# Mevsimlik tarım işçileri hakkındaki genelge kapsamında Çalışma Ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca yürütülen çalışmalara ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/15683
- **Veren:** Mehmet Emin Ekmen (DEVA Partisi, Mersin)
- **Muhatap:** Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (Vedat Işıkhan)
- **Veriliş tarihi:** 26 Ağustos 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 743 gün sonra, 8 Eylül 2026)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/07f06140-0dfb-4b5a-a4e3-019192f76303
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-15683-mevsimlik-tarim-iscileri-hakkindaki-genelge-kapsaminda-calisma-ve-sosyal-guvenlik-bakanlig

> Mehmet Emin Ekmen (DEVA Partisi), 26 Ağustos 2024 tarihinde 7/15683 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 743 gün sonra, 8 Eylül 2026).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Sayın Vedat Işıkhan tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ıncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Mevsimlik tarım işçilerinin çalışma koşullarının bütüncül bir şekilde ele.alınması 2010/6 ve 2017/6 Başbakanlık genelgeleri ile düzenlenmiş ve bu düzenlemeler 2024/5 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile yeni sistemde güncellenmiştir. Bu genelge ile mevsimlik işçilerinin seyahat, eğitim, sağlık, yaşam şartları gibi bir çok konudaki sorunlarına ciddi çözümler getirilmiştir.

Genelgede yer alan geçici yerleşim alanları, sağlık hizmetleri, eğitim hizmetleri, ulaşım ve güvenlik hizmetleri, istihdam ve sosyal güvenlik hizmetleri, sosyal hizmetler ve mevsimlik tarım işçileri bilgi sistemi gibi başlıklar, mevsimlik işçilerin yaşam standartlarını iyileştirmeye yönelik geniş kapsamlı düzenlemeler içermektedir. Ancak, bu düzenlemelerin sahada ne ölçüde uygulandığı ve mevsimlik işçilerin bu haklardan yeterince yararlanıp yararlanmadığı konusunda kamuoyunda ciddi soru işaretleri bulunmaktadır.

Genelgedeki işler tam 11 bakanlığı ilgilendirmektedir. Genelge Mevsim Tarım İşçiliği İzleme ve Değerlendirme Kurulu sekretaryasını bakanlığınıza tevdi ederek on bakanlık açısından yeterli adımların atılıp atılmadığının takibini de bakanlığına görev olarak vermiştir.

Bu bağlamda;

1. Genelgenin 13. Maddesi ile sekreteryanızda oluşturulan Mevsim Tarım İşçiliği İzleme ve Değerlendirme Kurulu ilk toplantısını yapmış mıdır? Yapmış ise alınan izleme ve değerlendirme kararları nelerdir?

2. Genelgenin 12. Maddesi ile düzenlenmesi gereken Mevsim Tarım İşçiliği İzleme Kurulları şu ana kadar kaç il ve ilçede kurulmuştur?

3. Genelgenin 9. Maddesi ile düzenlenen eylem planlarının valiliklerce düzenlenip bakanlığınıza aktarılması için gerekli bürokratik süreçler işletilmiş midir? Genelgenin amir hükmü olan tarih aralığı ilan edilmiş midir? Edilmiş ise şu ana kadar kaç valilik sisteme eylem planı bilgilerini yüklemiştir?

Adres: Halkla İlişkiler Binası 3. Kat E-308 Çankaya / ANKARA

1SER3

4. Genelgenin 8. Maddesi gereğince şu ana kadar kaç ilden ödenek talebi gelmiş ve hangi ile ne kadar ödenek aktarılmıştır?

5. Genelgenin 7. Maddesine göre Emniyet Genel müdürlüğü ve Jandarma Komutanlığınca bakanlığınız eMETİP projesine veriler aktarılmış mıdır? Şu ana kadar hangi illerden bu veriler yüklenmiştir?

6. Genelgenin uygulanabilmesi için mevsimlik tarım işçisi göçü veren ve alan iller tesbit edilmeli ve il-ilçelerde kurullar oluşturularak genelgenin gerektirdiği hizmetler takip edilmelidir. Bu anlamda bakanlığınız bu illeri tesbit etmiş ve Valiliklerle ilk toplantıyı yaparak genelgenin gereği hususunda talimatlar aktarılmış mıdır?

7. Genelgenin birinci maddesine göre mevsimlik işçilerin geçici yerleşim alanlarının düzenlenmesi ve iyileştirilmesi amacıyla Bakanlığınızca ve Valiliklerce ne tür çalışmalar yapılmıştır?

8. Genelgenin 2. Maddesinde Mevsimlik işçilerin sağlık hizmetlerine erişimi ve bu hizmetlerin iyileştirilmesi Okonusunda Bakanlığınızın ve Sağlık Bakanlığının gerçekleştirdiği projeler nelerdir?

9. Genelgenin 3. Maddesinde belirtilen Eğitim hizmetleri başlığı altında, mevsimlik işçilerin çocuklarının eğitimlerine devam edebilmesi için bakanlığınız ve Milli Eğitim Bakanlığınca ne tür adımlar atılmıştır? Bu konuda karşılaşılan zorluklar nelerdir?

10. Genelgenin 4. Maddesinde yazılan Ulaşım ve güvenlik hizmetleri konusunda mevsimlik işçilerin güvenli bir şekilde çalışacakları alanlara taşınması ve bu alanlarda güvenliğin sağlanması noktasında Bakanlığınız, İçişleri ve Ulaştırma Bakanlığınca ne tür düzenlemeler yapılmıştır?

11. Genelgenin 5. Maddesinde belirtilen İstihdam ve sosyal güvenlik hizmetleri kapsamında, mevsimlik işçilerin sosyal güvenlik haklarından yararlanmaları ve iş güvencelerinin sağlanması amacıyla Bakanlığınızca yürütülen projeler nelerdir?

12. Genelgenin 6. Maddesinde belirtilen Sosyal hizmetler başlığı altında, mevsimlik işçilere yönelik sunulan sosyal destekler ve bu hizmetlerin yaygınlaştırılması konusunda Bakanlığınızın ve Aile Bakanlığının çalışmaları nelerdir?

13. Genelgenin 7. Maddesinde belirtilen Mevsimlik tarım işçileri bilgi sistemi ile bu işçilerin kayıt altına alınması ve hizmetlerden faydalanmaları konusunda ne tür ilerlemeler kaydedilmiştir?

€-posta: mehmetemin.ekmen(Btbmm.gov.tr Adres: Halkla İlişkiler Binası 3. Kat E-308 Çankaya / ANKARA

## Bakanlığın cevabı

İlgi (o : 02.09.2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1488487 sayılı yazınız.

İlgi yazınız ile Mersin Milletvekili Sayın Mehmet Emin EKMEN tarafından yöneltilen 7/15683 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.

"2024/5 sayılı "Mevsimlik Tarım İşçileri" konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesi uyarınca, illerde kurulan izleme kurulları marifetiyle her valilik yıllık eylem planı hazırlamakta, Bakanlığımız tarafından illere kaynak tahsisi yapılmaktadır. Valilikler mevsimlik tarım işçilerinin yoğun olarak çalıştığı yerlerde; eğitim ve sosyal faaliyetleri ile işçilerin temel ihtiyaçlarını giderebilecekleri ortak kullanım alanları olan, iklim şartlarına uyumlu, emniyetli, ekonomik, estetik ve fonksiyonel, prefabrike, betonarme ya da çelik iskeletli, yeterli büyüklükte bir bina ile elektrik, su ve kanalizasyon alt ve üst yapısı bulunan geçici yerleşim alanları oluşturulmasını sağlamaktadır.

Söz konusu Genelgeye göre bu illerde mevsimlik tarım işçilerinin temel ihtiyaçlarını karşılayan, eğitim, sağlık ve sosyal faaliyetlere ilişkin imkan sunulan, elektrik, su ve kanalizasyon alt ve üst yapısı bulunan geçici yerleşim alanları oluşturmak üzere ödenek tahsisi yapılmıştır. Ayrıca, söz konusu alanlarda kullanılan elektrik ve su faturaları Bakanlığımızca karşılanmaktadır.

Başta mevsimlik tarım işçisi ailelerin çocukları olmak üzere, çalışan/çalışma riski altında olan çocukların çalışma hayatından çekilerek eğitime yönlendirilmeleri amacıyla Bakanlığımızca, başta Milli Eğitim Bakanlığı olmak üzere, ilgili tüm kurum ve kuruluşlarla birlikte çalışmalar yürütülmektedir. Gerek ulusal kaynaklarla gerekse uluslararası kuruluşlar ve özel sektör firmaları ile işbirliği içerisinde yürütülen projelerle; aileler, bahçe sahipleri ve işverenlere yönelik bilgilendirme ve farkındalık çalışmaları gerçekleştirilmekte ve çalışan / çalışma riski altında olan çocukların eğitime yönlendirilmesi sağlanmaktadır.

Söz konusu genelge uyarınca Bakanlığımız koordinasyonunda yürütülen faaliyetler ilgili kurum ve kuruluşların kuruluş kanunlarında yer alan görev ve sorumlulukları çerçevesinde yürütülmekte ve mevsimlik tarım işçilerinin kamu hizmetlerine erişimi kolaylaştırılmaktadır. Vatandaşlarımızın sağlık hizmetlerine erişimi Sağlık Bakanlığı'nın mobil ekipleri başta olmak üzere diğer sağlık tesisleri vasıtası ile sağlanmaktadır.

Mevsimlik Gezici Tarım İşçilerinin Çalışma ve Yaşam Koşullarının İyileştirilmesi Projesi (METİP) kapsamında mevsimlik tarım işçiliğinin yoğun olarak yer aldığı Adana, Aksaray, Ankara, Bilecik, Bursa, Çorum, Düzce, Eskişehir, Giresun, Isparta, Karaman, Kayseri, Kırşehir, Kocaeli, Konya, Manisa, Malatya, Mersin, Niğde, Ordu, Sakarya, Samsun ve Zonguldak olmak üzere, hâlihazırda 23 ilde çalışmalar yürütülmektedir.

Bununla birlikte, Mevsimlik Tarım İşçiliği İzleme ve Değerlendirme Kurulu 14.02.2025 tarihinde kamu kurum ve kuruluşlarının temsilcilerinin katılımıyla gerçekleştirilmiş olup, 2026 yılı toplantı hazırlık çalışmaları devam etmektedir."

Prof. Dr. VedafAŞIKHAN

Bakan Çankaya / ANKARA Tel:(312) 296 — 71 68

---

**Kaynak gösterme:** Mehmet Emin Ekmen (DEVA Partisi, Mersin). “Mevsimlik tarım işçileri hakkındaki genelge kapsamında Çalışma Ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca yürütülen çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/15683, 26 Ağustos 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-15683-mevsimlik-tarim-iscileri-hakkindaki-genelge-kapsaminda-calisma-ve-sosyal-guvenlik-bakanlig (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/07f06140-0dfb-4b5a-a4e3-019192f76303

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
