# Mevsimlik tarım işçileri hakkındaki genelge kapsamında Sağlık Bakanlığınca yürütülen çalışmalara ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/15978 - **Veren:** Mehmet Emin Ekmen (DEVA Partisi, Mersin) - **Muhatap:** Sağlık Bakanlığı (Kemal Memişoğlu) - **Veriliş tarihi:** 3 Eylül 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 71 gün sonra, 13 Kasım 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/82a235eb-7e72-4edc-9c9c-0191bbe1e4ae - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-15978-mevsimlik-tarim-iscileri-hakkindaki-genelge-kapsaminda-saglik-bakanliginca-yurutulen-calis > Mehmet Emin Ekmen (DEVA Partisi), 3 Eylül 2024 tarihinde 7/15978 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Sağlık Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 71 gün sonra, 13 Kasım 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Sağlık Bakanı Sayın Prof. Dr. Kemal Memişoğlu tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ıncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim. Ünel ema Mevsimlik tarım işçilerinin çalışma koşullarının bütüncül bir şekilde ele alınması 2010/6 ve 2017/6 Başbakanlık genelgeleri ile düzenlenmiş ve bu düzenlemeler 2024/5 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile yeni sistemde güncellenmiştir. Bu genelge ile mevsimlik işçilerin seyahat, eğitim, sağlık, yaşam şartları gibi birçok konudaki sorunlarına ciddi çözümler getirilmiştir. Genelgede yer alan geçici yerleşim alanları, sağlık hizmetleri, eğitim hizmetleri, ulaşım ve güvenlik hizmetleri, istihdam ve sosyal güvenlik hizmetleri, sosyal hizmetler ve mevsimlik tarım işçileri bilgi sistemi gibi başlıklar, mevsimlik işçilerin yaşam standartlarını iyileştirmeye yönelik geniş kapsamlı düzenlemeler içermektedir. Ancak, bu düzenlemelerin sahada ne ölçüde uygulandığı ve mevsimlik işçilerin bu haklardan yeterince yararlanıp yararlanmadığı konusunda kamuoyunda ciddi soru işaretleri bulunmaktadır. Sağlık Bakanlığı'nın görev alanına giren konularla ilgili olarak; Bu bağlamda; 1. Genelgenin 2. Maddesi gereğince, mevsimlik tarım işçileri ve ailelerinin sağlık hizmetlerine erişimini kolaylaştırmak amacıyla Bakanlığınızca hangi projeler hayata geçirilmiştir? Bu projelerin uygulanmasında karşılaşılan zorluklar nelerdir? 2. Mevsimlik tarım işçileri ve ailelerinin sağlık kontrollerinin düzenli bir şekilde yapılması için Bakanlığınızca hangi önlemler alınmıştır? Bu kontrollerin yerinde yapılabilmesi için oluşturulan mobil sağlık ekipleri veya benzeri hizmetler var mıdır? 3. Mevsimlik tarım işçilerinin ve ailelerinin sağlık hizmetlerinden yararlanma oranları nedir? Bu oranların artırılması amacıyla Bakanlığınızca alınan ek tedbirler var mıdır? €-posta: mehmetemin.ekmen&tbmm.gov.tr Adres: Halkla İlişkiler Binası 3. Kat E-308 Çankaya / ANKARA 4. Geçici yerleşim alanlarında sağlık hizmetlerinin sağlanması için Bakanlığınız ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı arasında hangi iş birliği mekanizmaları kurulmuştur? 5. Genelgenin 13. Maddesi ile oluşturulan Mevsim Tarım İşçiliği İzleme ve Değerlendirme Kurulu ilk toplantısına kurumunuzu temsilen katılacak Bakan Yardımcısı belirlenmiş midir? Kurul ilk toplantısını yapmış mıdır? Yapmış ise alınan izleme ve değerlendirme kararlarından Bakanlığınızı ilgilendiren kararlar nelerdir? 6. Genelgenin 12. Maddesi ile oluşturulması gereken Mevsim Tarım İşçiliği İzleme Kurullarına Bakanlığınız şu ana kadar hangi il ve ilçelerde üye vermiştir? Üye verilen kurulların çalışmaları nelerdir? 7. Genelge bakanlık yetkililerinizce incelenip genelgeye göre bakanlığınızı ilgilendiren diğer konularda hangi adımlar atılmıştır? Adres: Halkla Tlişkiler Binası 3. Kat E-308 Çankaya / ANKARA ## Bakanlığın cevabı Mersin Milletvekili Sayın Mehmet Emin EKMEN tarafından verilen "Mevsimlik tarım işçileri hakkındaki genelge kapsamında Bakanlıkça yürütülen çalışmalara ilişkin" 7/15978 sıra sayılı yazılı soru önergesinin cevabı ilişikte sunulmaktadır. Prof. Dr. Kğmgi MEMİŞOĞLU i akahı Mevsimlik tarım işçilerinin çalışma koşullarının bütüncül bir şekilde ele alınması 2010/6 ve 2017/6 Başbakanlık genelgeleri ile düzenlenmiş ve bu düzenlemeler 2024/5 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile yeni sistemde güncellenmiştir. Bu genelge ile mevsimlik işçilerin seyahat, eğitim, sağlık, yaşam şartları gibi birçok konudaki sorunlarına ciddi çözümler getirilmiştir. Genelgede yer alan geçici yerleşim alanları, sağlık hizmetleri, eğitim hizmetleri, ulaşım ve güvenlik hizmetleri, istihdam ve sosyal güvenlik hizmetleri, sosyal hizmetler ve mevsimlik tarım işçileri bilgi sistemi gibi başlıklar, mevsimlik işçilerin yaşam standartlarını iyileştirmeye yönelik geniş kapsamlı düzenlemeler içermektedir. Ancak, bu düzenlemelerin sahada ne ölçüde uygulandığı ve mevsimlik işçilerin bu haklardan yeterince yararlanıp yararlanmadığı konusunda kamuoyunda ciddi soru işaretleri bulunmaktadır. Sağlık Bakanlığı'nın görev alanına giren konularla ilgili olarak; Bu bağlamda; SORULAR 1. Genelgenin 2. Maddesi gereğince, mevsimlik tarım işçileri ve ailelerinin sağlık hizmetlerine erişimini kolaylaştırmak amacıyla Bakanlığınızca hangi projeler hayata geçirilmiştir? Bu projelerin uygulanmasında karşılaşılan zorluklar nelerdir? 2. Mevsimlik tarım işçileri ve ailelerinin sağlık kontrollerinin düzenli bir şekilde yapılması için Bakanlığınızca hangi önlemler alınmıştır? Bu kontrollerin yerinde yapılabilmesi için oluşturulan mobil sağlık ekipleri veya benzeri hizmetler var mıdır? 3. Mevsimlik tarım işçilerinin ve ailelerinin sağlık hizmetlerinden yararlanma oranları nedir? Bu oranların artırılması amacıyla Bakanlığınızca alınan ek tedbirler var mıdır? 4. Geçici yerleşim alanlarında sağlık hizmetlerinin sağlanması için Bakanlığınız ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı arasında hangi iş birliği mekanizmaları kurulmuştur? 5. Genelgenin 13. Maddesi ile oluşturulan Mevsim Tarım İşçiliği İzleme ve Değerlendirme Kurulu ilk toplantısına kurumunuzu temsilen katılacak Bakan Yardımcısı belirlenmiş midir? Kurul ilk toplantısını yapmış mıdır? Yapmış ise alınan izleme ve değerlendirme kararlarından Bakanlığınızı ilgilendiren kararlar nelerdir? 6. Genelgenin 12. Maddesi ile oluşturulması gereken Mevsim Tarım İşçiliği İzleme Kurullarına Bakanlığınız şu ana kadar hangi il ve ilçelerde üye vermiştir? Üye verilen kurulların çalışmaları nelerdir? 7. Genelge bakanlık yetkililerinizce incelenip genelgeye göre bakanlığınızı ilgilendiren diğer konularda hangi adımlar atılmıştır? CEVAPLAR: 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun Ek 5'inci maddesi gereği tarım veya orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz olarak çalışanlar, talepleri halinde sigortalı sayılmaktadır. İlçe sağlık müdürlükleri/toplum sağlığı merkezleri tarafından mevsimlik tarım işçileri ve ailelerine yerinde sağlık hizmeti verilmektedir. Ayrıca 2018 yılından itibaren başlatılan mobil sağlık hizmetleri ile sağlık kuruluşlarına yakın mesafede bulunmayan bölgelere 81 ilde 790 ekip ile sağlık hizmeti sunulmaktadır. Bakanlığımızca Mevsimlik tarım işçilerine sürdürülebilir hizmet sunumu ilgili kurum ve kuruluşlarla bütüncül bir yaklaşım içinde ele alınmaktır. 05/02/2015 tarih ve 29258 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Toplum Sağlığı Merkezi (TSM) ve Bağlı Birimler Yönetmeliği'nin toplu yaşam alanları ve okul sağlığı hizmetleri başlıklı 30 uncu maddesinin ikinci fıkrasında toplum sağlığı merkezlerinin mevsimlik nüfus hareketlerine ilişkin görevleri ayrıntılı bir şekilde görev olarak tevdi edilmiştir. Mevsimlik Tarım İşçileri konu başlıklı 2024/5 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi kapsamında, izleme kurullarının oluşturulması ve toplanması Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının uhdesinde gerçekleştirilmektedir. Bu genelgenin sağlık hizmetleri başlığındaki faaliyetlerimize yönelik İl sağlık Müdürlüklerince mevsimlik tarım işçilerinin ve ailelerinin aşılamaları; kadın, gebe, bebek, çocuk ve gençlik sağlık izlemleri; bulaşıcı hastalık, kanser, verem taramaları ile kronik hastalık tarama ve izlemlerine yönlendirmeye ilişkin faaliyetleri periyodik olarak yürütülmekte ve bunlara yönelik danışmanlık ve bilgilendirme çalışmaları yapılmaktadır. İl sağlık müdürlüklerince mevsimlik tarım işçilerinin yoğun olduğu bölgelerde yeterli sayıda personelinin istihdamı sağlanmış ve hizmet ihtiyacına göre personelin çalışma saatleri düzenlenmiştir. Çalışan sağlının korunması ve geliştirilmesi kapsamında il sağlık müdürlüklerince gerekli bilgilendirmeler yapılmaktadır. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile e-METİP sistemi ile veri aktarımı başlatılmıştır. Sistemi geliştirme çalışmaları Sağlık Bilgi Sistemleri Genel Müdürlüğümüz koordinasyonunda devam etmektedir. Göstermiş olduğunuz ilgiye teşekkür ederim. --- **Kaynak gösterme:** Mehmet Emin Ekmen (DEVA Partisi, Mersin). “Mevsimlik tarım işçileri hakkındaki genelge kapsamında Sağlık Bakanlığınca yürütülen çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/15978, 3 Eylül 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-15978-mevsimlik-tarim-iscileri-hakkindaki-genelge-kapsaminda-saglik-bakanliginca-yurutulen-calis (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/82a235eb-7e72-4edc-9c9c-0191bbe1e4ae Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.