# Bayburt M Tipi Kapalı Cezaevinde yaşandığı iddia edilen hak ihlallerine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/15796
- **Veren:** Beritan Güneş Altın (DEM Parti, Mardin)
- **Muhatap:** Adalet Bakanlığı (Yılmaz Tunç)
- **Veriliş tarihi:** 29 Ağustos 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 91 gün sonra, 28 Kasım 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c01722a1-fc2b-4634-9027-0191b19fd53d
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-15796-bayburt-m-tipi-kapali-cezaevinde-yasandigi-iddia-edilen-hak-ihlallerine-iliskin

> Beritan Güneş Altın (DEM Parti), 29 Ağustos 2024 tarihinde 7/15796 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 91 gün sonra, 28 Kasım 2024).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Sayın Yılmaz Tunç tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını

Pal

Beritan GÖNEŞ ALTIN saygılarımla arz ederim.

Mârdin Milletvekili Tarafıma Ceza İnfaz Sisteminde Sivil Toplum Derneği'nce (CİSST) iletilen başvuruda;

Bayburt M Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda kalmakta olan Sibel Kaya, e Erkek hapishanesinin kadın koğuşlarında kaldıklarını, kendilerinden önce bü koğuşlarda erkeklerin kaldığını, tuvalet esnasında peçete kullanımları noktasında kadınların cinsiyete özgü hijyen ihtiyaçlarının farklılık gösterdiğini ancak koğuşlarının buna uygun olmadığını, bu durumun kendileri için ciddi bir hastalık tehdidi oluşturduğunu,

"e Köoğuşlarında özel alanlarının olmaması sebebiyle ağda gibi cinsiyete özgü temizlik ihtiyaçlarını giderebilecekleri bir alanlarının olmadığını ve bu durumun da kişisel temizlik noktasında mağduriyet yarattığını e Bulundukları hapishanenin çoğunluğunun erkek mahpuslardan oluştuğunu bu sebeple mimari yapıdan kantin ihtiyaçlarına kadar alanın erkek mahpusların ihtiyaçlarına göre düzenlendiğini, bu sebeple kendi ihtiyaçlarının görünmez kılındığını ve dolayısıyla ayrımcılığa maruz kaldıklarını se Atölye ve kurslara katılamadıklarını, istedikleri kursların açılmadığını

"e Kütüphaneye çıkarılmadıklarını e Sinema salonuna ayda | kere çıkarıldıklarını e Kapalı spor salonuna çıkarılmadıklarını e oHapishanenin bulunduğu şehrin ailelerinin yaşadığı yere uzak olması, ailelerinin yaşlı insanlar olması, bulundukları şehrin hava durumunun kışın şehir dışından Ziyarete imkan vermediği bu sebeplerle aileleri ile ziyaretçi görüşü- yapamadıklarını, bazı mahpusların yaşlı anne babalarının ziyarete gelememesi sebebiyle kendilerini son kez göremeden yaşamını yitirdiğini bu durumun ise kendilerini duygusal olarak çok hırpaladığını Havalandırmaya yan koğuşlarda kalan adli mahpuslar tarafından cam kırıkları, büyükçe taşlar, pornografik görüntüler içeren kağıtlar ve sair cisimler atıldığını, bu durumun can güvenliklerini tehdit ettiğini, bu durumu idareye bildirmelerine rağmen herhangi bir tedbir alınmadığını

Dilekçelerine cevap alamadıklarını

Haftada bir koğuş araması yapıldığını, aramalar esnasında eşyaların dağıtıldığını ve haksız yere el konulduğunu belirtmiştir.

Bu bağlamda;

Bayburt M Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'nda kaç kadın mahpus kaç erkek mahpus bulunmaktadır?

2020 yılından bu yana Bayburt M Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda tutulan kaç kadın mahpus sevk talebinde bulunmuştur? Bu taleplerin kaçı karşılanmıştır?

Bayburt M Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda tutulan siyasi kadın mahpusların, yan koğuşlardaki adli mahpusların kendilerine yönelik tacizlerine ilişkin şikayetlerine dair nasıl bir süreç işletilmiştir?

Erkeklere özgü inşa edilmiş eski bir hapishane olan Bayburt M Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda tutulan, aileleriyle görüşemeyen, atölye ve kurslara çıkamayan, cinsiyete özgü ihtiyaçlarını karşılayamayan kadın mahpusların şikayetlerine yönelik nasıl bir süreç işletilmiştir?

Süregelen hukuka aykırılıkların tespitini takiben mevzuatta yer alandan daha ağır tutulma şartlarına tabi tutulan siyasi kadın mahpuslar için Bakanlık, şu andan itibaren ve geçmişe dönük hak kayıplarını gidermek amacıyla hangi çalışmaları yapacaktır? 0

## Bakanlığın cevabı

1490935 sayılı yazı.

İlgi yazınız ekinde alınan, Mardin Milletvekili Beritan Güneş Altın tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/15796 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.

Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)

Mevzuat Genel Müdürlüğü

Sayı : E-56020453-610-1274-5629/7727 Konu : Yazılı soru önergesi 21,44 /2024

Sayın Beritan GÜNEŞ ALTIN Mardin Milletvekili

Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/15796 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.

I- Ceza ve infaz mevzuatımızda "siyasi mahpus" kavramı bulunmamaktadır. 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 2. maddesinde terör suçlusu, 3. maddesinde ise terör suçları tanımlanmıştır. Ayrıca 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun, hükümlülerin gruplandırılmasını düzenleyen 24. maddesi ile hükümlünün barındırılması ve yatırılmasını düzenleyen 63. maddesinde "terör suçluları"ndan söz edilmektedir. Buna göre ceza infaz kurumlarında, terör suçlarından hükümlü terör suçluları ile terör suçlarından tutuklu veya hükümözlü kişiler barındırılmaktadır.

1I- 5275 sayılı Kanunun "Hükümlülerin Nakilleri" başlıklı Dokuzuncu Bölümünün "Kendi istekleri ile nakil" kenar başlıklı 54. maddesinin birinci fıkrasında, hükümlülerin kendi istekleri ile bulundukları kurumdan başka kurumlara nakledilebilmeleri için; gitmek istedikleri kurumlardan durumlarına uygun en az üç yeri belirten bir dilekçe vermeleri, çocuk hükümlüler ile maddi durumunun yetersiz olduğunu belgelendiren hükümlüler hariç olmak üzere nakil giderlerini peşin olarak ödemeyi kabul etmeleri, ceza infaz kurumlarında bulunması gereken sürenin üç aydan fazla olması, iyi hâl göstermeleri, disiplin cezası almamış veya kaldırılmış olması, istekte bulunulan kurumda yer, kapsama gücü ve sınıfının uygun bulunması ve tutukevi olmaması, mahkumiyet sürelerine uygun hükümlülerin barındırıldığı bir kurum olması, daha önce disiplin nedeniyle ayrılmak zorunda kaldıkları kurum olmaması gerektiği; ikinci fıkrasında ise bu hükümlülerin nakledildikleri kurumlarda, eğitim öğretim veya hastalık nedeniyle nakil hariç, bir yıl kalmak zorunda olduğu, çocuklar bakımından bu sürenin altı ay olarak uygulanacağı hükümlerinin yer aldığı malumlarıdır.

NI- 5275 sayılı Kanunun;

A) "Kültür ve sanat etkinliklerine katılma, ifade özgürlüğü" kenar başlıklı 60. maddesinin birinci fıkrasında, ceza infaz kurumlarında, olanaklar elverdiğince, kültürün ve sanatın çeşitli dallarını temsil eden programların hazırlanacağı ve hükümlülerin bunlara katılmaları hususundaki usullerin düzenleneceği,

B) "Beden eğitimi" kenar başlıklı 87. maddesinin birinci fıkrasında, hükümlünün toplumsal, ruhsal ve bedensel gelişmelerini sağlamak amacıyla fizik ve ruhsal sağlık durumlarının elverdiği ölçüde spor, beden eğitimi ve eğlendirici etkinliklere katılmasına müsaade edileceği ve olanaklar ölçüsünde yer ve araç sağlanacağı; ikinci fıkrasında, açık havada çalışmayan veya kapalı ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlüye, hava koşulları elverdiği ölçüde, günde en az bir saat açık havada gezinme olanağı verileceği, bu süre içerisinde bireysel spor da yapılabileceği ve kurum dışındaki etkinliklere açık ceza infaz kurumları ile çocuk eğitimevlerinde bulunan hükümlülerin katılabileceği,

UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap. gov.tr adresinden VYFEYGw - Z3YAunX - FDIDWİt - omiâUg- ileerişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü

Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır.

Ceza infaz kurumlarında bulunan tutuklu ve hükümlülerin spor faaliyetleri güvenlik bakımından tehlike yaratmayacak şekilde, kurumun fiziki yapısı, kapasitesi gibi hususlar dikkate alınarak Kurum İdare ve Gözlem Kurulu tarafından alınan kararlar doğrultusunda yaptırılmaktadır. Bakanlığımız tarafından bu konularda uygulanan genel bir yasaklama veya sınırlı süre uygulaması söz konusu değildir.

IV- Mahpuslara Muameleye Dair Birleşmiş Milletler Asgari Standart Kuralları ve Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesinin Ceza İnfaz Alanındaki Tavsiye Kararlarında belirtilmiş olan minimum ceza infaz kurumu standartları dikkate alınarak, 2000 yılından itibaren ceza infaz sistemimizde reform niteliğinde çalışmalar yapılmaktadır. Özellikle ceza infaz kurumlarının fiziki yapısı ve hükümlü rehabilitasyonu alanında çağdaş standartlar yakalanmıştır. Bu çerçevede, Birleşmiş Milletler ve Avrupa Konseyi tarafından ortaya konulan minimum ceza infaz kurumu standartlarına uygun nitelikte kurumların inşa edilerek hizmete açılması; fiziki olarak ekonomik ömrünü dolduran ve yeterli eğitim ve iyileştirme çalışmalarına elverişli durumda bulunmayan kurumların da kapatılması öngörülmüştür.

V- Soru önergesinde istenilen ayrıntıda bilgi sunulamamakla birlikte, Ülkemizdeki ceza infaz kurumlarında barındırılan tutuklu ve hükümlülerin kurum statülerine ve cinsiyetlerine göre dağılımlarına ilişkin istatistiğe Bakanlığımız Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğünün "https:/www.cte.adalet.gov.tr" adresli internet sitesinden ulaşılması mümkün olabilecektir.

VE Bayburt Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen 17/09/2024 tarihli cevapta;

A) Soru önergesinde adı geçen hükümlünün Bayburt M Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda barındırıldığı, diğer bir odada barındırılan başka bir hükümlünün 05/08/2024 tarihinde adı geçenin barındırıldığı odanın bahçe duvarına su şişesi atığının tespit edilmesi üzerine şişeyi atan hükümlü hakkında disiplin soruşturması başlatıldığı ve neticesinde ilgili hükümlünün | ay ziyaretçi kabulünden yoksun bırakma disiplin cezası ile cezalandırıldığı,

B) Kurumda barındırılan kadın hükümlüler için geleneksel el nakışları, resim sanat eğitimi ve elde Türk işi işleme kurslarının açıldığı, talepte bulunan tüm kadın hükümlülerin kurslara katılımının sağlandığı, ayrıca kadın hükümlülerin atölyeye çıkma talepleri olduğunda herhangi bir engelleme olmadan atölye taleplerinin karşılandığı,

C) Kurumda kadın hükümlülerin cinsiyetlerine özgü ihtiyaçlarının da herhangi bir kısıtlama olmadan karşılandığı,

Ç) Kurumda tüm iş ve işlemlerin mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütüldüğü, D) Soru önergesinde belirtilen aksi yöndeki iddiaların gerçeği yansıtmadığı, Bildirilmiştir.

Yılmaz TUNÇ Bakan

UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana htip://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden VYFEYGW - Z3YAunX - $DIDWİJt - omi4Ug- ileerişebilirsin

Gele

Yılmaz TUNÇ
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Beritan Güneş Altın (DEM Parti, Mardin). “Bayburt M Tipi Kapalı Cezaevinde yaşandığı iddia edilen hak ihlallerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/15796, 29 Ağustos 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-15796-bayburt-m-tipi-kapali-cezaevinde-yasandigi-iddia-edilen-hak-ihlallerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c01722a1-fc2b-4634-9027-0191b19fd53d

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
