# Kamu kurumlarında çalışan işçilerin fazla mesai ücreti ödemelerine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/15681 - **Veren:** Doğan Demir (Saadet Partisi, İstanbul) - **Muhatap:** Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (Vedat Işıkhan) - **Veriliş tarihi:** 23 Ağustos 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 75 gün sonra, 6 Kasım 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6db29628-21e3-484f-8079-01918e5e8973 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-15681-kamu-kurumlarinda-calisan-iscilerin-fazla-mesai-ucreti-odemelerine-iliskin > Doğan Demir (Saadet Partisi), 23 Ağustos 2024 tarihinde 7/15681 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 75 gün sonra, 6 Kasım 2024). ## Önerge metni Aşağıda belirtilen sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Sayın Vedat IŞIKHAN tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını, Anayasanın 98, TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince saygıyla talep ederim. Ülkemizdeki ekonomik sıkıntılar ve kamu kurumlarındaki tasarruf tedbirleri gerekçe gösterilerek, birçok işçinin hafta içi ve hafta sonu fazla mesai ücretlerinin ödenmemesi ya da kesilmesi yönünde kararlar alınmaktadır. Ancak fazla mesai, özellikle hafta sonu mesaileri; işçilerin karşılığında hak ettiği, emeklerinin karşılığı olan ücretin kesilmesiyle sonuçlandığında, bu durum işçiler açısından büyük bir mağduriyete haksızlığa ve hak kaybına yol açmaktadır. Tasarruf tedbirleri kapsamında bu uygulamanın yaygınlaşması, özellikle dar gelirli ve uzun saatler çalışan işçilerin ekonomik zorluklarını artırmakta ve çalışma hayatında adaletsizlik yaratmaktadır. İçinde bulunduğumuz ağır ekonomik koşulların bedeli dar gelirli ailelere ve işçilerimize ödetilmemelidir. Bu bağlamda; TBMM Halkla İlişkiler Binası No: F122 1. Tasarruf tedbirleri kapsamında hafta sonları da'dahil olmak üzere fazla mesai ücretlerinin kesilmesi yönünde alınan kararlar hangi yasal dayanaklara dayanmaktadır? 2. Hafta sonu ve hafta içi fazla mesai ücretlerinin ödenmemesi veya kesilmesi kararı kaç işçiyi etkilemiştir? Fazla mesaiye rağmen bu ücretlerini alamayan işçiler için bir telafi mekanizması oluşturulması düşünülmekte midir? 3. Fazla mesai ücretlerinin ödenmemesi, işçilerin gelir düzeyini olumsuz etkileyerek yaşam standartlarında düşüşe neden olmaktadır. Bu durumun önlenmesi amacıyla Bakanlığınızın aldığı ya da almayı planladığı önlemler nelerdir? 4. Fazla mesai ücretlerini alamayan işçilerin yasal haklarını arayabilmeleri için nasıl bir süreç izlenmektedir? Bakanlığınız, bu konuda yaşanan mağduriyetlerin giderilmesi için herhangi bir denetim veya inceleme başlatmış mıdır? 5. Kamu kurumlarındaki tasarruf tedbirleri kapsamında fazla mesai ücretlerinin ödenmemesi uygulamasının çalışma verimliliği ve işçi motivasyonu üzerindeki etkileri araştırılmış mıdır? 6. Fazla mesai ücretlerinin kesilmesi uygulaması ile birlikte çalışanların çalışma koşullarının iyileştirilmesi için alınması gereken diğer tedbirler nelerdir? Bu konuda bir düzenleme yapılması planlanmakta mıdır? 7. Tasarruf tedbirleri kapsamında uygulanan bu politikaların, işçi hakları ve iş gücü piyasası üzerindeki olumsuz etkilerini minimize etmek amacıyla Bakanlığınızca öngörülen alternatif çözümler nelerdir? TBMM Halkla İlişkiler Binası No: F122 ## Bakanlığın cevabı İlgi (o: 02.09.2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1488487 sayılı yazınız. İlgi yazınız ile İstanbul Milletvekili Sayın Doğan DEMİR tarafından yöneltilen 7/15681 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur. "4837 sayılı İş Kanunu'nun 'Fazla çalışma ücreti? başlıklı 41. Maddesinde ise; "Ülkenin genel yararları yahut işin niteliği veya üretimin artırılması gibi nedenlerle fazla çalışma yapılabilir. Fazla çalışma, Kanunda yazılı koşullar çerçevesinde, haflalık kırkbeş saati aşan çalışmalardır. 63. Madde hükmüne göre denkleştirme esasının uygulandığı hallerde, işçinin haftalık ortalama çalışma süresi, normal haftalık iş süresini aşmamak koşulu ile, bazı haftalarda toplam kırkbeş saati aşsa dahi bu çalışmalar fazla çalışma sayılmaz. Her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde elli yükseltilmesi suretiyle ödenir. Haftalık çalışma süresinin sözleşmelerle kırkbeş saatin altında belirlendiği durumlarda yukarıda belirtilen esaslar dâhilinde uygulanan ortalama haftalık çalışma süresini aşan ve kırkbeş saate kadar yapılan çalışmalar fazla sürelerle çalışmalardır. Fazla sürelerle çalışmalarda, her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde yirmibeş yükseltilmesiyle ödenir. Fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma yapan işçi isterse, bu çalışmalar karşılığı zamlı ücret yerine, fazla çalıştığı her saat karşılığında bir saat otuz dakikayı, fazla sürelerle çalıştığı her saat karşılığında bir saat onbeş dakikayı serbesi zaman olarak kullanabilir. İşçi hak ettiği serbest zamanı altı ay zarfında, çalışma süreleri içinde ve ücretinde bir kesinti olmadan kullanır. ' hükmü amirdir. Öte yandan 2024/7 sayılı Tasarruf Tedbirleri konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'nde, "... Kamu personeli zorunlu haller dışında fazla çalışma ücreti ve nöbet ücreti alacak şekilde çalıştırılmayacaktır. Kamu kurum ve kuruluşları, fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışma giderlerini asgari seviyede tutmak amacıyla 22/5/2003 tarihli ve 4837 sayılı İş Kanununda yer alan serbest zaman ve denkleştirme süresi hükümlerini öncelikle uygulayacaktır... " hükmü yer almaktadır. Bununla birlikte, Bakanlığımızca yıl içinde yürütülen iş teftişi faaliyetleri, geçmiş yıllara ait istatistiki veriler, ulusal politikalar ve ihtiyaçlar göz önünde bulundurularak, çalışma hayatının riskleri ve öncelikleri ile Bakanlığımızın kaynakları dikkate alınarak programlı teftişler ve program dışı teftişler şeklinde yürütülmektedir. Programlı teftişler, çalışma hayatındaki sorunların değerlendirilmesi ve önceliklendirilmesi sonucu belirlenen alanlarda veya sektörlerde yahut özel bir risk grubu hedeflenerek belirlenen işyerlerinde çalışma hayatı ile ilgili mevzuat hükümlerinin uygulanmasının denetlenmesi amacıyla gerçekleştirilen teftişlerdir. İncelemelerden oluşan program dışı teftişler ise programlı teftişler dışında kalan ihbar, şikâyet vb. talepler üzerine veya Bakanlığa intikal eden evraklardan teftiş hizmetiyle bağdaşır nitelikte olanların teftiş programına alınması sonucu gerçekleştirilmekteğirm Bakan Çankaya / ANKARA Tel:(312) 296 — 71 68 --- **Kaynak gösterme:** Doğan Demir (Saadet Partisi, İstanbul). “Kamu kurumlarında çalışan işçilerin fazla mesai ücreti ödemelerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/15681, 23 Ağustos 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-15681-kamu-kurumlarinda-calisan-iscilerin-fazla-mesai-ucreti-odemelerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6db29628-21e3-484f-8079-01918e5e8973 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.