# Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsünün 1. Derece Doğal Sit Alanı statüsünde değişiklik yapılıp yapılmayacağına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/15882
- **Veren:** Mehmet Emin Ekmen (DEVA Partisi, Mersin)
- **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı)
- **Veriliş tarihi:** 29 Ağustos 2024
- **Durum:** Cevaplanmadı (TBMM: “Cevaplanmadığı Gelen Kağıtlarda İlan Edildi”)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/af5d82b1-c8b0-4ddd-8416-0191b322930c
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-15882-alata-bahce-kulturleri-arastirma-enstitusunun-1-derece-dogal-sit-alani-statusunde-degisik

> Mehmet Emin Ekmen (DEVA Partisi), 29 Ağustos 2024 tarihinde 7/15882 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. Cevaplanmadı (TBMM: “Cevaplanmadığı Gelen Kağıtlarda İlan Edildi”).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim Yumaklı tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ıncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

1944 yılında temelleri atılan ve bir çok gelişimden sonra, Tarsus ve Çamlıyayla araştırma alanlarını da bünyesine katarak Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü olarak faaliyetine devam eden merkez, tarımsal biyoçeşitliliği koruma ve sürdürülebilir tarım tekniklerini geliştirme amacı taşıyan önemli bir araştırma merkezidir. Söz konusu merkez sadece Alata değil, Tarsus ve Çamlıyayla bölgelerini de kapsamaktadır. Araştırma Enstitüsü, kullanımına tahsis edilen bu alan içinde doğal flora ve faunası, doğal kumul alanları ve nitelikli tarım anlamında araştırma, üretim, eğitim görevleriyle birlikte, canlıların doğal yaşam ortamlarını koruyarak biyoçeşitliliğin en iyi örneklerinden birini oluşturur. Bu nedenle, T.C. Kültür Bakanlığı Adana Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu tarafından 9.10.2000 tarih ve 3877 sayılı karar ile *I. Derece Doğal Sit Alanı" olarak ilan edilmiştir. Akabinde 2020 ve 2021 yıllarında Cumhurbaşkanlığı onayı/kararı ile "Nitelikli Doğal Koruma Alanı" ve "Kesin Korunacak Hassas Alan" olarak ilan edilmiştir.

Enstitü, Doğu Akdeniz alt bölgesinde narenciye, subtropik meyveler, iç ve dış mekan süs bitkileri, tıbbi ve aromatik bitkilerle, arıcılık başta olmak üzere uygulamalı ürün ıslahı ve yetiştirme araştırmaları yapmakta, aynı zamanda yerel çiftçilere fide desteği sağlayan tek kuruluştur. Ancak, son zamanlarda bu alanda yapılmak istenen bazı değişiklikler ve tahsisler olduğuna dair iddialar, olası girişimlerin uluslararası çevre koruma standartlarına ve imzalanan anlaşmalara potansiyel olarak aykırı düşmesi, Türkiye'nin uluslararası alanda taahhütlerini ihlali ve Mersin'in en önemli tarımsal araştırma merkezinin fonksiyonel olarak zayıflaması gibi kaygılarla eleştiri konusu olmuştur.

1el.:03124205950 Adres: Halkla İlişkiler Binası 3. Kat E-308 Çankaya / ANKARA

Bu bağlamda;

1. Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü'nün 1. Derece Doğal Sit Alanı statüsünde herhangi bir değişiklik yapılması yönünde çalışmalar bulunmakta mıdır? Eğer evet ise, bu değişikliklerin gerekçeleri nelerdir?

2. I. Derecesit alanı olarak tescilli olan bu alanda herhangi bir biyodizel üretim tesisi kurulmuş mudur? Kurulmuşsa, bu tesisin faaliyetleri çevresel regülasyonlarla nasıl uyumlu hale getirilmiştir?

3. Bölgede, koruma altındaki doğal habitatların ve türlerin korunması için Bakanlığınızın yürüttüğü özel projeler veya girişimler var mıdır? Var ise bunlar nelerdir?

4. Uluslararası Çevre Koruma Teşkilatları ile imzalanan anlaşmalar çerçevesinde, bu alanın korunması ve sürdürülebilir kullanımı konusunda Bakanlığınızın stratejileri nelerdir?

5. Kuruluşundan bu yana Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü'nde tarımsal üretim, zirai mücadele anlamında gerçekleştirilen faaliyetler nelerdir?

6. Kuruluşunun 60. yılında, tecrübeler de dikkate alınarak, söz konusu tesisin verimliliğinin gözden geçirilmesi ve ileriye doğru vizyonunun geliştirilmesi konusunda bir çalışma yapılması planlanmakta mıdır?

7. Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü'ne kuruluşu tarihi olan 1944 tarihi itibari ile kaç dönüm idi. Bugün Alata, Tarsus ve Çamlıyayla bölgelerinde kaçar dekan alan vardır. Bu alanların ne kadarında tarımsal faaliyet yürütülmektedir? Alanlar içerisinde yapılan inşaat alanları nelerdir? Miktarı ve binanın yapılış gerekçesi nedir?

8. Enstitü bölgesindeki Alata Tarım Bölgesi, Tarsus ve Çamlıyayla Tarım Bölgeleri'nden bugüne kadar hangi kurumlara ne kadar arazi tahsis edilmiştir? Tahsis gerekçeleri nelerdir? Tahsisler amaca uygun kullanılmış mıdır Halihazırda değerlendirme aşamasında olan herhangi bir tahsis talebi bulunmakta mıdır?

€-posta: mehmetemin.ekmen&tbmm. govtr " Adres: Halkla İlişkiler Binası 3. Kat E-308 Çankaya / ANKARA

---

**Kaynak gösterme:** Mehmet Emin Ekmen (DEVA Partisi, Mersin). “Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsünün 1. Derece Doğal Sit Alanı statüsünde değişiklik yapılıp yapılmayacağına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/15882, 29 Ağustos 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-15882-alata-bahce-kulturleri-arastirma-enstitusunun-1-derece-dogal-sit-alani-statusunde-degisik (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/af5d82b1-c8b0-4ddd-8416-0191b322930c

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.