# Hakkari'nin Bağlar Mahallesi'nde bulunan dere yatağının ıslah edilmesi talebine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/15989
- **Veren:** Öznur Bartin (DEM Parti, Hakkari)
- **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı)
- **Veriliş tarihi:** 3 Eylül 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 35 gün sonra, 8 Ekim 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/a6c73e12-8c20-4dc7-8068-0191bd168549
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-15989-hakkari-nin-baglar-mahallesi-nde-bulunan-dere-yataginin-islah-edilmesi-talebine-iliskin

> Öznur Bartin (DEM Parti), 3 Eylül 2024 tarihinde 7/15989 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 35 gün sonra, 8 Ekim 2024).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından Anayasanın 98 ve İç Tüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Öznur Bartin

Hakkari'nin Bağlar Mahallesi'nde yaşayan yurttaşlar, uzun yıllardır mahallelerinden geçen dere yatağının ıslah edilmemesi nedeniyle ciddi sağlık ve güvenlik sorunlarıyla karşı karşıya kalmaktadır. Mahalledeki bu dere yatağı, gerekli ıslah çalışmalarının yapılmaması sonucunda yılan, böcek ve çeşitli zararlı hayvanların yuvası haline gelmiş, mahallede yaşayan yurttaşlar için büyük bir tehdit oluşturmaktadır.

Yaz aylarında dere yatağından gelen kötü kokular, mahalledeki yaşam kalitesini önemli ölçüde düşürmektedir. Dere yatağının etrafındaki evlerde yaşayan yurttaşlar, kapı ve pencerelerini kapalı tutmak zorunda kalmakta, açık alanlarda vakit geçinememekte ve sürekli bir hijyen kaygısı yaşamaktadır. Özellikle sıcak havalarda, su debisinin azalmasıyla birlikte bu kötü koku daha da yoğunlaşmakta ve mahalledeki kanalizasyon sularının dereye akması durumu daha da kötüleştirmektedir. Dere yatağının temizlenmemesi nedeniyle suyun kirlenmesi, halk sağlığını tehdit eden önemli bir çevre sorununa dönüşmüştür.

Kış aylarında ise bu durum, yerini başka bir tehdide bırakmaktadır. Yağmur ve kar sularının dereyi taşınması sonucunda çevredeki ev ve bahçelerde su baskınları yaşanmakta, yurttaşlar büyük mağduriyetler yaşamaktadır. Mahallede bulunan köprülerin sağlam olmaması, dere yatağının üzerine kurulu yapılar ve geçiş noktalarındaki güvenlik eksiklikleri, mahalledeki güvenlik sorunlarını daha da artırmaktadır. Büyük araçların geçişi sırasında evlerin sallanması, bu köprülerin güvenliğinin yeniden değerlendirilmesi gerektiğini gözler önüne sermektedir.

6200 sayılı "Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun" çerçevesinde, DSİ'nin su kaynaklarını düzenlemek, taşkınları önlemek ve çevreyi korumak gibi temel sorumlulukları bulunmaktadır. Bu bağlamda, DSİ*nin Bağlar Mahallesi"nde ivedilikle bir ıslah çalışması başlatması gerekmektedir. Ayrıca, 2872 sayılı "Çevre Kanunu" uyarınca, su kirliliğinin önlenmesi ve halk sağlığının korunması, çevre kirliliğine karşı alınacak tedbirler kapsamında devletin yükümlülüğündedir.

Hakkari'nin Bağlar Mahallesi'nde yaşayan yurttaşlar, hak ettikleri temiz, sağlıklı ve güvenli çevre koşullarına kavuşmayı beklemektedir. Bakanlığınızın bu konuda üzerine düşen sorumlulukları yerine getirmesi ve gerekli adımları atması, yurttaşların temel haklarının korunması açısından büyük bir öneme sahiptir. Bu sorunun çözüme kavuşması için sürecin takipçisi olacağız.

Bu bağlamda;

1. Bağlar Mahallesi'nden geçen dere yatağında, zararlı hayvanların üremesine neden olan koşulların iyileştirilmesi için Tarım ve Orman Bakanlığı olarak ne tür önlemler almayı planlıyorsunuz?

2. Mahalledeki dere yatağının çevresel olarak daha sağlıklı hale getirilmesi için Bakanlığınızın yürüttüğü bir proje veya plan var mıdır? Varsa, bu projenin zaman çizelgesi nedir?

3. Kanalizasyon sularının dere yatağına akmasıyla ilgili olarak, bu durumu önlemek için yerel yönetimlerle iş birliği yapıyor musunuz?

4. Dere yatağında su debisinin azalması sonucu ortaya çıkan çevresel sorunları önlemek amacıyla Bakanlığınız hangi su yönetimi stratejilerini uygulamayı planlıyor? Bu stratejiler kapsamında doğal su kaynaklarının korunması için hangi adımlar atılacak?

3. Bağlar Mahallesi'nde kış aylarında yaşanan su taşkınlarına karşı alınabilecek önlemler nelerdir?

6. Dere yatağının doğal yaşam alanı olarak korunması ve aynı zamanda halk sağlığının gözetilmesi için ne gibi çevresel denetimler yapacaksınız?

7. Büyük araçların geçişi sırasında köprülerin sallanmasına neden olan yapısal sorunların çözülmesi için bakanlığınızın bir katkısı veya müdahalesi olacak mıdır?

8. Tarım ve Orman Bakanlığı, bu tür su yollarının ıslahı ve korunması konularında yerel yönetimlerle nasıl bir iş birliği yürütmektedir?

9. Yurttaşların güvenliği ve sağlığını tehdit eden bu durumun acil çözümü için hangi adımlârı atacaksınız?

10. Bağlar Mahallesi'ndeki bu çevresel sorunlar, Bakanlığınızın genel çevre politikaları ve stratejileri çerçevesinde nasıl ele alınacak?

## Bakanlığın cevabı

Bahse konu dere yatağının ıslahına yönelik istikşaf ve proje çalışmaları tamamlanmıştır. 2024 Yılı Yatırım Programı'nda yer alan işin, Kasım ayı içerisinde ihale edilmesi hedeflenmektedir.

Islah çalışmaları dere yatağında hesap edilen debilere göre taşkın kontrol amaçlı yapılmaktadır. Dere ve akarsu yataklarında akış rejimi dönem dönem değişmekte olup doğal süreçlerine herhangi bir müdahale yapılmamaktadır.

Hakkari ilinin genel topografyasının eğimli olması dere yataklarındaki su hızının ve oyulma kuvvetini yüksek, çalışma alanlarını da kısıtlamaktadır. Bu nedenle vatandaşlarımızı mağdur etmeyecek şekilde dere yatağının genişliğine müdahale etmeden ve doğal yapı malzemeleri kullanılarak ıslah çalışması yapılmaktadır.

Dere ve akarsularda yapılması gerekli yol geçişleri. Bakanlığımızın görev alanında bulunmamakta olup dere ıslahı öngörülen yerlerde yetersiz kesit ve imar yolu bağlantıları bulunması halinde, karayolları standartlarında yerinde dökme menfez ve köprüler projelendirilmekte ve ıslah çalışmasıyla birlikte inşa edilmektedir.

Dere yataklarına kanalizasyon sularının akıtılması hususu; ilgili Belediye Başkanlığının ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünün görev ve yetki alanındadır.

İbrahim YUMAKLI
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Öznur Bartin (DEM Parti, Hakkari). “Hakkari'nin Bağlar Mahallesi'nde bulunan dere yatağının ıslah edilmesi talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/15989, 3 Eylül 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-15989-hakkari-nin-baglar-mahallesi-nde-bulunan-dere-yataginin-islah-edilmesi-talebine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/a6c73e12-8c20-4dc7-8068-0191bd168549

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
