# Mevsimlik tarım işçileri hakkındaki genelge kapsamında Bakanlıkça yürütülen çalışmalara ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/16073
- **Veren:** Aliye Timisi Ersever (CHP, Ankara)
- **Muhatap:** Millî Eğitim Bakanlığı (Yusuf Tekin)
- **Veriliş tarihi:** 10 Eylül 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 45 gün sonra, 25 Ekim 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/9b232ec5-700c-4ed9-9e36-0191e037f26f
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-16073-mevsimlik-tarim-iscileri-hakkindaki-genelge-kapsaminda-bakanlikca-yurutulen-calismalara-il

> Aliye Timisi Ersever (CHP), 10 Eylül 2024 tarihinde 7/16073 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 45 gün sonra, 25 Ekim 2024).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Milk Eğitim Bakanı Sayın Yusuf TEKİN tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.

Aliye TİMİSİ ERSEVER Ankara Milletvekili

İç göç, derinleşen, artan yoksulluk, yetersiz ve yanlış tarım politikaları nedeniyle mevsimlik tarım işçiliği yaygın bir çalışma biçimi halini almıştır. Sağlıksız koşullarda yaşamlarını sürdüren mevsimlik tarım işçileri zor koşullarda hayat mücadelesi vermektedirler. Güvenlik, beslenme, barınma, sağlık, eğitim gibi temel haklardan yoksun olarak yaşamlarını sürdürmektedirler.

Cumhurbaşkanlığının Mevsimlik Tarım İşçilerine ilişkin Genelgesi 27 Nisan 2024 tarihli Resmi Gazetede yayınlanmıştır. Söz konusu genelgede; mevsimlik tarım işçisi olarak çalışmak amacıyla, bulundukları illerden başka illgre gidenlerin ve ailelerinin bu süreçte yaşadıkları sorunların giderilmesine yönelik olarak yapılacak çalışmalarda uyulacak usul ve esaslar düzenlemiştir.

Genelgede eğitimle ilgili olarak aşağıdaki başlıklara yer verilmiştir;

"a) İl milli eğitim müdürlüklerince; geçici yerleşim alanlarında eğitim ve sosyal faaliyetler için oluşturulan merkezin, öncelikle çocuklar için etkin bir eğitim merkezi olarak kullanılması sağlanacaktır.

b) Mevsimlik tarım işçilerinin zorunlu eğitim çağındaki çocuklarının eğitimlerini devam ettirmek üzere konu hakkında Milli Eğitim Bakanlığının ilgili yönerge / genelge hükümleri uygulanacaktır. Bu hususta şartlı nakit transferi gibi özendirici tedbirler etkin şekilde uygulanacak, çocukların okul kıyafetleri ve malzemeleri valiliklerce sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakıfları aracılığıyla temin edilecektir.

c) İl milli eğitim müdürlüklerince; mevsimlik tarım işçilerinin çocuklarının daimi ikametgâhlarındaki okullarına döndüklerinde öğrenme kayıplarına yönelik telafi / yetiştirme eğitimleri yapılacaktır.

ç) Mevsimlik tarım işçileri, daimi ikamet ettikleri illere geri döndüklerinde çalışma ve iş kurumu il müdürlükleri, halk eğitimi merkezleri ve mesleki eğitim merkezlerince; işçiler arasında yaygın eğitim ihtiyacı olanlar tespit edilerek eğitim ihtiyaçları karşılanarak, yetişkinlere okuma-yazma ve/veya meslek edindirme kursları, is sağlığı ve güvenliği le sosyal-kültürel faaliyetler düzenlenecektir.

d) Özel eğitim ihtiyacı bulunan çocuklar rehberlik araştırma merkezi müdürlükleri tarafından eğitim imkanlarından faydalandırılacaktır.

e) Mevsimlik tarım İşçisi ailelerin çocuklarının eğitime erişimlerinin sağlanması amacıyla illilçe eğitim müdürlükleri bünyesinde kurulan ekiplerin görevleri süresince ulaşım ihtiyaçlarının giderilmesi için gerekli tedbirler alınacaktır." tbaT3

Bu bağlamda;

Mevsimlik işçi olarak çalışan ailelerin eğitim çağında olan çocuklarına ilişkin bir çalışma yapılmış mıdır? Yaş grupları, cinsiyet ve mevsimlik olarak çalıştıkları illere göre dağılımları nedir?

Ankara özelinde mevsimlik tarım işçilerinin sayısı nedir? İlçelere göre dağılımı nedir?

İl milli eğitim müdürlüklerince; geçici yerleşim alanlarında eğitim ve sosyal faaliyetler için kaç merkez oluşturulmuştur? Bu merkezlerin illere göre dağılımı nedir?

Mevsimlik tarım işçilerinin zorunlu eğitim çağındaki çocuklarının eğitimlerini devam ettirmeleri için hangi özendirici tedbirler alınmıştır? Bu kapsamda kaç öğrencinin okul kıyafetleri ve malzemeleri temin edilmiştir? Yaş grupları, cinsiyet ve illere göre dağılımı nedir?

Cumhurbaşkanlığının ilgili genelgesinde; il milli eğitim müdürlüklerince, mevsimlik tarım işçilerinin çocuklarının daimi ikametgâhlarındaki okullarına döndüklerinde öğrenme kayıplarına yönelik telafi / yetiştirme eğitimleri yapılacaktır denilmektedir. Bu kapsamda kaç öğrenci telafi ve yetiştirme eğitimine alınacaktır? Yaş grupları, cinsiyet ve illere göre dağılımı nedir?

İkamet ettikleri illere geri dönen mevsimlik tarım işçilerine okuma-yazma ve/veya meslek edindirme kursları, is sağlığı ve güvenliği ile sosyal-kültürel faaliyetler düzenlenmesi, ilgili genelgenin eğitim başlığı adı altında düzenlenmektedir. Bu kapsama yapılan ve planlanan çalışmalar nelerdir?

İlgili genelgenin "e" bendinde mevsimlik tarım işçisi ailelerin çocuklarının eğitime erişimlerinin sağlanması amacıyla ililçe milli eğitim müdürlükleri bünyesinde kurulan ekiplerin görevleri süresince ulaşım ihtiyaçlarının giderilmesi için gerekli tedbirlerin alınacağı belirtilmektedir. Bu kapsamda gerçekleştirilen ve planlanan çalışmalar nelerdir?

## Bakanlığın cevabı

b) 17/09/2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1494857 sayılı yazınız.

c) 20/09/2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1496826 sayılı yazınız.

Bakanlığımıza İlgi (a-b-c)'de kayıtlı yazıyla iletilen Bursa Milletvekili Nurhayat ALTACA KAYIŞOĞLU'nun 7/15483, Siirt Milletvekili Sabahat ERDOĞAN SARITAŞ"ın 7116072, Ankara Milletvekili Aliye TİMİSİ ERSEVER'in 7/16073, Artvin Milletvekili Uğur BAYRAKTUTAN'ın 7/16076, İstanbul Milletvekili Yunus EMRE'nin 7/16078, Hatay Milletvekili Necmettin ÇALIŞKAN'ın 7/16081, Van Milletvekili Gülderen VARLİ'nin 7116082, Şanlıurfa Milletvekili Ferit ŞENYAŞAR'ın 7/16083 ve Gaziantep Milletvekili Sevda KARACA'nın 7/16207 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek"te sunulmuştur.

Milli Eğitim Bakanı Ek: Bilgi (10 Sayfa)

Elektronik Ağ: www.meb.gov.tr Faks: (0312)418 7539

7/1607) MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ

27 Nisan 2024 tarihli ve 2024/5 sayılı "Mevsimlik Tarım İşçileri" konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'nin "Eğitim hizmetleri" başlıklı 3*üncü maddesinde eğitim hizmetlerine yönelik düzenlemeler yapılmıştır. Bu doğrultuda Bakanlığımızca 06.08.2024 tarihinde yayımlanan "Mevsimlik Tarım İşçileri ile Göçer ve Yarı Göçer Aile Çocuklarının Eğitime Erişimi" konulu 2024/52 sayılı Genelge ile mevsimlik tarım işçisi aile çocuklarının eğitime erişimlerine yönelik tüm iş ve işlemler tanımlanmıştır. Temel Eğitim Genel Müdürlüğü tarafından 19-21 Ağustos 2024 tarihlerinde ilgili Genelge'de belirtilen "İl Eylem Planları"nın hazırlanmasına yönelik "Mevsimlik Tarım İşçileri ile Göçer ve Yarı Göçer Ailelerin Çocuklarının Eğitime Erişimi Eylem Planları Hazırlık Çalıştayı" düzenlenmiştir.

Geçici ikâmetle ilgili durum, Milli Eğitim Bakanlığı Taşıma Yoluyla Eğitime Erişim Yönetmeliği'nin "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin (ç) bendinde "Geçici ikamet: Yangın, sel, deprem gibi doğal afetler, mevsimlik işler, eğitim ve diğer sebeplere bağlı olarak yapılan göçler nedeni ile ikamet adresinin geçici olarak değişmesi," olarak tanımlanmış olup aynı yönetmeliğin "Öğrencisi taşınacak yerleşim birimi ve okulda aranacak şartlar" başlıklı 8. maddesinde;

"(1) Öğrencisi taşınacak yerleşim biriminin belirlenmesinde;

a) Toplu taşıma hizmetinin bulunmaması,

b) Eğitime erişim ihtiyacı olan öğrencinin sürekli veya geçici ikamet ettiği yerleşim yerinde bu ihtiyacını karşılayacağı türde eğitim kurumu bulunmaması veya bu kurumların kapalı olması, şartları birlikte aranır. * hükümleri doğrultusunda uygulama kapsamında taşınacaklara ilişkin kriterler belirlenmiştir.

Söz konusu Yönetmelik hükümleri doğrultusunda, Milli Eğitim Temel Kanunu ile tanınan eğitim hakkından yoksun kalması muhtemel ilköğretim, ortaöğretim ve özel eğitim okul/kurumlarına devam eden öğrenciler ile yaygın eğitim hizmetinden yararlanan özel eğitim kursiyerleri kayıtlı oldukları resmi okul/kurumlara ücretsiz taşınmaktadır. Bakanlık taşra teşkilatı tarafından geçici yerleşim alanlarında eğitim hizmetlerinin sağlanabilmesi için öğrenci tespitleri yapılmakta ve öğrenciler ilgili okullar ile eşleştirilerek taşıma yoluyla eğitime erişimleri sağlanmaktadır. Bununla birlikte gerek görülen bölgelerde yaz okulu uygulamaları yapılmaktadır. Bu kapsamda e-Okul ile e-METİP sistemlerinin entegrasyonları sağlanmıştır.

Bununla birlikte, mevsimlik tarım işçisi aileler daimi ikametgâhlarına döndüklerinde 2024/52 sayılı Genelge kapsamında Bakanlık taşra teşkilatı tarafından iVilçe/okul temelli tespitler ve planlamalar yapıldıktan sonra öğrencilere yönelik telafi/yetiştirme eğitimleri yapılacaktır.

---

**Kaynak gösterme:** Aliye Timisi Ersever (CHP, Ankara). “Mevsimlik tarım işçileri hakkındaki genelge kapsamında Bakanlıkça yürütülen çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/16073, 10 Eylül 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-16073-mevsimlik-tarim-iscileri-hakkindaki-genelge-kapsaminda-bakanlikca-yurutulen-calismalara-il (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/9b232ec5-700c-4ed9-9e36-0191e037f26f

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
