# İşlenmeyen tarım arazilerinin tarımsal amaçlı kiraya verilmesine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/15997 - **Veren:** Mustafa Bilici (Saadet Partisi, İzmir) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 5 Eylül 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 47 gün sonra, 22 Ekim 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6b2afae5-222e-4224-9b76-0191c739b0bf - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-15997-islenmeyen-tarim-arazilerinin-tarimsal-amacli-kiraya-verilmesine-iliskin > Mustafa Bilici (Saadet Partisi), 5 Eylül 2024 tarihinde 7/15997 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 47 gün sonra, 22 Ekim 2024). ## Önerge metni Anayasanın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96. Maddesi gereğince aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından yaz olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 0972924 Tarım ve Orman Bakanlığı'nın hazırladığı, 2 yıl üst üste ekilmeyen tarım arazilerinin tarımsal amaçlı kiraya verilmesini düzenleyen "İşlenmeyen Tarım Arazilerinin Tarımsal Amaçlı Kiraya Verilmesine İlişkin Yönetmelik" 22 Ağustos 2024 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. İlgili yönetmeliğin uygulamaya konulmasıyla ciddi mağduriyetlerin ve hukuki ihtilafların ortaya çıkması muhtemeldir. Bu bilgilendirme ışığında: 1. Üst üste iki yıl ekilmeme durumunun tespiti hangi kişi ve kurumlarca yapılacaktır? Ülkemizde bu denli büyük çaplı bir saha araştırması yapacak personel sayısı mevcut mudur? 2. Kiralanan tarım arazisinin kiralama şartına uygun olarak kullanıp kullanılmadığının denetimi ne sıklıkla ve nasıl yapılacaktır? Toprağın yapısını uzun süre boyunca etkileyen tarımsal işlemlerin (toprak altı herbisit kullanımı gibi) denetimi mümkün müdür? Bu gibi , durumların oluşturacağı mağduriyet Bakanlık tarafından hesaba katılmış mıdır? 3. İlgili yönetmeliğin yurdun çeşitli bölgelerinde ve özellikle kırsalda toplumsal huzuru bozma ihtimali göz önüne alınmış mıdır? 4. Üretimi, asıl malikler için cazip hale getirecek politikalar yerine toprağın kiraya verilerek kullandırılması uzun vadede hangi problemleri çözüme kavuşturacaktır? 5. Ürün fiyatlarındaki yetersizlik ve bunun yol açacağı üretim düşüşü, hukuki ihtilaflar doğurması muhtemel kiralama yöntemiyle mi aşılacaktır? 6. Arazi malikinin muvafakati olmaksızın arazinin kiraya verilmesi, hangi modem ülke ve ülkelerde uygulanan bir prosedürdür? E-mail: mustafa.bilici(0tbmm.gov.tr Adres : TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat F Koridor Oda No: 224 06543-ANKARA ## Bakanlığın cevabı İki yıl üst üste ekilmeyen tarım arazilerinin tarımsal amaçlı kiraya verilmesi hususundaki düzenleme, 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu"nun $/K maddesinde yer alan "Bakanlık; Hazinenin özel mülkiyetinde veya Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan tarım arazileri hariç olmak üzere, mülkiyeti gerçek ve tüzel kişilere ait olup hisselilik, mülkiyet ihtilafı, parçalılık, tarımsal faaliyete son verilmesi, göç veya başka bir sebeple üst üste iki yıl süreyle işlenmeyen tarım arazilerini tespit ederek, ekonomiye kazandırılması ve kamu yararına kullanılması için bu arazileri kira geliri arazi maliklerine ait olmak üzere ve arazinin vasfının değiştirilmemesi şartıyla sezonluk olarak rayiç bedelden aşağı olmamak üzere kiraya verir." hükmü doğrultusunda yapılmıştır. 22.08.2024 tarihli ve 32640 sayılı "İşlenmeyen Tarım Arazilerinin Tarımsal Amaçlı Kiraya Verilmesine İlişkin Yönetmelik" kapsamında işlenmeyen tarım arazilerinin üretim planlaması dahilinde kiralanması sonucunda tarım ekonomisine ve sürdürülebilir gıda arzı güvenliğine katkı sağlanması hedeflenmektedir. Kiraya verilecek arazilerin tespiti amacıyla il ve/veya ilçe müdürlüğü bünyesinde Arazi Tespit Komisyonu oluşturulacaktır. Arazi Tespit Komisyonu il müdürlüğünde il müdür yardımcısı veya şube müdürü, ilçe müdürlüğünde ilçe müdürü başkanlığında, başkan dahil toplam beş asil iki yedek üyeden oluşacaktır. Komisyon üyelerinden en az üçü il/ilçe müdürlüğü teknik personeli veya ilgili kamu kurum ve kuruluş personelinden olmak üzere diğer üyeler muhtarlardan seçilebilecektir. Arazi Tespit Komisyonu; kadastro parsel verileri, uydu görüntüleri, coğrafi bilgi sistemleri, diğer kamu kurumlarından elde edilecek veriler üzerinden yapılacak çalışmalar ve yerinde gerçekleştirilecek arazi kontrolleri ile işlenmeyen tarım arazilerini tespit edecektir. Kiralamalar 5403 sayılı Kanun gereği sezonluk olarak gerçekleştirilecektir. Söz konusu Yönetmeliğin 7*nci maddesinin 7'nci fıkrasında "Kiralama sezonu içerisinde, kiralanan tarım arazilerinin maliklerinden herhangi biri tarafından bir sonraki sezonda üretim yapacağına dair bir başvuru yapılmaması durumunda bu araziler üst üste iki yıl işlenmeyen tarım arazileri listesine eklenir." hükmü bulunmaktadır. Arazi malikleri bir sonraki üretim sezonunda arazilerini işleyeceklerini beyan etmeleri durumunda o araziler kiralamaya konu olmayacaktır. Kira bedelleri arazi maliklerine verilecektir. Bu sebeple mülkiyete herhangi bir müdahale söz konusu değildir. Kiracının, ilgili Kanun, Yönetmelik ve kira sözleşmesi hükümlerine uygun hareket edip etmediğinin takibi amacıyla il/ilçe müdürlüğünce denetimler yapılır. Yapılan inceleme, tespit ve kontroller bir rapora bağlanır. Düzenlenecek raporda, başvuruda belirtilen faaliyetlere, kira sözleşmesinde belirtilen şartlara veya Yönetmelik hükümlerine aykırılığın olup olmadığı ile bu aykırılıkların on beş günü geçmemek üzere verilecek sürede giderilip giderilemeyeceği belirtilir, Belirtilen sürede aykırılıkların giderilmesinin gerektiği düzenlenen raporda kiracıya bildirilir. Verilen sürenin tamamlanmasının ardından kiracı tarafından ek süre talep edilmesi durumunda on beş günü geçmemek üzere ek süre verilebilir. Verilen süre içerisinde, aykırılıkların kiracı tarafından giderilmemesi halinde sözleşme feshedilir ve taşınmazın tahliyesi sağlanır. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** Mustafa Bilici (Saadet Partisi, İzmir). “İşlenmeyen tarım arazilerinin tarımsal amaçlı kiraya verilmesine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/15997, 5 Eylül 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-15997-islenmeyen-tarim-arazilerinin-tarimsal-amacli-kiraya-verilmesine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6b2afae5-222e-4224-9b76-0191c739b0bf Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.