# Hakkari'de yaşanan elektrik kesintilerine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/15946 - **Veren:** Öznur Bartin (DEM Parti, Hakkari) - **Muhatap:** Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı (Alparslan Bayraktar) - **Veriliş tarihi:** 4 Eylül 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 56 gün sonra, 30 Ekim 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/575b4dbc-d013-45b9-b689-0191c72c01a2 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-15946-hakkari-de-yasanan-elektrik-kesintilerine-iliskin > Öznur Bartin (DEM Parti), 4 Eylül 2024 tarihinde 7/15946 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 56 gün sonra, 30 Ekim 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar tarafından Anayasanın 98 ve İç Tüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Öznur Bartin Seçim bölgem olan Hakkâri ilimiz son yıllarda sık sık yaşanan elektrik kesintileri nedeniyle ciddi sorunlarla karşı karşıya kalmaktadır. Hem planlı hem de plansız olarak gerçekleşen bu kesintiler, yurttaşların günlük yaşamını ve ekonomik faaliyetlerini derinden etkilemektedir. Van Gölü Elektrik Dağıtım A.Ş. (VEDAŞ) Hakkâri İl Müdürlüğü tarafından yapılan açıklamalarda, bu kesintilerin bakım çalışmaları nedeniyle gerçekleştirildiği belirtilse de yurttaşlar ve esnaf kesintilerin neden olduğu olumsuzluklardan ciddi şekilde etkilenmektedir. VEDAŞ Hakkâri İl Müdürlüğü, 31 Temmuz 2024 tarihinde il genelinde planlı elektrik kesintisi yapılacağını duyurmuştu. Kesintinin bakım çalışmaları nedeniyle gerçekleştirileceği belirtilmiş ve belirli saat dilimlerinde şu bölgelerde uygulanmıştır: 05:00-09:00: Hakkâri Merkez ve bağlı köyleri, Çukurca ilçesi ve bağlı köyleri. 09:00-17:00: Hakkâri Merkez Bağlar Mahallesi, Uçarlar Semti, Cami Caddesi ve Toprak Saha, Gupsi TR 137. Ayrıca, Yüksekova'ya bağlı Yoncalı, Çevreli ve Dedeler köyleri; Şemdinli'ye bağlı Çalışkanlar, Bağlar, Muşe, Meşeli köyleri ve Bağlar üs bölgesi; Derecik'e bağlı Gelişen, Aralık, Kütüklü, Karakoç, Serhat Kale Köyü, Mor Dağ, Su Çıktı, Koryürek köyleri ve askeri birliklerde elektrik kesintileri yaşanmıştır. Bu planlı kesintilere ek olarak, VEDAŞ 3 Eylül 2024 tarihinde de geniş kapsamlı bir elektrik kesintisi yapacağını duyurmuştur. Bu kesintiler Hakkari'nin merkez ilçeleri ile bazı kırsal bölgelerini etkilemiş ve şu bölgelerde gerçekleştirilmiştir: 09:00-18:00: Hakkâri Merkez, Yukarı Merzan, Kazım Karabekir. 09:00-17:00: Hakkâri Akbulut Köyü, Yağmurlu Mezrası. 09:00-17:00: Yüksekova Dağlıca Bozkaya, Beşatlı Köyü. 09:00-17:00: Şemdinli Yaylapınar Köyü, Şemdinli Günyazı Üçgüzeller Köyü, Yaylapınar Yol Şantiyesi. 09:00-17:00: Derecik Başaklı Köyü. Elektrik kesintileri Hakkari'de sadece günlük yaşamı değil, birçok sektörü derinden etkilemektedir. Kesintilerin yol açtığı başlıca sorunlar şu şekilde özetlenebilir: e Sağlık Hizmetlerinin Aksamaları: Elekirik kesintileri, sağlık hizmetlerinin aksamasına neden olmakta, özellikle hastanelerdeki jeneratörlerin yetersiz kaldığı durumlarda ameliyatlar ve acil müdahaleler ertelenmektedir. Kesintiler nedeniyle soğuk hava depolarında tutulan ilaçların bozulması da sağlık sektörü üzerinde ek bir yük yaratmaktadır. e" Elektronik Cihazların Zarar Görmesi: Kesintiler ve sonrasında yaşanan ani voltaj dalgalanmaları, elektronik cihazların zarar görmesine neden olmaktadır. Bu durum, yurttaşların sık sık yeni elektronik cihazlar satın almak zorunda kalmasına yol açmakta ve ekonomik olarak büyük bir yük oluşturmaktadır. Özellikle buzdolabı, televizyon ve bilgisayar gibi temel cihazların sık sık arızalanması, ev içi yaşamı zorlaştırmaktadır. Ticari Faaliyetlerin Durması: Kesintiler, küçük ve orta ölçekli işletmeleri derinden etkilemektedir. Esnaf, kesintiler nedeniyle stoklarında bulunan gıda ürünlerinin bozulduğunu ve bu ürünlerin kullanılamaz hale geldiğini belirtmektedir. Özellikle soğutma gerektiren ürünlerde yaşanan kayıplar, esnafin ekonomik olarak zor durumda kalmasına neden olmaktadır. Ayrıca, üretim tesislerinde elektrik kesintileri nedeniyle üretim durmakta, bu da ürünlerin zamanında teslim edilememesine ve ciddi maddi kayıplara yol açmaktadır. e Üretim ve Satışın Aksamaları: Elektrik kesintileri, üretim tesislerinde ve fabrikalarda üretim süreçlerini durdurmakta, bu da yerel ekonomiyi olumsuz etkilemektedir. Üretim sürecinin kesintiye uğraması, ürünlerin pazara zamanında sunulamamasına ve satış kayıplarına neden olmaktadır. e" Sosyal Yaşamın Olumsuz Etkilenmesi: Kesintiler, Hakkari'deki sosyal yaşamı da olumsuz etkilemektedir. Kesintiler nedeniyle akşam saatlerinde karanlıkta kalmak, sosyal etkinliklerin ve toplu aktivitelerin durmasına yol açmaktadır. Özellikle çocukların ders çalışamaması, ailelerin televizyon veya internet gibi eğlence araçlarından yararlanamaması, sosyal yaşamın kısıtlanmasına neden olmaktadır. VEDAŞ, elektrik kesintilerinden önce yaptığı uyarılarla yurttaşları önlem almaya davet etse de bu uyarılar genellikle yetersiz kalmaktadır. Plansız kesintilerin sık yaşanması, bu uyarıların etkinliğini azaltmakta ve yurttaşların tepkisine yol açmaktadır. Yurttaşlar, kesintilerden önce yapılan uyarıların çoğunlukla etkisiz olduğunu, çünkü ani kesintilerin önceden tahmin edilemediğini ve bu durumda hazırlıklı olmanın imkânsız hale geldiğini belirtmektedir. Hakkari'de yaşanan elektrik kesintileri hem bireysel hem de toplumsal düzeyde büyük sorunlara yol açmaktadır. Kesintilerin sık ve uzun süreli olması, yurttaşların günlük yaşamını olumsuz etkilerken, ticari faaliyetlerin de durma noktasına gelmesine neden olmaktadır. VEDAŞ'ın bakım çalışmaları ve altyapı iyileştirmeleri konusunda daha etkin ve planlı bir strateji geliştirmesi gerekmektedir. Ayrıca, plansız kesintilerin en aza indirilmesi ve yurttaşların bu konuda daha iyi bilgilendirilmesi, yaşanan sorunların azaltılması için önemli adımlar olacaktır. Bu bağlamda; 1. Hakkâri'de yaşanan sık ve uzun süreli elektrik kesintilerinin temel sebeplerini öğrenmek istiyoruz. Bakım çalışmaları dışında, bu kesintilere neden olan başka faktörler mevcut mu? Kesintilerin sıklığını ve süresini etkileyen özel durumlar var mıdır? 2. VEDAŞ'ın elektrik kesintilerini planlama ve koordinasyon süreçleri hakkında bilgi verebilir misiniz? Planlı kesintilerle ilgili halkın bilgilendirilmesi ne şekilde yapılmaktadır? Bu bilgilendirme süreci ne kadar yeterli ve etkili bulunuyor? 3. Elektrik altyapısındaki bakım çalışmaları hangi sıklıkta ve hangi kriterlere göre gerçekleştirilmektedir? Hakkâri özelinde bu bakım çalışmaları neden daha sık ve uzun süreli kesintilere yol açmaktadır? Bakım süreçleriyle ilgili detaylı bilgi verebilir misiniz? 4. Hakkâri'de yaşanan elektrik kesintileri nedeniyle alternatif enerji çözümleri, özellikle jeneratör ve yenilenebilir enerji kaynakları gibi, uygulanmakta mıdır? Bu çözümler ne ölçüde etkin bir şekilde kullanılmıştır ve bunların yaygınlaştırılması için Bakanlık olarak ne tür adımlar atılmaktadır? 5. Elektrik kesintilerinin sağlık hizmetleri üzerindeki olumsuz etkilerini minimize etmek amacıyla özel önlemler veya destekleyici düzenlemeler yapılmakta mıdır? Acil durumlar için özel bir plan mevcut mudur? Bu planlar kapsamında sağlık hizmetlerinin kesintilerden etkilenmemesi için hangi tedbirler alınmaktadır? 6. Elektronik cihazların ani voltaj dalgalanmalarından korunması amacıyla alınan önlemler nelerdir? Elektrik kesintilerinin neden olduğu hasarların azaltılması için Bakanlık olarak hangi tedbirler öngörülmektedir ve bu tedbirlerin etkinliği nasıl sağlanmaktadır? 7. Elektrik kesintilerinin ticari faaliyetler üzerindeki etkilerini azaltmak amacıyla esnaf ve küçük işletmelere sağlanan destekler veya tazminatlar var mıdır? VEDAŞ bu konuda ne tür adımlar atmaktadır ve ticari faaliyetlerin kesintilerden daha az etkilenmesi için ne gibi düzenlemeler yapılmaktadır? 8. Üretim tesisleri ve fabrikalarda yaşanan elektrik kesintileri nedeniyle ortaya çıkan üretim duraklamalarını önlemek amacıyla Bakanlık tarafından yürütülen herhangi bir destek veya iyileştirme çalışması bulunmakta mıdır? Üretim süreçlerinin kesintisiz devam etmesi için alınan önlemler nelerdir? 9. Elektrik kesintilerinin sosyal yaşam üzerindeki olumsuz etkilerini en aza indirmek için Bakanlık tarafından yapılan çalışmalar veya planlamalar mevcut mudur? Sosyal yaşamın kesintilerden daha az etkilenmesi için ne tür iyileştirme planları , öngörülmektedir? 10. Elektrik kesintileri hakkında yurttaşlara yapılacak bilgilendirmeler ve uyarılar daha etkin bir şekilde nasıl sağlanabilir? Bu süreçlerin daha iyi yönetilmesi için Bakanlık olarak öngörülen herhangi bir düzenleme veya iyileştirme planı var mıdır? ## Bakanlığın cevabı Hava muhalefeti kaynaklı olayların elektrik dağıtım şebekesine olumsuz etkileri, şebekeye yapılan üçüncü şahıs müdahaleleri, üçüncü şahıs hatlarında meydana gelen arızalar ve üçüncü şahıs elektrikçilerin bu arızalara müdahale yöntemlerinde gözlemlenen uygunsuz çözümler gibi nedenlerden dolayı plansız enerji kesintileri yaşanabilmekte olup, ilgili elektrik dağıtım şirketince uygulanan yatırım ve bakım çalışmaları kapsamında da planlı kesintiler gerçekleştirilebilmektedir. Planlı çalışmalar dahilinde gerçekleştirilen tüm elektrik kesintilerine ait bilgiler ise 48 saat öncesinden sistemde kayıtlı iletişim numaraları üzerinden müşterilere kısa mesaj yolu ile bildirilmektedir. Bununla birlikte ilgili elektrik dağıtım şirketinin sorumluluk sahasında meydana gelen elektrik kesintilerinin sebepleri, sayısı ve ilçelere göre dağılımları aylık olarak ilgili elektrik dağıtım şirketinin internet adresinde yayımlanmakta olup, bu bilgiler aynı zamanda Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanlığı'na (EPDK) aylık olarak bildirilmektedir. Gerçekleşen elektrik kesintileri Türkiye Elektrik Dağıtım Şirketi (TEDAŞ) ve EPDK nezdinde yapılan çalışmalar ile detaylı olarak incelenmekte ve kesintilerin önlenmesi için yatırım ve bakım programları oluşturulmaktadır. Kesintilerde müşterilerin uzun süre enerjisiz kalmaması adına alternatif hatlar yapılmakta, ayrıca afet nedeniyle oluşabilecek uzun süreli kesintiler için de ilgi şirketin envanterinde çeşitli güçlerde jeneratörler bulunmaktadır. Yanı sıra mevzuat kapsamında kullanıcılar kendi iç tüketimlerini karşılayacak şekilde lisanssız ve yenilenebilir enerji kaynaklarından enerji üretimi sağlayacak sistemleri kurabilmekte olup, bu sistemin yaygınlaştırılması adına Bakanlığımız tarafından gerekli düzenlemeler yapılmaktadır. 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ve ilgili ikinci mevzuat çerçevesinde elektrik dağıtım şirketleri, dağıtım faaliyeti kapsamında dağıtım tesislerinin bakımlarını ve onarımlarını gerçekleştirmekle yükümlüdür. 18/11/2020 tarihli ve 31308 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Elektrik Dağıtım Şirketlerinin Planlı Bakım Harcamalarının Tarife Hesaplamalarında Dikkate Alınmasına İlişkin Usul ve Esaslarda, planlı bakım faaliyetlerinin sınıflandırılması, bütçelendirilmesi ve bütçe kullanımının izlenmesine yönelik düzenlemeler tanımlanmıştır. Söz konusu Usul ve Esaslar çerçevesinde, 2021- 2025 uygulama döneminde yıllık planlı bakım bütçesini eksik kullanan şirketler için eksik kalan tutarlar katlı olarak şirketlerden tarife düzenlemelerinde geri alınmakta olup, bu suretle şirketlerin planlı bakım faaliyetlerini aksatmadan yapmaları sağlanmaktadır. Dağıtım şebekelerinin yenilenmesi işi ise, mevcut dağıtım şebekelerinin ekonomik ömrüne, kondisyon durumuna, kesinti süre ve sıklığı ile etkilenen kullanıcı sayısına (SAIDI, SATFT), arızaya müdahale süresine, gerilim düşümü problemlerine, trafo güç yetersizliğine ve yeni bağlantı talebi kriterlerine göre değerlendirilmekte ve bu kriterlere göre bir programa bağlanmaktadır. Elektirik dağıtım şirketlerinin tedarik sürekliliğine ile teknik kalite ve cihaz hasarlarına ilişkin yükümlülükleri Elektrik Dağıtımı ve Perakende Satışına İlişkin Hizmet Kalitesi Yönetmeliği (Yönetmelik) çerçevesinde düzenlenmiş olup, yıllık teknik ve teknik olmayan kayıp oranı 9640'ın altında olan ilçelerde bulunan kullanıcıların Yönetmeliğin 18'inci ve 27'nci maddeleri kapsamında belirtilen yıllık kesinti eşik süre ve sayılarının aşılması durumunda tazminat hakkı doğmaktadır. Aboneler elektrik dağıtım sisteminden kaynaklanan kalite sorunları nedeniyle teçhizatlarında oluşan hasara ilişkin zararın tazmini için dağıtım şirketlerine talepte bulunabilmekte, dağıtım şirketleri ile aboneler arasında uyuşmazlık olması durumunda ise bu uyuşmazlık tüketici hakem heyetlerinde ve/veya tüketici mahkemelerinde değerlendirilebilmektedir. Yıllık kesinti tazminatına ilave olarak günlük kesinti süresinin kentsel dağıtım bölgesinde 10 saat, kent altı dağıtım bölgesinde 11 saat ve kırsal dağıtım bölgesinde 12 saati aşan ve sebebi şebeke işletmecisi veya dışsal olan kesintiler için kullanıcıların başvurusuna gerek olmaksızın kesintiden etkilenen her bir kullanıcıya dağıtım şirketi tarafından uzun süreli kesinti tazminatı ödenmektedir. Bu çerçevede elektrik dağıtım şirketlerine gerek çağrı merkezi kanalı ile gerekse de TEDAŞ Mobil YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN CEVAPLAR | 282 : 7/15946 uygulama ile gelen arıza ihbarlarına öncelikli olarak müdahale edilerek arızalar giderilmektedir. TEDAŞ mobil üzerinden yapılan ihbarların belli süre içerisinde giderilememesi durumunda cezai işlem uygulanmaktadır. Bununla birlikte mevzuattaki yükümlülüklere ilişkin lisanslarında belirtilen bölgede dağıtım hizmeti veren elektrik dağıtım şirketleri, TEDAŞ ve/veya EPDK tarafından periyodik olarak denetlenmekte, icra edilen denetimler neticesinde tanzim edilen inceleme ve denetim raporlarının gereği de EPDK tarafından yerine getirilmektedir. Söz konusu raporların 6446 sayılı Kanun ve ikincil mevzuat kapsamında değerlendirilmesi neticesinde mevzuata aykırı faaliyetleri sabit görülen elektrik dağıtım şirketleri hakkında idari yaptırımlar uygulanmaktadır. --- **Kaynak gösterme:** Öznur Bartin (DEM Parti, Hakkari). “Hakkari'de yaşanan elektrik kesintilerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/15946, 4 Eylül 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-15946-hakkari-de-yasanan-elektrik-kesintilerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/575b4dbc-d013-45b9-b689-0191c72c01a2 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.