# Ülkemizdeki ekmek tüketimine ve obezite vakalarına dair verilere ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/15987 - **Veren:** Selçuk Özdağ (Yeni Yol, Muğla) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 3 Eylül 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 63 gün sonra, 5 Kasım 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/617b22a5-3a97-4bb8-ab43-0191bbe68505 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-15987-ulkemizdeki-ekmek-tuketimine-ve-obezite-vakalarina-dair-verilere-iliskin > Selçuk Özdağ (Yeni Yol), 3 Eylül 2024 tarihinde 7/15987 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 63 gün sonra, 5 Kasım 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını, Anayasa'nın 98 ve İçtüzüğün 96'ncı maddeleri gereğince talep ederim. Türkiye'de kişi başına düşen yıllık ekmek tüketimi 199,6 kilogram ile dünya sıralandasında ilk sırada yer almakta ve diğer ülkelerle kıyaslandığında oldukça yüksek bir değere sahiptir. Ekmek, ekonomik olarak erişilebilirliği nedeniyle toplumun her kesimi tarafından yoğun olarak tüketilmektedir. Ancak bu durumun başta sağlık olmak üzere çeşitli sosyo-ekonomik, tarımsal ve çevresel boyutları bulunmaktadır. Türkiye'nin ekmek tüketimindeki bu yüksek oran, ülkedeki ekonomik koşullar, beslenme alışkanlıkları, tarım politikaları ve halk sağlığı üzerinde geniş çaplı etkilere sahip olabilmektedir. Özellikle yetersiz beslenme ve sağlık problemleri, buğday üretimi ve ithalatı, tarımsal sürdürülebilirlik gibi konular göz önünde bulundurulduğunda, yüksek ekmek tüketiminin ülke ekonomisi ve toplum sağlığı açısından oluşturabileceği olumsuz etkiler daha fazla incelenmelidir. Bu bağlamda, Türkiye'de ekmek tüketiminin neden bu kadar yüksek olduğu, bu durumun sosyo-ekonomik ve sağlık açılarından sonuçları ile ülkenin tarım politikalarına etkileri hakkında detaylı bilgi edinmek amacıyla aşağıdaki sorularımın yanıtlanması önem arz etmektedir. SAADET PARTİSİ Ni ,159 87 Bu bağlamda; 10. Türkiye'de kişi başına düşen yıllık ekmek tüketiminin dünya ortalamasının oldukça üzerinde olmasının başlıca sebepleri nelerdir? Kültürel alışkanlıklar, ekonomik koşullar ve sosyal politikalar bu durumu nasıl etkilemektedir? Ekmek tüketiminin yüksek olması, toplum sağlığı üzerinde ne gibi etkiler yaratmaktadır? Obezite, diyabet ve kalp hastalıkları gibi kronik rahatsızlıkların artışında ekmek tüketiminin rolü nedir? Türkiye'nin ekmek tüketimi ile birlikte buğday üretim ve ithalat dengesi nasıl şekillenmektedir? Yüksek tüketim oranları buğday ithalatını ne ölçüde etkilemektedir? Ülkedeki mevcut tarım politikaları ve destek programları, ekmek ve buğday tüketimini nasıl yönlendirmektedir? Bu politikaların ekmek tüketiminin azaltılmasına yönelik herhangi bir düzenlemesi var mıdır? Yüksek ekmek tüketiminin ekonomik maliyeti nedir? Hem hane halkı bütçesi hem de devletin bu konudaki harcamaları açısından değerlendirme yapılmış mıdır? Ekmek tüketiminin yüksek olmasının çocuklar ve gençler üzerindeki etkileri nelerdir? Özellikle çocukluk çağı obezitesi ve beslenme alışkanlıkları bakımından bu durumun sonuçları nelerdir? Türkiye'de ekmek tüketiminin azaltılmasına yönelik Bakanlığınız tarafından yürütülen veya planlanan kamu farkındalık kampanyaları var mıdır? Varsa, bu kampanyaların içerikleri, hedef kitleleri ve bugüne kadar elde edilen sonuçları nelerdir? Türkiye'de üretilen ekmek türlerinin besin değeri açısından yeterliliği nedir? Tam buğday, çavdar ve kepek ekmeği gibi sağlıklı alternatiflerin teşvik edilmesi konusunda Bakanlığınızın bir çalışması var mıdır? Yüksek ekmek tüketiminin çevresel etkileri nelerdir? Özellikle tarımda sürdürülebilirlik ve buğday üretiminde kullanılan kaynaklar açısından bu durumun değerlendirilmesi yapılmış mıdır? Diğer ülkelerle karşılaştırıldığında Türkiye'nin ekmek tüketim alışkanlıklarının değiştirilmesine yönelik başarılı örnekler var mıdır? Uluslararası iyi uygulamalardan yararlanarak ekmek tüketimini düşürmek amacıyla ne tür politikalar benimsenebilir? ## Bakanlığın cevabı Bakanlığımızca yapılan mevzuat düzenlemelerinde öncelikli olarak halk sağlığının korunması amaçlanmaktadır. "Türk Gıda Kodeksi (TGK) Ekmek ve Ekmek Çeşitleri Tebliği" ile normal ekmek satışı yapılan yerlerde tam buğday ekmeği ve/veya tam buğday unlu ekmek ve/veya kepekli ekmek de bulundurmak zorunlu hale getirilmiştir. TGK Buğday Unu Tebliği'nde ise unlardaki kepek oranıyla ilişkili bir kalite kriteri olan kül miktarı; ekmeklik buğday ununda "9 kül: kuru maddede en az 0,7, en çok 0,8" olarak belirlenmiş, böylece undaki kepek oranı büyük ölçüde artırılmıştır. Bakanlığımızca, halkımızın beslenmesinde önemli yer tutan ekmeğin besleyiciliğini ve kalitesini artırmaya yönelik yapılan çalışmalar devam etmektedir. Bakanlığımızca, kepek oranı düşük olan unlardan yapılan ekmek ve diğer ürünler yerine, tam buğday unundan ve besinsel lif oranı nispeten yüksek unlardan yapılan ürünler tavsiye edilmekte ve bu konuda kampanyalar düzenlenmektedir. 2013 yılında başlatılan "Ekmek İsrafını Önleme Kampanyası" kapsamında yayınlanan genelgede ekmek israfının önlenmesine yönelik çalışmaların yanı sıra tam buğday ekmeği tüketiminin yaygınlaştırılması ve teşvik edilmesine ilişkin hususlara da yer verilmiştir. Kampanya sonunda yapılan araştırmada, tam buğday ekmeği tüketiminin ciddi oranda arttığı gözlemlenmiştir. Tam buğday ekmeğinin tüketiminin ve halkımızın bu konuda farkındalık seviyesinin artırılması amacıyla Bakanlığımız koordinesinde ilgili bakanlıklar, üniversiteler, belediyeler ve sivil toplum kuruluşları ile iş birliği yapılarak Konya ilimizde "Tam Buğday Ekmeği Yaygınlaştırma Kampanyası" adı altında pilot bir çalışma başlatılmıştır." İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** Selçuk Özdağ (Yeni Yol, Muğla). “Ülkemizdeki ekmek tüketimine ve obezite vakalarına dair verilere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/15987, 3 Eylül 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-15987-ulkemizdeki-ekmek-tuketimine-ve-obezite-vakalarina-dair-verilere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/617b22a5-3a97-4bb8-ab43-0191bbe68505 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.