# İşlenmeyen tarım arazilerinin tarımsal amaçlı kiraya verilmesine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/15880 - **Veren:** Yasin Öztürk (İYİ Parti, Denizli) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 28 Ağustos 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 99 gün sonra, 5 Aralık 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/4df68c5e-3f8a-4899-a70d-01919d042efe - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-15880-islenmeyen-tarim-arazilerinin-tarimsal-amacli-kiraya-verilmesine-iliskin > Yasin Öztürk (İYİ Parti), 28 Ağustos 2024 tarihinde 7/15880 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 99 gün sonra, 5 Aralık 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını; Anayasa'nın 98 ve İçtüzüğün 96.maddeleri gereğince saygılarımla arz ederim. İşlenmeyen Tarım Arazilerinin Tarımsal Amaçlı Kiraya Verilmesine İlişkin Yönetmelik yürürlüğe girdi. Yönetmelik, mülkiyeti gerçek ve tüzel kişilere ait ve üst üste iki yıl süreyle işlenmeyen tarım arazilerinin, Bakanlıkça tarımsal amaçlı sezonluk olarak kiraya verilmesine ilişkin iş ve işlemleri kapsıyor. Üst üste iki yıl süreyle işlenmeyen tarım arazileri, arazinin vasfının değiştirilmemesi ve kiralayan tarafından tarımsal üretimde kullanılması şartıyla Bakanlıkça sezonluk olarak kiraya verilecek. Kiraya verilecek arazilerin tespiti amacıyla il veya ilçe müdürlüğü bünyesinde Arazi Tespit Komisyonu oluşturulacak. Arazi Tespit Komisyonu il müdürlüğünde il müdür yardımcısı veya şube müdürü, ilçe müdürlüğünde ilçe müdürü başkanlığında toplanacak. Komisyon, başkan dahil toplam beş asil iki yedek üyeden oluşacak. Arazi Tespit Komisyonu, kadastro parsel verileri, uydu görüntüleri, coğrafi bilgi sistemleri, diğer kamu kurumlarından elde edilecek veriler üzerinden yapılacak çalışmalar ve yerinde gerçekleştirilecek arazi kontrolleriyle işlenmeyen tarım arazilerini tespit edecek. Tespit çalışmalarına altlık teşkil edebilecek veriler Bakanlıkça sağlanacak. kel Bu bağlamda; 1. Bu yönetmelik Anayasamızın "Mülkiyet Hakkı" hükümlerine uygun mudur? 2. Mülk sahibi bunu istemiyor, arazisini bir süre dinlendirmek istiyorsa ne olacak? 3. Bu uygulamaya kamu arazilerinden başlamak yerine neden Vatandaşın tapulu arazilerinden başlıyorsunuz? 4. "Boş duran kamu arazilerinin tarıma kazandırılması" yönünde bir yönetmelik hazırlanıp uygulamaya konulması çok daha doğru olmaz mıydı? Ayrıca; I- Milli Emlak'a ve diğer kurumlara ait arazilerde tarım yapılması şartı ile kiraya verdiğiniz arazilerin toplam büyüklüğü (yıllara göre) ne kadardır? 2- Kiraya verdiğiniz arazilerin amacı dışında kullanılıp-kullanılmadığını denetliyor musunuz? 3- Denetleme yapıyor iseniz; amacı dışında kullanılan araziler tespit ettiniz mi, ettiniz ise bu arazilerin büyüklüğü toplam ne kadardır? 4- Amacı dışında kullanıldığını tespit ettiğiniz arazilerin kiracıları hakkında ne gibi cezalar ve yaptırımlar uyguladınız? ## Bakanlığın cevabı 22.08.2024 tarihli ve 32640 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "İşlenmeyen Tarım Arazilerinin Tarımsal Amaçlı Kiraya Verilmesine İlişkin Yönetmelik" kapsamında işlenmeyen tarım arazilerinin üretim planlaması dâhilinde kiralanması sonucunda tarım ekonomisine ve sürdürülebilir gıda arzı güvenliğine katkı sağlanması hedeflenmektedir. Kiraya verilecek arazilerin tespiti amacıyla il ve/veya ilçe müdürlüğü bünyesinde "Arazi Tespit Komisyonu" oluşturulacaktır. Arazi tespit komisyonu il müdürlüğünde il müdür yardımcısı veya şube müdürü, ilçe müdürlüğünde ilçe müdürü başkanlığında, başkan dâhil toplam beş asil iki yedek üyeden oluşacaktır. Komisyon üyelerinden en az üçü il/ilçe müdürlüğü teknik personeli veya ilgili kamu kurum ve kuruluş personelinden olmak üzere diğer üyeler muhtarlardan seçilebilecektir. Arazi tespit komisyonu; kadastro parsel verileri, uydu görüntüleri, coğrafi bilgi sistemleri, diğer kamu kurumlarından elde edilecek veriler üzerinden yapılacak çalışmalar ve yerinde gerçekleştirilecek arazi kontrolleri ile işlenmeyen tarım arazilerini tespit edecektir. Kiralamalar 5403 sayılı Kanun gereği sezonluk olarak gerçekleştirilecektir. Söz konusu Yönetmeliğin 7?nci maddesinin yedinci fıkrasında "Kiralama sezonu içerisinde, kiralanan tarım arazilerinin maliklerinden herhangi biri tarafından bir sonraki sezonda üretim yapacağına dair bir başvuru yapılmaması durumunda bu araziler üst üste iki yıl işlenmeyen tarım arazileri listesine eklenir." hükmü bulunmaktadır. Arazi malikleri bir sonraki üretim sezonunda arazilerini işleyeceklerini beyan etmeleri durumunda o araziler kiralamaya konu olmayacaktır. Kira bedelleri arazi maliklerine verilecektir. Bu sebeple mülkiyete herhangi bir müdahale söz konusu değildir. Yönetmeliğin 4'üncü maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde; işlenmeyen tarım arazisi tanımı yapılmış olup bu tanımda; Bakanlık kayıt sistemlerinde nadas veya herhangi bir tarımsal ürün belirtilerek kayıt altına alınan araziler hariç olmak üzere, hisselilik, mülkiyet ihtilafı, parçalılık, tarımsal faaliyete son verilmesi, göç veya başka bir sebeple, içinde bulunulan yılın Eylül tarihi ile bölgelere göre değişen hasat dönemi dikkate alınarak takip eden yılın 31 Ağustos tarihine kadar olan süre içerisinde tarımsal üretim gerçekleştirilmeyen tarım arazisini kapsamaktadır. Bu sebeple Bakanlık kayıt sistemlerini nadas olarak kaydı bulunan tarım arazileri içinde bulunulan üretim yılı için kiralama işlemlerine konu edilmeyecektir. Kiracının, ilgili Kanun, Yönetmelik ve kira sözleşmesi hükümlerine uygun hareket edip etmediğinin takibi amacıyla il/ilçe müdürlüğünce denetimler yapılır. Yapılan inceleme, tespit ve kontroller bir rapora bağlanır. Düzenlenecek raporda, başvuruda belirtilen faaliyetlere, kira sözleşmesinde belirtilen şartlara veya Yönetmelik hükümlerine aykırılığın olup olmadığı ile bu aykırılıkların on beş günü geçmemek üzere verilecek sürede giderilip giderilemeyeceği belirtilir. Belirtilen sürede aykırılıkların giderilmesinin gerektiği düzenlenen raporda kiracıya bildirilir. Verilen sürenin tamamlanmasının ardından kiracı tarafından ek süre talep edilmesi durumunda on beş günü geçmemek üzere ek süre verilebilir. Verilen süre içerisinde, aykırılıkların kiracı tarafından giderilmemesi halinde sözleşme feshedilir ve taşınmazın tahliyesi sağlanır. "Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu Uygulama Yönetmeliği" kapsamında, Bakanlar Kurulu Kararıyla "Uygulama Alanı" ilan edilen alanlar dışında kalan tarım yapılabilir hazine arazilerinin tarımsal amaçla kiralanması yetkisi Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığındadır. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** Yasin Öztürk (İYİ Parti, Denizli). “İşlenmeyen tarım arazilerinin tarımsal amaçlı kiraya verilmesine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/15880, 28 Ağustos 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-15880-islenmeyen-tarim-arazilerinin-tarimsal-amacli-kiraya-verilmesine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/4df68c5e-3f8a-4899-a70d-01919d042efe Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.