkilendirilmiş 2025-2027 yıllarını kapsayan üç yıllık bitkisel üretim yeni destekleme modelinde ise temel destekten faydalanabilecektir. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** Evrim Karakoz (CHP, Aydın). “Aydın'ın Koçarlı ilçesinde üretilen çam fıstığına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/15521, 19 Ağustos 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-15521-aydin-in-kocarli-ilcesinde-uretilen-cam-fistigina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/49a264ab-ba1a-4873-9971-01916fa5fbaa Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.